9&10
Samenvatting kennistoets
Onderwerpen
Peritonitis + Ileus................................................................................................... 2
Ileus:.................................................................................................................... 2
Peritonitis............................................................................................................ 3
Verpleegkundig leiderschap................................................................................... 6
De zeven eigenschappen van leiderschap: Het Covey-model.............................7
Zelfmanagement.................................................................................................... 9
Samenwerken....................................................................................................... 12
Schriftelijke rapportage........................................................................................ 14
Zorgplan opstellen................................................................................................ 18
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)..............................................20
Venapunctie en infusie......................................................................................... 21
, Peritonitis + Ileus
1. Theorie: Van buren, Pathologie. Pagina 371-379
Leerdoelen:
kan uitleggen wat een peritonitis is en hoe een peritonitis kan ontstaan;
kan de verschijnselen van een peritonitis beschrijven en verklaren;
weet welke acties / maatregelen de verpleegkundige dient te nemen bij
peritonitis;
weet wat een ileus is en wat de verschijnselen daarbij zijn.
Ileus:
Bij een ileus is de darmpassage belemmerd. Er zijn twee soorten ileus:
obstructieve ileus: door een paralytische ileus: door gestoorde
obstructie (mechanische ileus) peristaltiek (dynamische / functionele
ileus)
Oorzaken voor een obstructieve ileus
kunnen zijn: Een paralytische ileus kan ontstaan bij:
coloncarcinoom Verstoorde peristaltiek na een operatie
verkleving operatie (inwendig Bij een peritonitis
littekenweefsel) Bij gebruik van medicatie als opiaten of
volvulus: draaiing van de darm anticholinergica
invaginatie: instulping deel van de darm
fecale imoactie: vastzittende brok feces
Symptomen van een ileus:
Misselijkheid en/of braken. Soms fecaal braken.
Opgezette en pijnlijke buik
Afwezigheid van defecatie / kleine beetjes waterige ontlasting
Diagnostiek onderzoek:
Er is aandacht voor het defecatie patroon en geschiedenis buikaandoeningen. Bij
lichamelijk onderzoek wordt gekeken naar peritoneale prikkeling (arts controleert
op tekenen van irritatie of ontsteking van het peritoneum) en peristaltiek.
Waarbij:
Geen peristaltiek: paralytische ileus
Luide en hoogfrequente peristaltiek: obstructieve ileus
Verder wordt er laboratorium onderzoek en beeldvormend onderzoek (Röntgen,
CT, echo, MRI) gedaan.
Behandeling ileus:
Patient mag niks eten en drinken.
Vocht + elektrolyten via infuus. Controle elektrolyten + vochtbalans.
Eventueel bij misselijkheid of braken: inbreng maaghevel voor de afvoer
maaginhoud.
Laxeren of operatie, staken uitlokkende medicatie.
, Complicaties van een ileus:
Door een ileus kan een peritonitis ontstaan. Wanneer er door obstructie de
bloedvoorziening van de darmwand verstoord wordt kan dit leiden tot necrose.
Op de plek van necrose kan er darmperforatie ontstaan. De darminhoud kan dan
in de buikholte terecht komen, wat leidt tot een ontsteking van het buikvlies.
Peritonitis
Peritonitis is een ontsteking van het
peritoneum. Dit is het buikvlies. Het is een
epitheelweefsel dat de binnenkant van de
buikholte en de buitenkant van gelegen
organen bekleed.
De intraperitoneale organen liggen in het
peritoneum. Dit zijn onder andere de maag, de
dunne darm (behalve het duodenum), het
horizontale gedeelte (colon transversum) en
het S-vormige gedeelte (colon sigmoides) van
de dikke darm, de lever, de staart van de
alvleesklier en de milt.
De retroperitoneale organen liggen achter het buivlies. Dit zijn de nieren,
bijnieren, deel van de alvleesklier, ureters, rectum, grote bloedvaten.
Het peritoneum bestaat uit een dubbelzijdig vlies:
1. Viscerale peritoneum: bekleed de buikorganen
2. Pariëtale peritoneum: bekleed de buikholte
Het bevat ook het viscerale vet. Een deel hiervan ligt als een soort schort over
buikorganen heen. Het peritoneum is een fysieke barrière tegen infecties. Het kan
een ontstekingshaard isoleren van de rest van de organen. (dit lukt niet altijd,
dan kan de ontsteking toch kan verspreiden)
Er zijn twee soorten peritonitis:
1. Lokale peritonitis: ontsteking die beperkt blijft tot een specifiek deel van
het peritoneum, meestal rond een geïnfecteerd of beschadigd orgaan in de
buikholte.
2. Gegeneraliseerde peritonitis: wanneer de ontsteking zich verspreidt naar
het hele (of groot deel van) peritoneum, waarbij de hele buikholte ontstoken
raakt. Ernstig ziektebeeld, grote kans op sepsis. Gaat gepaard met hevige
pijn.
Oorzaken van peritonitis:
Ontsteking van buik- en bekkenorganen (die grenzen aan peritoneum)
Appendicitis: Ontsteking van de appendix (blinde darm).
Diverticulitis: ontsteking divertikels darm. (uitstulpingen darm)
Pancreatitis: ontsteking alvleesklier
Cholecystitis: ontsteking galblaas
Perforatie van holle buikorganen in peritoneum: schadelijke stoffen komen in
buikholte.