Energie neutrale woonwijk
XXX
2016
Duurzame energie woonwijk
Naam: XXX
Student nummer: XXX
Datum: 25 juli 2016
Opleidingsinstantie: NCOI Opleidingsgroep
Opleiding: HBO bachelor elektrotechniek
Module: Hogere energie techniek Docent: XXX
,Voorwoord
Mijn naam is XXX en ben sinds XXX werkzaam bij XXX, mijn functie is projectengineer. In deze
functie ben ik verantwoordelijk voor het ontwerp van de elektrische installatie aan boord van luxe
jachten. Ik ben begonnen als elektromonteur en inmiddels door gegroeid naar project engineer. XXX
heeft mij de kans gegeven om verder te ontplooien en ben in maart 2016 gestart met de opleiding
HBO bachelor elektrotechniek bij het NCOI.
Het bedrijf waar ik werkzaam ben houdt zich bezig met het ontwerpen en de aanleg van elektrische
installaties aan boord van schepen, hoofdzakelijk luxe jachten. De installaties aan boord van schepen
worden altijd gevoed door eigen energie bronnen, generatoren, omdat dit enige mogelijkheid is. Aan
de hand van een loadlist wordt er een keuze gemaakt welk vermogen de generatoren moeten zijn.
Binnen de jachtindustrie waar ik werkzaam wordt er steeds meer ontwikkeld om het vermogen omlaag
te brengen van de in te bouwen systemen, een voorbeeld hiervan is het gebruik van LED verlichting
dit scheelt aanzienlijk in het elektriciteit verbruik van de totale verlichting installatie. Ook begint het
elektrisch varen een steeds grotere rol te spelen, je ziet het vooral op de kleinere jachten maar bij
grotere jachten is deze ontwikkeling ook al gaande.
Momenteel volg ik de opleiding HBO Bachelor Elektrotechniek. Het vak hogere energie techniek wordt
afgerond met een moduleopdracht hierin komen vooral de aspecten duurzame energie en
vermogenselektronica aan bod. Ik ga me dus richten op de energie voorziening van 200 rijtjes
woningen die nul op de rekening moeten krijgen aan het eind van het jaar.
Graag wil ik de heer XXX bedanken voor zijn feedback tijdens de lessen, het heeft me erg geholpen
om een goede opzet te maken voor deze module opdracht.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
, Samenvatting
Duurzame energie begint een steeds grotere rol te spelen in de wereld waarin we leven omdat de
schaarste van fossiele energie steeds meer begint toe te nemen. In het vak duurzame energie
techniek word uitgebreid aandacht geschonken aan de verschillende technieken van duurzame
energie opwekking. In het boek, Duurzame energie techniek (2005), wordt gesteld dat er onder een
duurzame energiebron wordt verstaan dat deze energiebron niet uitputbaar is.
In de moduleopdracht, in dit geval 200 rijtjes woningen te Rotterdam, wordt er een installatie
ontworpen die er voor moet zorgen dat aan de voorwaarde “nul op de meter” moet voldoen. In dit
geval gaat er gekozen worden voor PV-panelen omdat dat het meest passende techniek is voor 200
woningen gesitueerd in een woonwijk. In hoofdstuk 3 wordt uitgebreid aandacht geschonken aan de
motivatie van de keuze van de installatie.
De woningen worden voorzien van een aansluiting op het elektrisch net, tijdens de dagen dat er
weinig energie opgewekt wordt zal de energie behoefte voor een groot deel uit het net gehaald
worden. Een randvoorwaarde voor de woningen is dat er geen gas aansluiting is dus zal er middels
een warmtepomp de warmwater voorziening gerealiseerd worden. Echter een nadeel van zo’n
installatie is dat deze nogal wat elektrische energie kost (6950 KWh per jaar), dus dit zal met PV-
panelen opgewekt moeten worden. De PV installatie moet dusdanig veel energie opwekken, in de
periode met veel zonuren, dat de energie tekorten in de wintermaanden opgeheven moeten worden
om zo uiteindelijk per saldo op nul uit te komen aan het einde van het jaar.
Bij het ontwerp van de installatie is uitgegaan van een energiebehoefte van 3500 KWh (gemiddeld
verbruik van een gezin op jaar basis) plus 6950 KWh (warmtepomp verbruik op jaar basis) is 10450
KWh op jaar basis. Het betreffen woningen 100 woningen met een dak oriëntatie op noord/zuid en
100 woningen op oost/west. De woningen die georiënteerd zijn op het oost/west zijn ongunstiger
gepositioneerd ten opzichte van de andere woningen daarom wordt er een correctie factor toegepast
deze is af te lezen in het instralingsdiagram. Voor deze woningen geldt dat voor de gelijke
hoeveelheid op te wekken energie meer PV-panelen noodzakelijk zijn ten opzichte van de woningen
die georiënteerd zijn op noord/zuid. In de bijlage is in tabelvorm aangetoond wat de energie
tekort/levering per maand bedraagt zodat er een beeld geschetst wordt hoe de energie voorziening
eruit ziet. Voor het ontwerp is er uitgegaan van een verbruik van 10450 KWh op jaar basis echter voor
het energie overzicht is voor het verwarming deel (warmtepomp) een stooklijn gehanteerd. Want in de
zomer maanden hoeft er minder warmte opgewekt te worden dan in de wintermaanden. De stooklijn is
gebaseerd op het gas verbruik van een Cv-installatie in een gelijkwaardige woning. Het percentage
gas ten opzichte van het jaar totaal dat elke maand verbruik wordt is ook gebruikt voor de hoeveelheid
benodigde elektrische energie per maand. In dit document is het “stooklijn principe” gehanteerd om
een zo goed mogelijke inschatting te maken van het maandelijkse verbruik van de warmte pomp. In
de bijlage is de berekening te zien van de warmtepomp installatie.
De financiële haalbaarheid van de installatie is realistisch. In het document is een beknopte
berekening gemaakt, en na onderzoek op het internet is gebleken dat de getallen redelijk
overeenkomen met wat er zoal geschreven is over terugverdientijden van gelijkwaardige installaties.
In dit document is niet uitgegaan van btw aftrek of subsidie regelingen deze maatregelen kunnen nog
wel eens verschillen door wet wijzigingen daarom is dit buiten beschouwing gelaten.
3
XXX
2016
Duurzame energie woonwijk
Naam: XXX
Student nummer: XXX
Datum: 25 juli 2016
Opleidingsinstantie: NCOI Opleidingsgroep
Opleiding: HBO bachelor elektrotechniek
Module: Hogere energie techniek Docent: XXX
,Voorwoord
Mijn naam is XXX en ben sinds XXX werkzaam bij XXX, mijn functie is projectengineer. In deze
functie ben ik verantwoordelijk voor het ontwerp van de elektrische installatie aan boord van luxe
jachten. Ik ben begonnen als elektromonteur en inmiddels door gegroeid naar project engineer. XXX
heeft mij de kans gegeven om verder te ontplooien en ben in maart 2016 gestart met de opleiding
HBO bachelor elektrotechniek bij het NCOI.
Het bedrijf waar ik werkzaam ben houdt zich bezig met het ontwerpen en de aanleg van elektrische
installaties aan boord van schepen, hoofdzakelijk luxe jachten. De installaties aan boord van schepen
worden altijd gevoed door eigen energie bronnen, generatoren, omdat dit enige mogelijkheid is. Aan
de hand van een loadlist wordt er een keuze gemaakt welk vermogen de generatoren moeten zijn.
Binnen de jachtindustrie waar ik werkzaam wordt er steeds meer ontwikkeld om het vermogen omlaag
te brengen van de in te bouwen systemen, een voorbeeld hiervan is het gebruik van LED verlichting
dit scheelt aanzienlijk in het elektriciteit verbruik van de totale verlichting installatie. Ook begint het
elektrisch varen een steeds grotere rol te spelen, je ziet het vooral op de kleinere jachten maar bij
grotere jachten is deze ontwikkeling ook al gaande.
Momenteel volg ik de opleiding HBO Bachelor Elektrotechniek. Het vak hogere energie techniek wordt
afgerond met een moduleopdracht hierin komen vooral de aspecten duurzame energie en
vermogenselektronica aan bod. Ik ga me dus richten op de energie voorziening van 200 rijtjes
woningen die nul op de rekening moeten krijgen aan het eind van het jaar.
Graag wil ik de heer XXX bedanken voor zijn feedback tijdens de lessen, het heeft me erg geholpen
om een goede opzet te maken voor deze module opdracht.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
, Samenvatting
Duurzame energie begint een steeds grotere rol te spelen in de wereld waarin we leven omdat de
schaarste van fossiele energie steeds meer begint toe te nemen. In het vak duurzame energie
techniek word uitgebreid aandacht geschonken aan de verschillende technieken van duurzame
energie opwekking. In het boek, Duurzame energie techniek (2005), wordt gesteld dat er onder een
duurzame energiebron wordt verstaan dat deze energiebron niet uitputbaar is.
In de moduleopdracht, in dit geval 200 rijtjes woningen te Rotterdam, wordt er een installatie
ontworpen die er voor moet zorgen dat aan de voorwaarde “nul op de meter” moet voldoen. In dit
geval gaat er gekozen worden voor PV-panelen omdat dat het meest passende techniek is voor 200
woningen gesitueerd in een woonwijk. In hoofdstuk 3 wordt uitgebreid aandacht geschonken aan de
motivatie van de keuze van de installatie.
De woningen worden voorzien van een aansluiting op het elektrisch net, tijdens de dagen dat er
weinig energie opgewekt wordt zal de energie behoefte voor een groot deel uit het net gehaald
worden. Een randvoorwaarde voor de woningen is dat er geen gas aansluiting is dus zal er middels
een warmtepomp de warmwater voorziening gerealiseerd worden. Echter een nadeel van zo’n
installatie is dat deze nogal wat elektrische energie kost (6950 KWh per jaar), dus dit zal met PV-
panelen opgewekt moeten worden. De PV installatie moet dusdanig veel energie opwekken, in de
periode met veel zonuren, dat de energie tekorten in de wintermaanden opgeheven moeten worden
om zo uiteindelijk per saldo op nul uit te komen aan het einde van het jaar.
Bij het ontwerp van de installatie is uitgegaan van een energiebehoefte van 3500 KWh (gemiddeld
verbruik van een gezin op jaar basis) plus 6950 KWh (warmtepomp verbruik op jaar basis) is 10450
KWh op jaar basis. Het betreffen woningen 100 woningen met een dak oriëntatie op noord/zuid en
100 woningen op oost/west. De woningen die georiënteerd zijn op het oost/west zijn ongunstiger
gepositioneerd ten opzichte van de andere woningen daarom wordt er een correctie factor toegepast
deze is af te lezen in het instralingsdiagram. Voor deze woningen geldt dat voor de gelijke
hoeveelheid op te wekken energie meer PV-panelen noodzakelijk zijn ten opzichte van de woningen
die georiënteerd zijn op noord/zuid. In de bijlage is in tabelvorm aangetoond wat de energie
tekort/levering per maand bedraagt zodat er een beeld geschetst wordt hoe de energie voorziening
eruit ziet. Voor het ontwerp is er uitgegaan van een verbruik van 10450 KWh op jaar basis echter voor
het energie overzicht is voor het verwarming deel (warmtepomp) een stooklijn gehanteerd. Want in de
zomer maanden hoeft er minder warmte opgewekt te worden dan in de wintermaanden. De stooklijn is
gebaseerd op het gas verbruik van een Cv-installatie in een gelijkwaardige woning. Het percentage
gas ten opzichte van het jaar totaal dat elke maand verbruik wordt is ook gebruikt voor de hoeveelheid
benodigde elektrische energie per maand. In dit document is het “stooklijn principe” gehanteerd om
een zo goed mogelijke inschatting te maken van het maandelijkse verbruik van de warmte pomp. In
de bijlage is de berekening te zien van de warmtepomp installatie.
De financiële haalbaarheid van de installatie is realistisch. In het document is een beknopte
berekening gemaakt, en na onderzoek op het internet is gebleken dat de getallen redelijk
overeenkomen met wat er zoal geschreven is over terugverdientijden van gelijkwaardige installaties.
In dit document is niet uitgegaan van btw aftrek of subsidie regelingen deze maatregelen kunnen nog
wel eens verschillen door wet wijzigingen daarom is dit buiten beschouwing gelaten.
3
