Samenvatting natuurkunde Nova VWO
3 Hoofdstuk 3
3.1
Leerdoelen:
- Je kunt uitleggen wat een energiebron is.
- Je kunt zes energiebronnen beschrijven.
- Je kunt kenmerken van energiebronnen benoemen.
- Je kunt de ideale energiebron beschrijven.
- Je kunt vier kenmerken van de energietransitie benoemen
Wat is een energiebron?
Eigenlijk alles dat bruikbare energie kan leveren is een energiebron.
Meestal gebruik je een apparaat dat de ene energiesoort omzet naar de
andere, bijvoorbeeld een zonnepaneel die stralingsenergie omzet in
elektrische energie. Soms benut je energie rechtstreeks, bijvoorbeeld als
de zon het huis verwarmt, maar deze manier komt niet vaak voor.
Energiebronnen
Fossiele brandstoffen (91,4% van de totale Nederlandse energie)
Onder de fossiele brandstoffen verstaan we aardolie, aardgas en
steenkool. Deze bevatten chemische energie. Aardolie wordt gebruikt voor
benzine, aardgas voor de verwarming en steenkool wordt in enkele
elektriciteitscentrales gebruikt.
Biomassa (4,5% van de totale Nederlandse energie)
Biomassa is een materiaal dat bestaat uit plantenresten en levert
chemische energie. Als je mest vergast in een biogasinstallatie, krijg je
biogas. Dit gas heeft ongeveer dezelfde eigenschappen als aardgas, maar
is dus beter voor het milieu.
Wind (1,7% van de totale Nederlandse energie)
Windenergie wordt steeds belangrijker en het aantal windturbines stijgt.
Als de wieken van de windturbine draaien, wordt een generator
aangedreven die bewegingsenergie omzet in elektrische energie. Deze
generator zit in de turbine.
, Kernsplijting (1,4% van de totale Nederlandse energie)
In kerncentrales kunnen de atoomkernen van sommige soorten atomen
gespleten worden. Bij dat splijten komt heel veel energie vrij in de vorm
van warmte. In de kerncentrale wordt deze warmte gebruikt om water om
te zetten naar stoom. Dit stoom spuit daarna tegen de schoepen van een
turbine en deze schoepen activeren een generator om bewegingsenergie
om te zetten in elektrische energie.
Zon (0,6% van de totale Nederlandse energie)
De zon is een bron van stralingsenergie. Zonne-energie kun je omzetten in
warmte door een zonnecollector te gebruiken. Deze warmte wordt dan
gebruikt om water te verhitten. Ook kun je de stralingsenergie omzetten in
elektrische energie. Dit doe je met zonnecellen die verwerkt zitten in
zonnepanelen. Deze zonnepanelen worden steeds populairder.
Aardwarmte (0,2% van de totale Nederlandse energie)
Het is mogelijk om warmte uit het binnenste van de aarde te halen. Deze
aardwarmte wordt uit de grond gehaald oor twee putten te gebruiken.
Door de eerste put wordt heet grondwater opgepompt. Dit grondwater
wordt dan door een warmtewisselaar gehaald. Daar geeft het een deel van
zijn warmte af aan koud water. Dan wordt het grondwater via de tweede
put weer terug de bodem in gepompt.
Energietransitie
De ideale energiebron is onuitputtelijk, altijd beschikbaar, milieuvriendelijk
en goedkoop. Maar deze bestaat helaas niet. Wind en zon zijn niet altijd
beschikbaar, kernsplijting brengt gevaarlijk afval met zich mee en het
winnen van aardwarmte is erg duur. Toen aardgas ontdekt werd dachten
de mensen dat ze de ideale energiebron gevonden hadden. Ze wisten
echter nog niet dat CO2 schadelijk is voor het milieu, het broeikasgaseffect
versterkt en daardoor dus het klimaat verandert. De regering wil zo snel
mogelijk van aardgas af en over op klimaatneutrale bronnen. Dit wordt de
energietransitie genoemd en bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Duurzame energiebronnen
Energiecentrales zijn gesloten, fossiele brandstoffen zijn vervangen
door wind- en zonne-energie, voertuigen rijden op elektromotoren en
3 Hoofdstuk 3
3.1
Leerdoelen:
- Je kunt uitleggen wat een energiebron is.
- Je kunt zes energiebronnen beschrijven.
- Je kunt kenmerken van energiebronnen benoemen.
- Je kunt de ideale energiebron beschrijven.
- Je kunt vier kenmerken van de energietransitie benoemen
Wat is een energiebron?
Eigenlijk alles dat bruikbare energie kan leveren is een energiebron.
Meestal gebruik je een apparaat dat de ene energiesoort omzet naar de
andere, bijvoorbeeld een zonnepaneel die stralingsenergie omzet in
elektrische energie. Soms benut je energie rechtstreeks, bijvoorbeeld als
de zon het huis verwarmt, maar deze manier komt niet vaak voor.
Energiebronnen
Fossiele brandstoffen (91,4% van de totale Nederlandse energie)
Onder de fossiele brandstoffen verstaan we aardolie, aardgas en
steenkool. Deze bevatten chemische energie. Aardolie wordt gebruikt voor
benzine, aardgas voor de verwarming en steenkool wordt in enkele
elektriciteitscentrales gebruikt.
Biomassa (4,5% van de totale Nederlandse energie)
Biomassa is een materiaal dat bestaat uit plantenresten en levert
chemische energie. Als je mest vergast in een biogasinstallatie, krijg je
biogas. Dit gas heeft ongeveer dezelfde eigenschappen als aardgas, maar
is dus beter voor het milieu.
Wind (1,7% van de totale Nederlandse energie)
Windenergie wordt steeds belangrijker en het aantal windturbines stijgt.
Als de wieken van de windturbine draaien, wordt een generator
aangedreven die bewegingsenergie omzet in elektrische energie. Deze
generator zit in de turbine.
, Kernsplijting (1,4% van de totale Nederlandse energie)
In kerncentrales kunnen de atoomkernen van sommige soorten atomen
gespleten worden. Bij dat splijten komt heel veel energie vrij in de vorm
van warmte. In de kerncentrale wordt deze warmte gebruikt om water om
te zetten naar stoom. Dit stoom spuit daarna tegen de schoepen van een
turbine en deze schoepen activeren een generator om bewegingsenergie
om te zetten in elektrische energie.
Zon (0,6% van de totale Nederlandse energie)
De zon is een bron van stralingsenergie. Zonne-energie kun je omzetten in
warmte door een zonnecollector te gebruiken. Deze warmte wordt dan
gebruikt om water te verhitten. Ook kun je de stralingsenergie omzetten in
elektrische energie. Dit doe je met zonnecellen die verwerkt zitten in
zonnepanelen. Deze zonnepanelen worden steeds populairder.
Aardwarmte (0,2% van de totale Nederlandse energie)
Het is mogelijk om warmte uit het binnenste van de aarde te halen. Deze
aardwarmte wordt uit de grond gehaald oor twee putten te gebruiken.
Door de eerste put wordt heet grondwater opgepompt. Dit grondwater
wordt dan door een warmtewisselaar gehaald. Daar geeft het een deel van
zijn warmte af aan koud water. Dan wordt het grondwater via de tweede
put weer terug de bodem in gepompt.
Energietransitie
De ideale energiebron is onuitputtelijk, altijd beschikbaar, milieuvriendelijk
en goedkoop. Maar deze bestaat helaas niet. Wind en zon zijn niet altijd
beschikbaar, kernsplijting brengt gevaarlijk afval met zich mee en het
winnen van aardwarmte is erg duur. Toen aardgas ontdekt werd dachten
de mensen dat ze de ideale energiebron gevonden hadden. Ze wisten
echter nog niet dat CO2 schadelijk is voor het milieu, het broeikasgaseffect
versterkt en daardoor dus het klimaat verandert. De regering wil zo snel
mogelijk van aardgas af en over op klimaatneutrale bronnen. Dit wordt de
energietransitie genoemd en bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Duurzame energiebronnen
Energiecentrales zijn gesloten, fossiele brandstoffen zijn vervangen
door wind- en zonne-energie, voertuigen rijden op elektromotoren en
