Strafrecht Aantekeningen HC 2-6: Legaliteit, Opzet, Culpa en
Opsporing
Straf(proces)recht (Radboud Universiteit Nijmegen)
2025/2026.
,Inhoud
Algemeen ..................................................................................................................................................2
Week 1 ......................................................................................................................................................2
HC 2 – legaliteit .........................................................................................................................................6
HC 3 – opzet en culpa ...............................................................................................................................7
HC 4 – Daderschap en deelneming ...........................................................................................................9
HC 5 – strafuitsluitingsgronden .............................................................................................................. 12
W5 – voorfase........................................................................................................................................ 15
HC 6 – opsporing (WC 7) ........................................................................................................................ 16
Dwangmiddelen ..................................................................................................................................... 23
Berechting.............................................................................................................................................. 25
Vervolging .............................................................................................................................................. 26
HC vervolging ......................................................................................................................................... 29
Bewijs..................................................................................................................................................... 30
Beslissing................................................................................................................................................ 32
Internationaal strafrecht .........................................................................................................................34
Geschiedenis .......................................................................................................................................... 37
Juryrechtspraak...................................................................................................................................... 39
Responsiecollege ................................................................................................................................... 39
,Algemeen
Week 1
Strafrecht fasen
• Opsporen strafbare feiten
• Vervolgen verdachten
• Berechten verdachten
• Executeren straffen en maatregelen
Strafrecht is
• Middel waarmee staat rechtsorde kan handhaven en rechtsgemeenschap kan beschermen
(instrumentaliteit)
• Door strafrechtelijke normstelling wordt overheidsreactie gereguleerd (rechtsbescherming)
• Strafrecht heeft dienende functie t.b.v. samenleving
Bijzondere voorwaarden – menselijk gedraging/wettelijke delictsomschrijving
Voorwaarden
• Menselijke gedraging (daadstrafrechtbeginsel)
, o Gedraging of nalaten (commissie/omissiedelicten)
▪ Daadstrafbeginsel
• Dus geen gedachtes
• Delictsomschrijving (legaliteitsbeginsel)
o Aan alle bestanddelen moet zijn voldaan
o Bepaaldheidsgebod – burger moet kunnen weten voor welke gedragingen hij kan
worden gestraft
• Wederrechtelijkheid – in strijd met het recht (wederrechtelijkheidsbeginsel)
o Een wederwettelijke gedraging is in beginsel wederrechtelijk (concretiseren van de
wederrechtelijkheid)
• Verwijtbaar (schuldbeginsel)
o Bij schulduitsluitingsgrond evt wel maatregel o.g.v. art. 352 lid 2 Sv
o Culpa – schuld in delictsomschrijving
Bijkomende voorwaarden voor strafbaarheid
• Geen causaal verband met gedraging
o 294 Sr -> strafbaarheid treedt in als gevolg intreedt, causaal verband niet vereist
• Geen strafbare poging indien niet-voldaan
o Gevolg niet ingetreden -> geen poging
• Geen opzet vereist (geobjectiveerd bestanddeel)
Onderdelen wet
• Delictsomschrijving
• Kwalificatie
o Niet alle feiten hebben een kwalificatie
• Straf
In bijzondere wetten kunnen de onderdelen in verschillende artikelen staan (bijv. WVW)
Invalshoeken (hier kan essayvraag over gaan)
o Liberalisme
o Bescherming klassieke vrijheidsrechten tegen inbreuken van overheid
o Ultimum remedium – strafrecht is laatste redmiddel, want ernstige inbreuk vrijheid
o Schadebeginsel
▪ Overheid mag alleen strafbaar stellen als het schade toebrengt aan anderen
• Bijv. drugsgebruik niet strafbaar
▪ Moet om ernstige schade gaan
• Niet om psychisch letsel
o Rekening met klassieke grondrechten
▪ Bijv. burqaverbod niet wenselijk
▪ Foltering nooit aanvaardbaar
▪ Opsporingsbevoegdheden mogen niet zomaar worden ingezet
o Proportionele vergelding
Opsporing
Straf(proces)recht (Radboud Universiteit Nijmegen)
2025/2026.
,Inhoud
Algemeen ..................................................................................................................................................2
Week 1 ......................................................................................................................................................2
HC 2 – legaliteit .........................................................................................................................................6
HC 3 – opzet en culpa ...............................................................................................................................7
HC 4 – Daderschap en deelneming ...........................................................................................................9
HC 5 – strafuitsluitingsgronden .............................................................................................................. 12
W5 – voorfase........................................................................................................................................ 15
HC 6 – opsporing (WC 7) ........................................................................................................................ 16
Dwangmiddelen ..................................................................................................................................... 23
Berechting.............................................................................................................................................. 25
Vervolging .............................................................................................................................................. 26
HC vervolging ......................................................................................................................................... 29
Bewijs..................................................................................................................................................... 30
Beslissing................................................................................................................................................ 32
Internationaal strafrecht .........................................................................................................................34
Geschiedenis .......................................................................................................................................... 37
Juryrechtspraak...................................................................................................................................... 39
Responsiecollege ................................................................................................................................... 39
,Algemeen
Week 1
Strafrecht fasen
• Opsporen strafbare feiten
• Vervolgen verdachten
• Berechten verdachten
• Executeren straffen en maatregelen
Strafrecht is
• Middel waarmee staat rechtsorde kan handhaven en rechtsgemeenschap kan beschermen
(instrumentaliteit)
• Door strafrechtelijke normstelling wordt overheidsreactie gereguleerd (rechtsbescherming)
• Strafrecht heeft dienende functie t.b.v. samenleving
Bijzondere voorwaarden – menselijk gedraging/wettelijke delictsomschrijving
Voorwaarden
• Menselijke gedraging (daadstrafrechtbeginsel)
, o Gedraging of nalaten (commissie/omissiedelicten)
▪ Daadstrafbeginsel
• Dus geen gedachtes
• Delictsomschrijving (legaliteitsbeginsel)
o Aan alle bestanddelen moet zijn voldaan
o Bepaaldheidsgebod – burger moet kunnen weten voor welke gedragingen hij kan
worden gestraft
• Wederrechtelijkheid – in strijd met het recht (wederrechtelijkheidsbeginsel)
o Een wederwettelijke gedraging is in beginsel wederrechtelijk (concretiseren van de
wederrechtelijkheid)
• Verwijtbaar (schuldbeginsel)
o Bij schulduitsluitingsgrond evt wel maatregel o.g.v. art. 352 lid 2 Sv
o Culpa – schuld in delictsomschrijving
Bijkomende voorwaarden voor strafbaarheid
• Geen causaal verband met gedraging
o 294 Sr -> strafbaarheid treedt in als gevolg intreedt, causaal verband niet vereist
• Geen strafbare poging indien niet-voldaan
o Gevolg niet ingetreden -> geen poging
• Geen opzet vereist (geobjectiveerd bestanddeel)
Onderdelen wet
• Delictsomschrijving
• Kwalificatie
o Niet alle feiten hebben een kwalificatie
• Straf
In bijzondere wetten kunnen de onderdelen in verschillende artikelen staan (bijv. WVW)
Invalshoeken (hier kan essayvraag over gaan)
o Liberalisme
o Bescherming klassieke vrijheidsrechten tegen inbreuken van overheid
o Ultimum remedium – strafrecht is laatste redmiddel, want ernstige inbreuk vrijheid
o Schadebeginsel
▪ Overheid mag alleen strafbaar stellen als het schade toebrengt aan anderen
• Bijv. drugsgebruik niet strafbaar
▪ Moet om ernstige schade gaan
• Niet om psychisch letsel
o Rekening met klassieke grondrechten
▪ Bijv. burqaverbod niet wenselijk
▪ Foltering nooit aanvaardbaar
▪ Opsporingsbevoegdheden mogen niet zomaar worden ingezet
o Proportionele vergelding
