Hoorcolleges
Hoorcollege 1 - Introductie en physiological needs
Motivatie is de innerlijke drijfveer die mensen aanzet tot actie, het nastreven van doelen, en
het volhouden van inspanningen. Het verwijst naar wat iemand beweegt om iets te doen of
ergens voor te kiezen.
Er zijn verschillende manieren van samenwerking van disciplines binnen onderzoek:
- Disciplinair: richt zich op één enkel vakgebied of discipline, waarbij specifieke
methoden en theorieën van dat vakgebied worden toegepast.
- Multidisciplinair: combineert meerdere disciplines die afzonderlijk werken aan een
gemeenschappelijk probleem, zonder dat er veel interactie tussen de disciplines is.
- Transdisciplinair: gaat verder dan interdisciplinariteit door niet alleen verschillende
wetenschappelijke disciplines te combineren, maar ook kennis van niet-academische
stakeholders, zoals gemeenschappen of industrieën, in het onderzoeksproces te
betrekken.
- Interdisciplinair: integreert methoden, theorieën en inzichten uit verschillende
disciplines om gezamenlijk een complex probleem aan te pakken, waarbij er een
nauwe samenwerking tussen disciplines is.
Het Behoefte-Drift-Gedragsmodel
(Needs-Drive-Behavior Model) is een psychologisch
model dat verklaart hoe gedrag wordt gemotiveerd door
behoeften. Wanneer een behoefte niet wordt vervuld,
ontstaat er een interne "drift" (of drang) die aanzet tot
gedrag dat gericht is op het vervullen van die behoefte.
Als het model uit balans raakt, kan dit invloed hebben op
je gewicht. Dit gebeurt wanneer de driften die voortkomen
uit bepaalde behoeften niet goed worden beheerst of gereguleerd, wat kan leiden tot
overmatig of onvoldoende eten. Het is belangrijk je behoeften en het gedrag dat volgt te
reguleren.
,Hoorcollege 2a - psychological needs
vanuit neurocognitief perspectief
Intrinsieke motivatie verwijst naar de motivatie die voortkomt uit innerlijke voldoening en
plezier, in plaats van externe beloningen of druk. Dit concept wordt sterk beïnvloed door drie
psychologische basisbehoeften, zoals beschreven in de Zelfdeterminatietheorie. Deze
behoeften zijn autonomie, competentie en betrokkenheid (ook wel verwantschap
genoemd)(ACR). Samen vormen ze de kern van wat mensen drijft om intrinsiek gemotiveerd
te zijn.
1. Autonomie: Dit verwijst naar de behoefte om controle te hebben over je eigen
keuzes en acties. Wanneer iemand het gevoel heeft dat hij of zij autonoom kan
handelen, neemt de intrinsieke motivatie toe. Het gaat erom dat je je eigen
beslissingen kunt nemen en je vrij voelt in je handelen, wat de persoonlijke
betrokkenheid en voldoening versterkt.
2. Competentie: Mensen willen zich bekwaam en effectief voelen in wat ze doen. Het
gevoel van vooruitgang en bekwaamheid zorgt ervoor dat mensen gemotiveerd
blijven om een taak te volbrengen. Wanneer iemand bijvoorbeeld merkt dat zijn of
haar vaardigheden groeien of dat een bepaalde taak beheersbaar is, neemt de
intrinsieke motivatie toe.
3. Betrokkenheid: Dit verwijst naar de behoefte om verbonden te zijn met anderen, om
relaties te hebben die betekenisvol en ondersteunend zijn. Mensen voelen zich meer
gemotiveerd als ze zich verbonden voelen met hun omgeving, collega’s, vrienden of
een bredere gemeenschap. Sociale steun kan een sterke bron van intrinsieke
motivatie zijn.
Om ACR te meten in het brein moet je kijken naar representaties en verbindingen.
Representaties zijn groepen neuronen in verschillende hersengebieden die actief worden als
reactie op specifieke prikkels of in preparatie op verschillende acties. Ook kijkt het naar wat
er in het verleden is gebeurd en wat de verwachting is van een toekomstige situatie. De
functie van een hersengebied wordt bepaald door de verbindingen die het heeft met andere
organen, zo is het gebied van de visuele cortex alleen maar dat gebied omdat het direct
verbonden is met de ogen.
Predictive coding is een manier waarop de hersenen informatie verwerken. Hierbij worden
representaties gemaakt op basis van een verwachting. De hersenen maken dus een
voorspelling van wat er gaat gebeuren op basis van eerdere ervaringen. Daarna vergelijken
de hersenen de voorspelling met wat er daadwerkelijk gebeurt (de actuele input). In het hele
brein gaan de neuronen alleen reageren wanneer er een verschil is tussen wat verwacht
werd en wat er daadwerkelijk gebeurt, dit verschil heet een voorspellingsfout. Dit
mechanisme is efficiënt omdat de hersenen niet constant reageren op alle prikkels, maar
alleen op onverwachte veranderingen en dat bespaart heel veel energie.
In het model wordt predictive coding weergegeven. Het
feedforward error signaal is het signaal dat door de
hersengebieden wordt gestuurd wanneer de werkelijke input
(bijvoorbeeld visuele informatie) afwijkt van de voorspelling
van de hersenen. Dit signaal gaat naar hogere
hersengebieden om de fout te corrigeren. De prediction
(feedback) is dat hogere hersengebieden (zoals V2, V3)
,sturen voorspellingen terug naar lagere gebieden (zoals V1) om te anticiperen op wat er
komt. Dit is een vorm van feedback die de verwachtingen van de hersenen representeert.
De predictive estimator: In elk verwerkingsstadium (V1, V2, V3) bevindt zich een schatting
van wat de input zou moeten zijn. Als de daadwerkelijke input afwijkt van de voorspelling,
wordt een fouten-signaal gegenereerd.
Onderstaande grafiek illustreert de respons van neuronen op herhaalde presentatie van
dezelfde stimulus, waarbij het effect van feedback en de rol van corticale laag 6 wordt
getoond. Je ziet op de linker grafiek dat wanneer er wél feedback is, de neurale respons
snel afneemt na een paar herhaalde presentaties van dezelfde stimulus. Dit komt doordat
het brein de stimulus al verwacht en er minder respons nodig is. Wanneer er geen feedback
is, blijft de neurale respons op de stimulus hoog , zelfs na herhaalde presentaties. Dit
betekent dat het neuron dezelfde sterke respons blijft vertonen en kost de mens veel
energie.
In de rechter grafiek zie je de rol van corticale laag 6.
Wanneer deze intact is, neemt de respons van neuronen
sterk af na de eerste paar presentaties van de stimulus,
vergelijkbaar met de feedback-situatie in het model neuron.
Laag 6 speelt dus een belangrijke rol in het verwerken van
verwachtingen. Wanneer laag 6 inactief is, blijft de respons
vrij constant hoog, zoals in de "zonder feedback"-situatie bij
het model neuron. Dit laat zien dat laag 6 betrokken is bij
het verwerken van voorspellingen en het verminderen van
neurale activiteit bij herhaalde stimuli.
De respons van mensen met een normale
auditieve cortex/temporo-pariëtale gebied bij een
verstoord feedforward-signaal is te hoog en
energie-rovend. Bij mensen met een laesie op de
auditieve cortex hebben ze een minder heftige
respons op het signaal bij een verstoord
feedforward-signaal. Bij mensen met een normaal
frontaal gebied en een verstoord feedback-signaal
is de respons lager dan bij mensen die een laesie
op de frontale kwab hebben. Dit komt doordat een
gezond frontaal gebied beter in staat is om
verstoringen te herkennen en adequaat te reageren zonder een overdreven sterke reactie te
genereren.
Het brein representeert dus voorspellingen en als een voorspelling correct is dan is het
efficiënt omdat het brein weinig energie gebruikt. Wanneer je goed bent in het maken van
voorspellingen dan ben je competent.
Het organisme moet de informatie die het krijgt uit beschikbare ‘aanwijzingen’ en ‘tekens’
verzamelen, combineren en vervangen, zodat het adequaat zijn middelen kan aanpassen
om zijn gedragsdoelen (bijvoorbeeld het vinden van voedsel of onderdak) te bereiken. Het
, allerbelangrijkste is de consequenties van je eigen gedrag correct voorspellen. Zelf handelen
is dus autonomie.
Psychologische behoeften aan het werk
Links zie je de meest extreme en externe vorm van motivatie en dat loopt af naar intrinsieke
motivatie rechts. Je hebt 5 soorten motivatie:
- Externe regulatie: mensen worden gemotiveerd door externe beloningen of straffen,
zoals bonussen of dreiging van ontslag.
- Geïntrojecteerde regulatie: Mensen worden gemotiveerd door interne druk, zoals
schuldgevoelens, angst of trots. De motivatie komt niet direct van externe
beloningen, maar eerder door de angst om te falen of te willen voldoen aan
verwachtingen.
- Geïdentificeerde regulatie: Hier wordt een activiteit als persoonlijk belangrijk
ervaren, ook al wordt die niet noodzakelijk als leuk gezien. Mensen doen iets omdat
ze het waardevol of nuttig vinden.
- Geïntegreerde regulatie: De activiteit sluit aan bij persoonlijke waarden en
overtuigingen. Het wordt als een integraal deel van iemands identiteit gezien, hoewel
het nog steeds een vorm van extrinsieke motivatie is omdat de activiteit niet alleen
om de activiteit zelf wordt uitgevoerd.
- Intrinsieke motivatie: Mensen zijn gemotiveerd omdat ze de activiteit zelf
interessant, leuk of uitdagend vinden. Ze doen het puur omwille van de activiteit zelf,
zonder externe beloningen of druk.
Hierbij vallen externe en geïntrojecteerde regulatie onder de gecontroleerde motivatie, en
vallen geïdentificeerde, geïntegreerde en intrinsieke regulatie onder de autonome
motivatie.
Werken is altijd ten minste deels extrinsiek gemotiveerd maar er zijn verschillen tussen
bedrijven in dezelfde sector, tussen mensen in dezelfde organisaties, dezelfde organisatie
op verschillende tijdstippen etc. Extrinsieke motivatie is dus niet het enige dat je motivatie en
productiviteit bepaalt. Het idee dat mensen niet alleen werken voor geld is vrij recent, in
1900 werden arbeiders enkel gemotiveerd op basis van stukloon (betaald krijgen per
geproduceerd stuk). Dit had een belangrijk nadeel: werknemers werden namelijk niet blij en
kregen communistische sympathieën (alles moet gelijk verdeeld worden). Dat vonden de
fabriekseigenaren toch bedreigend, daarom gingen ze op zoek naar alternatieve manieren
om werknemers te motiveren, dan wel de negatieve effecten van het stukloon te verzachten.
Hoorcollege 1 - Introductie en physiological needs
Motivatie is de innerlijke drijfveer die mensen aanzet tot actie, het nastreven van doelen, en
het volhouden van inspanningen. Het verwijst naar wat iemand beweegt om iets te doen of
ergens voor te kiezen.
Er zijn verschillende manieren van samenwerking van disciplines binnen onderzoek:
- Disciplinair: richt zich op één enkel vakgebied of discipline, waarbij specifieke
methoden en theorieën van dat vakgebied worden toegepast.
- Multidisciplinair: combineert meerdere disciplines die afzonderlijk werken aan een
gemeenschappelijk probleem, zonder dat er veel interactie tussen de disciplines is.
- Transdisciplinair: gaat verder dan interdisciplinariteit door niet alleen verschillende
wetenschappelijke disciplines te combineren, maar ook kennis van niet-academische
stakeholders, zoals gemeenschappen of industrieën, in het onderzoeksproces te
betrekken.
- Interdisciplinair: integreert methoden, theorieën en inzichten uit verschillende
disciplines om gezamenlijk een complex probleem aan te pakken, waarbij er een
nauwe samenwerking tussen disciplines is.
Het Behoefte-Drift-Gedragsmodel
(Needs-Drive-Behavior Model) is een psychologisch
model dat verklaart hoe gedrag wordt gemotiveerd door
behoeften. Wanneer een behoefte niet wordt vervuld,
ontstaat er een interne "drift" (of drang) die aanzet tot
gedrag dat gericht is op het vervullen van die behoefte.
Als het model uit balans raakt, kan dit invloed hebben op
je gewicht. Dit gebeurt wanneer de driften die voortkomen
uit bepaalde behoeften niet goed worden beheerst of gereguleerd, wat kan leiden tot
overmatig of onvoldoende eten. Het is belangrijk je behoeften en het gedrag dat volgt te
reguleren.
,Hoorcollege 2a - psychological needs
vanuit neurocognitief perspectief
Intrinsieke motivatie verwijst naar de motivatie die voortkomt uit innerlijke voldoening en
plezier, in plaats van externe beloningen of druk. Dit concept wordt sterk beïnvloed door drie
psychologische basisbehoeften, zoals beschreven in de Zelfdeterminatietheorie. Deze
behoeften zijn autonomie, competentie en betrokkenheid (ook wel verwantschap
genoemd)(ACR). Samen vormen ze de kern van wat mensen drijft om intrinsiek gemotiveerd
te zijn.
1. Autonomie: Dit verwijst naar de behoefte om controle te hebben over je eigen
keuzes en acties. Wanneer iemand het gevoel heeft dat hij of zij autonoom kan
handelen, neemt de intrinsieke motivatie toe. Het gaat erom dat je je eigen
beslissingen kunt nemen en je vrij voelt in je handelen, wat de persoonlijke
betrokkenheid en voldoening versterkt.
2. Competentie: Mensen willen zich bekwaam en effectief voelen in wat ze doen. Het
gevoel van vooruitgang en bekwaamheid zorgt ervoor dat mensen gemotiveerd
blijven om een taak te volbrengen. Wanneer iemand bijvoorbeeld merkt dat zijn of
haar vaardigheden groeien of dat een bepaalde taak beheersbaar is, neemt de
intrinsieke motivatie toe.
3. Betrokkenheid: Dit verwijst naar de behoefte om verbonden te zijn met anderen, om
relaties te hebben die betekenisvol en ondersteunend zijn. Mensen voelen zich meer
gemotiveerd als ze zich verbonden voelen met hun omgeving, collega’s, vrienden of
een bredere gemeenschap. Sociale steun kan een sterke bron van intrinsieke
motivatie zijn.
Om ACR te meten in het brein moet je kijken naar representaties en verbindingen.
Representaties zijn groepen neuronen in verschillende hersengebieden die actief worden als
reactie op specifieke prikkels of in preparatie op verschillende acties. Ook kijkt het naar wat
er in het verleden is gebeurd en wat de verwachting is van een toekomstige situatie. De
functie van een hersengebied wordt bepaald door de verbindingen die het heeft met andere
organen, zo is het gebied van de visuele cortex alleen maar dat gebied omdat het direct
verbonden is met de ogen.
Predictive coding is een manier waarop de hersenen informatie verwerken. Hierbij worden
representaties gemaakt op basis van een verwachting. De hersenen maken dus een
voorspelling van wat er gaat gebeuren op basis van eerdere ervaringen. Daarna vergelijken
de hersenen de voorspelling met wat er daadwerkelijk gebeurt (de actuele input). In het hele
brein gaan de neuronen alleen reageren wanneer er een verschil is tussen wat verwacht
werd en wat er daadwerkelijk gebeurt, dit verschil heet een voorspellingsfout. Dit
mechanisme is efficiënt omdat de hersenen niet constant reageren op alle prikkels, maar
alleen op onverwachte veranderingen en dat bespaart heel veel energie.
In het model wordt predictive coding weergegeven. Het
feedforward error signaal is het signaal dat door de
hersengebieden wordt gestuurd wanneer de werkelijke input
(bijvoorbeeld visuele informatie) afwijkt van de voorspelling
van de hersenen. Dit signaal gaat naar hogere
hersengebieden om de fout te corrigeren. De prediction
(feedback) is dat hogere hersengebieden (zoals V2, V3)
,sturen voorspellingen terug naar lagere gebieden (zoals V1) om te anticiperen op wat er
komt. Dit is een vorm van feedback die de verwachtingen van de hersenen representeert.
De predictive estimator: In elk verwerkingsstadium (V1, V2, V3) bevindt zich een schatting
van wat de input zou moeten zijn. Als de daadwerkelijke input afwijkt van de voorspelling,
wordt een fouten-signaal gegenereerd.
Onderstaande grafiek illustreert de respons van neuronen op herhaalde presentatie van
dezelfde stimulus, waarbij het effect van feedback en de rol van corticale laag 6 wordt
getoond. Je ziet op de linker grafiek dat wanneer er wél feedback is, de neurale respons
snel afneemt na een paar herhaalde presentaties van dezelfde stimulus. Dit komt doordat
het brein de stimulus al verwacht en er minder respons nodig is. Wanneer er geen feedback
is, blijft de neurale respons op de stimulus hoog , zelfs na herhaalde presentaties. Dit
betekent dat het neuron dezelfde sterke respons blijft vertonen en kost de mens veel
energie.
In de rechter grafiek zie je de rol van corticale laag 6.
Wanneer deze intact is, neemt de respons van neuronen
sterk af na de eerste paar presentaties van de stimulus,
vergelijkbaar met de feedback-situatie in het model neuron.
Laag 6 speelt dus een belangrijke rol in het verwerken van
verwachtingen. Wanneer laag 6 inactief is, blijft de respons
vrij constant hoog, zoals in de "zonder feedback"-situatie bij
het model neuron. Dit laat zien dat laag 6 betrokken is bij
het verwerken van voorspellingen en het verminderen van
neurale activiteit bij herhaalde stimuli.
De respons van mensen met een normale
auditieve cortex/temporo-pariëtale gebied bij een
verstoord feedforward-signaal is te hoog en
energie-rovend. Bij mensen met een laesie op de
auditieve cortex hebben ze een minder heftige
respons op het signaal bij een verstoord
feedforward-signaal. Bij mensen met een normaal
frontaal gebied en een verstoord feedback-signaal
is de respons lager dan bij mensen die een laesie
op de frontale kwab hebben. Dit komt doordat een
gezond frontaal gebied beter in staat is om
verstoringen te herkennen en adequaat te reageren zonder een overdreven sterke reactie te
genereren.
Het brein representeert dus voorspellingen en als een voorspelling correct is dan is het
efficiënt omdat het brein weinig energie gebruikt. Wanneer je goed bent in het maken van
voorspellingen dan ben je competent.
Het organisme moet de informatie die het krijgt uit beschikbare ‘aanwijzingen’ en ‘tekens’
verzamelen, combineren en vervangen, zodat het adequaat zijn middelen kan aanpassen
om zijn gedragsdoelen (bijvoorbeeld het vinden van voedsel of onderdak) te bereiken. Het
, allerbelangrijkste is de consequenties van je eigen gedrag correct voorspellen. Zelf handelen
is dus autonomie.
Psychologische behoeften aan het werk
Links zie je de meest extreme en externe vorm van motivatie en dat loopt af naar intrinsieke
motivatie rechts. Je hebt 5 soorten motivatie:
- Externe regulatie: mensen worden gemotiveerd door externe beloningen of straffen,
zoals bonussen of dreiging van ontslag.
- Geïntrojecteerde regulatie: Mensen worden gemotiveerd door interne druk, zoals
schuldgevoelens, angst of trots. De motivatie komt niet direct van externe
beloningen, maar eerder door de angst om te falen of te willen voldoen aan
verwachtingen.
- Geïdentificeerde regulatie: Hier wordt een activiteit als persoonlijk belangrijk
ervaren, ook al wordt die niet noodzakelijk als leuk gezien. Mensen doen iets omdat
ze het waardevol of nuttig vinden.
- Geïntegreerde regulatie: De activiteit sluit aan bij persoonlijke waarden en
overtuigingen. Het wordt als een integraal deel van iemands identiteit gezien, hoewel
het nog steeds een vorm van extrinsieke motivatie is omdat de activiteit niet alleen
om de activiteit zelf wordt uitgevoerd.
- Intrinsieke motivatie: Mensen zijn gemotiveerd omdat ze de activiteit zelf
interessant, leuk of uitdagend vinden. Ze doen het puur omwille van de activiteit zelf,
zonder externe beloningen of druk.
Hierbij vallen externe en geïntrojecteerde regulatie onder de gecontroleerde motivatie, en
vallen geïdentificeerde, geïntegreerde en intrinsieke regulatie onder de autonome
motivatie.
Werken is altijd ten minste deels extrinsiek gemotiveerd maar er zijn verschillen tussen
bedrijven in dezelfde sector, tussen mensen in dezelfde organisaties, dezelfde organisatie
op verschillende tijdstippen etc. Extrinsieke motivatie is dus niet het enige dat je motivatie en
productiviteit bepaalt. Het idee dat mensen niet alleen werken voor geld is vrij recent, in
1900 werden arbeiders enkel gemotiveerd op basis van stukloon (betaald krijgen per
geproduceerd stuk). Dit had een belangrijk nadeel: werknemers werden namelijk niet blij en
kregen communistische sympathieën (alles moet gelijk verdeeld worden). Dat vonden de
fabriekseigenaren toch bedreigend, daarom gingen ze op zoek naar alternatieve manieren
om werknemers te motiveren, dan wel de negatieve effecten van het stukloon te verzachten.
