DEPZ STAT 3 aantekeningen
Vrijheidsbeperking in de zorg
Vrijheidsbeperking= alle maatregelen die de vrijheid van cliënten
beperken, zowel fysiek als verbaal. Voorbeelden zijn:
- Fixeren: tentbedden, onrustband, handschoenen
- Separeren: afzonderen in afgesloten celachtige ruimte (meest
ernstige vorm)
- Domotica
WGBO —> vrijwillige opname, thuiszorg, onvrijwillige opname voor
somatische aandoeningen
Wet bijzondere opnemingen —> onvrijwillige opname in psychiatrische
instelling
Wet Zorg en Dwang (Wzd)= alleen bedoeld voor mensen met een
verstandelijke beperking en met een psychogeriatrische aandoening (zoals
dementie)
- Regelt onvrijwillige opname in zorginstelling
- Geeft regels voor toepassen van onvrijwillige zorg
- Geldt niet alleen in instellingen, maar ook thuis of op dagbesteding
- Alleen Wzd wanneer indicatie wet langdurige zorg (Wlz) op grond
van psychogeriatrische aandoening
- Wet verplichte ggz (Wvggz)= geldt alleen voor geestelijke
gezondheidszorg
Alleen onvrijwillige zorghandelingen vallen onder deze wet behalve:
toedienen van vocht/voeding/medicatie, beperking van beweegvrijheid en
insluiting.
Onvrijwillige zorg= een cliënt of vertegenwoordiger verzet zich tegen de
zorg, mag alleen toegepast worden als er ernstig nadeel voor de cliënt zelf
of anderen dreigt
1. Bezoek beperken
2. Onderzoeken van kleding of lichaam
3. Toezicht (inclusief domotica)
4. Bewegingsvrijheid beperken
5. Insluiting
6. Toediening van vocht, voeding, medicatie, medische
handelingen/controles vanwege een verstandelijke beperking of
dementie
7. Controle op gedragsbeïnvloedende middelen
, 8. Vrijheidsbeperking om eigen leven in te richten (inclusief
communicatiemiddelen)
9. Onderzoek naar gedragsbeïnvloedende middelen of gevaarlijke
voorwerpen in verblijfs- of woonruimten
Een gedwongen behandeling kan alleen (wilsonbekwaam):
- Cliënt is wilsonbekwaam en verzet zich tegen de behandeling
(ingrijpende behandeling nodig om ernstig nadeel te voorkomen)
- Wettelijke vertegenwoordiger stemt in met de behandeling
- Bij weigeren wettelijke vertegenwoordiger kan behandelaar toch
ingrijpen als het anders geen goed hulpverlenen is
Suboptimale gebeurtenissen
Patiëntveiligheid= het (nagenoeg) ontbreken van (de kans op) aan de
patiënt toegebrachte schade die is ontstaan door het niet volgens de
professionele standaard handelen van de hulpverleners en/of
tekortkomingen van het zorgsysteem
Voorkomen van schade aan de patiënt door zorgverlening
Hoe ontstaan incidenten?
1. Person approach: individuele fouten worden gemaakt door
afwijkende aandacht of afdwalende, wat leidt tot ongewenst
menselijk gedrag, gewezen naar één persoon (= blaming figure)
2. System approach: opstapeling van fouten in een systeem (= swiss
cheese model) leiden tot het bereiken van een incident voor de
patiënt, bijvoorbeeld door te weinig personeel, slechte organisatie of
medicatie wat op elkaar lijkt
Actieve factoren= direct gerelateerd aan menselijke eigenschappen, de
beperkte waarneming en geheugen van de mens ligt hier meestal aan ten
grondslag (verkeerde medicijnen geven, afgeleid zijn, niet goed
rapporteren)
Latente factoren= manier waarop de werkomgeving is ingericht,
bijvoorbeeld technische factoren (indeling of storing van apparatuur) of
organisatorische factoren (stress, cultuur, werkdruk)
Incidenten ontstaan meestal door een combinatie van factoren!
Barrières: zijn er om incidenten en calamiteiten te kunnen voorkomen
- Dubbele check
Vrijheidsbeperking in de zorg
Vrijheidsbeperking= alle maatregelen die de vrijheid van cliënten
beperken, zowel fysiek als verbaal. Voorbeelden zijn:
- Fixeren: tentbedden, onrustband, handschoenen
- Separeren: afzonderen in afgesloten celachtige ruimte (meest
ernstige vorm)
- Domotica
WGBO —> vrijwillige opname, thuiszorg, onvrijwillige opname voor
somatische aandoeningen
Wet bijzondere opnemingen —> onvrijwillige opname in psychiatrische
instelling
Wet Zorg en Dwang (Wzd)= alleen bedoeld voor mensen met een
verstandelijke beperking en met een psychogeriatrische aandoening (zoals
dementie)
- Regelt onvrijwillige opname in zorginstelling
- Geeft regels voor toepassen van onvrijwillige zorg
- Geldt niet alleen in instellingen, maar ook thuis of op dagbesteding
- Alleen Wzd wanneer indicatie wet langdurige zorg (Wlz) op grond
van psychogeriatrische aandoening
- Wet verplichte ggz (Wvggz)= geldt alleen voor geestelijke
gezondheidszorg
Alleen onvrijwillige zorghandelingen vallen onder deze wet behalve:
toedienen van vocht/voeding/medicatie, beperking van beweegvrijheid en
insluiting.
Onvrijwillige zorg= een cliënt of vertegenwoordiger verzet zich tegen de
zorg, mag alleen toegepast worden als er ernstig nadeel voor de cliënt zelf
of anderen dreigt
1. Bezoek beperken
2. Onderzoeken van kleding of lichaam
3. Toezicht (inclusief domotica)
4. Bewegingsvrijheid beperken
5. Insluiting
6. Toediening van vocht, voeding, medicatie, medische
handelingen/controles vanwege een verstandelijke beperking of
dementie
7. Controle op gedragsbeïnvloedende middelen
, 8. Vrijheidsbeperking om eigen leven in te richten (inclusief
communicatiemiddelen)
9. Onderzoek naar gedragsbeïnvloedende middelen of gevaarlijke
voorwerpen in verblijfs- of woonruimten
Een gedwongen behandeling kan alleen (wilsonbekwaam):
- Cliënt is wilsonbekwaam en verzet zich tegen de behandeling
(ingrijpende behandeling nodig om ernstig nadeel te voorkomen)
- Wettelijke vertegenwoordiger stemt in met de behandeling
- Bij weigeren wettelijke vertegenwoordiger kan behandelaar toch
ingrijpen als het anders geen goed hulpverlenen is
Suboptimale gebeurtenissen
Patiëntveiligheid= het (nagenoeg) ontbreken van (de kans op) aan de
patiënt toegebrachte schade die is ontstaan door het niet volgens de
professionele standaard handelen van de hulpverleners en/of
tekortkomingen van het zorgsysteem
Voorkomen van schade aan de patiënt door zorgverlening
Hoe ontstaan incidenten?
1. Person approach: individuele fouten worden gemaakt door
afwijkende aandacht of afdwalende, wat leidt tot ongewenst
menselijk gedrag, gewezen naar één persoon (= blaming figure)
2. System approach: opstapeling van fouten in een systeem (= swiss
cheese model) leiden tot het bereiken van een incident voor de
patiënt, bijvoorbeeld door te weinig personeel, slechte organisatie of
medicatie wat op elkaar lijkt
Actieve factoren= direct gerelateerd aan menselijke eigenschappen, de
beperkte waarneming en geheugen van de mens ligt hier meestal aan ten
grondslag (verkeerde medicijnen geven, afgeleid zijn, niet goed
rapporteren)
Latente factoren= manier waarop de werkomgeving is ingericht,
bijvoorbeeld technische factoren (indeling of storing van apparatuur) of
organisatorische factoren (stress, cultuur, werkdruk)
Incidenten ontstaan meestal door een combinatie van factoren!
Barrières: zijn er om incidenten en calamiteiten te kunnen voorkomen
- Dubbele check
