1
De gevolgen van opvoedstress en emotionele (in)stabiliteit: het belang van positief opvoeden
Naam en studentnummer:
Practicum 1.7-1.8 Schrijfvaardigheden I
Pedagogische Wetenschappen - Erasmus Universiteit Rotterdam
Tutor:
Samenvatting
In dit literatuuronderzoek wordt het verband onderzocht tussen opvoedstress en de ontwikkeling
van emotionele stabiliteit bij kinderen. Hoewel verschillende studies tegenstrijdige resultaten laten
zien betreft de oorzaak van opvoedstress, blijkt er wel een duidelijke consensus te zijn over de
gevolgen van opvoedstress. Opvoedstress heeft een negatieve invloed op de kwaliteit van opvoeding
en interacties binnen het gezin en daardoor indirect een negatieve invloed op de emotionele
stabiliteit van kinderen. Deze bevindingen leveren een bijdrage aan het ontwikkelen en verbeteren
van interventies gericht op opvoedstress verminderen en positief opvoedgedrag stimuleren. Tot op
heden is er echter weinig onderzoek gedaan naar het verband tussen opvoedstress in de vroege
kinderjaren en emotionele stabiliteit in de volwassenheid. Toekomstig onderzoek is nodig om vast te
stellen wat de langetermijneffecten zijn.
, 2
De gevolgen van opvoedstress en emotionele (in)stabiliteit: het belang van positief opvoeden
Al vanaf de vroege kindertijd hebben verschillende factoren invloed op de
persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen (Cervone & Pervin, 2018). Persoonlijkheid weerspiegelt
de interactie tussen vele genen en vele omgevingsinvloeden. Emotionele stabiliteit, extraversie,
vriendelijkheid, consciëntieus en openheid voor ervaringen zijn de bekendste en best onderzochte
persoonlijkheidseigenschappen in de literatuur en worden de ‘Big Five’ genoemd (John & Robins,
2022). Deze persoonlijkheidskenmerken spelen een cruciale rol in hoe we ons leven ervaren en
beoordelen (Anglim et al., 2020). Met name emotionele stabiliteit is een betrouwbare voorspeller
van psychologisch en subjectief welzijn. Kinderen die laag scoren op emotionele stabiliteit zijn
gevoelig voor een breed scala aan negatieve emoties, waaronder angst, irritatie, verdriet en
onzekerheid (Cervone & Pervin, 2018). Uit onderzoek blijkt dat het merendeel van ouders het
meegeven van een hoge mate emotionele stabiliteit aan hun kind dan ook ziet als een belangrijk
opvoeddoel (Szymańska & Aranowska, 2019). Maar kunnen ouders eigenlijk wel invloed uitoefenen
op het ontwikkelen van deze eigenschap, en zo ja: wat is dan het effect van opvoedstress op deze
ontwikkeling? Deze review beoogt antwoord te geven op die vraag. Het is daarbij noodzakelijk om
duidelijk te maken wat er precies bedoeld wordt met opvoedstress. De term opvoedstress verwijst
naar negatieve gevoelens die de ouder heeft tegenover hun eigen opvoedcapaciteiten en hun kind,
wat ervoor zorgt dat de ouder het opvoeden als moeilijk en overweldigend ervaart (Webster-
Stratton, 1990).
Deze review is opgedeeld in drie delen. In het eerste deel worden de resultaten uit verschillende
onderzoeken naar het effect van opvoedstress op emotionele stabiliteit behandeld. In het tweede
deel worden de resultaten besproken van onderzoeken naar hoe persoonlijkheidskenmerken van
kinderen bepaald opvoedgedrag teweegbrengen. In het derde deel worden de resultaten
geanalyseerd uit twee longitudinale onderzoeken over het verband tussen opvoeding en
De gevolgen van opvoedstress en emotionele (in)stabiliteit: het belang van positief opvoeden
Naam en studentnummer:
Practicum 1.7-1.8 Schrijfvaardigheden I
Pedagogische Wetenschappen - Erasmus Universiteit Rotterdam
Tutor:
Samenvatting
In dit literatuuronderzoek wordt het verband onderzocht tussen opvoedstress en de ontwikkeling
van emotionele stabiliteit bij kinderen. Hoewel verschillende studies tegenstrijdige resultaten laten
zien betreft de oorzaak van opvoedstress, blijkt er wel een duidelijke consensus te zijn over de
gevolgen van opvoedstress. Opvoedstress heeft een negatieve invloed op de kwaliteit van opvoeding
en interacties binnen het gezin en daardoor indirect een negatieve invloed op de emotionele
stabiliteit van kinderen. Deze bevindingen leveren een bijdrage aan het ontwikkelen en verbeteren
van interventies gericht op opvoedstress verminderen en positief opvoedgedrag stimuleren. Tot op
heden is er echter weinig onderzoek gedaan naar het verband tussen opvoedstress in de vroege
kinderjaren en emotionele stabiliteit in de volwassenheid. Toekomstig onderzoek is nodig om vast te
stellen wat de langetermijneffecten zijn.
, 2
De gevolgen van opvoedstress en emotionele (in)stabiliteit: het belang van positief opvoeden
Al vanaf de vroege kindertijd hebben verschillende factoren invloed op de
persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen (Cervone & Pervin, 2018). Persoonlijkheid weerspiegelt
de interactie tussen vele genen en vele omgevingsinvloeden. Emotionele stabiliteit, extraversie,
vriendelijkheid, consciëntieus en openheid voor ervaringen zijn de bekendste en best onderzochte
persoonlijkheidseigenschappen in de literatuur en worden de ‘Big Five’ genoemd (John & Robins,
2022). Deze persoonlijkheidskenmerken spelen een cruciale rol in hoe we ons leven ervaren en
beoordelen (Anglim et al., 2020). Met name emotionele stabiliteit is een betrouwbare voorspeller
van psychologisch en subjectief welzijn. Kinderen die laag scoren op emotionele stabiliteit zijn
gevoelig voor een breed scala aan negatieve emoties, waaronder angst, irritatie, verdriet en
onzekerheid (Cervone & Pervin, 2018). Uit onderzoek blijkt dat het merendeel van ouders het
meegeven van een hoge mate emotionele stabiliteit aan hun kind dan ook ziet als een belangrijk
opvoeddoel (Szymańska & Aranowska, 2019). Maar kunnen ouders eigenlijk wel invloed uitoefenen
op het ontwikkelen van deze eigenschap, en zo ja: wat is dan het effect van opvoedstress op deze
ontwikkeling? Deze review beoogt antwoord te geven op die vraag. Het is daarbij noodzakelijk om
duidelijk te maken wat er precies bedoeld wordt met opvoedstress. De term opvoedstress verwijst
naar negatieve gevoelens die de ouder heeft tegenover hun eigen opvoedcapaciteiten en hun kind,
wat ervoor zorgt dat de ouder het opvoeden als moeilijk en overweldigend ervaart (Webster-
Stratton, 1990).
Deze review is opgedeeld in drie delen. In het eerste deel worden de resultaten uit verschillende
onderzoeken naar het effect van opvoedstress op emotionele stabiliteit behandeld. In het tweede
deel worden de resultaten besproken van onderzoeken naar hoe persoonlijkheidskenmerken van
kinderen bepaald opvoedgedrag teweegbrengen. In het derde deel worden de resultaten
geanalyseerd uit twee longitudinale onderzoeken over het verband tussen opvoeding en
