Hoorcollege aantekeningen LOO

Sociale ongelijkheid

Hoorcollege 1: 05-02-2019

PTOB -> probleemstelling, theorie/hypothese, onderzoeksmethoden

Sociale ongelijkheid: waar hebben we het over?

De ongelijke verdeling van zaken die mensen graag zouden willen hebben

- Aan wat voor soort ‘zaken’ kun je denken?
- Wie wordt bevoordeeld en wie wordt benadeeld?



Veel boeken voor huiswerk, opleiding



Hoorcollege 2: 13-02-2019

Hoe wordt de sociale ladder gevormd?

Componenten stratificatiesystemen:

 De manier waarop sommige goederen als waardevol/aantrekkelijk worden gedefinieerd
- Bijv.: Jagers-verzamelaars vs. Industriële samenleving
 De manier waarop deze goederen over functies (beroepen) in de maatschappij worden
verdeeld
- Bijv.: kapitalisme vs. communisme
 De manier waarop mensen over deze functies worden verdeeld



Hoe verdelen sociologen groepen in van laag naar hoog?

 Op basis van beroepen
 Historisch
Marx: arbeidsrelaties bepalend voor verhoudingen in maatschappij
 Inhoudelijk
Beroep biedt toegang tot aantrekkelijke goederen (macht, aanzien, inkomen…)
Functies in de samenleving zijn verdeeld over beroepen. Daar worden mensen dan weer over
verdeeld.
(Functies bestaan ook zonder mensen die ze vervullen)

Waarom beroepen?

 Methodologisch (vergelijk bijvoorbeeld met economen: inkomen)
Goed te meten, ook retrospectief
‘Welk beroep had je vader toen je 15 was?’ vs. ‘Hoeveel verdiende je vader toen je 15 was?’
Zichtbaar in het sociale verkeerd
‘Wat doe je?’ vs. ‘Wat verdien je?’

Nadelen?

 Niet iedereen heeft een beroep

,  Beroep niet automatisch gerangschikt



Van beroep naar status of klasse

Wat is een sociale statusschaal?

Er zijn verschillende soorten:

 Prestigeschaal -> als hoe belangrijk word jij gezien? Subjectief!
Methode: mensen worden gevraagd beroepen te ordenen van hoog naar laag
Voordelen: Grote overeenstemming beoordelaars
Nadelen: Meet het echt zoiets als ‘aanzien in de samenleving?’
 Sociaaleconomische statusschaal -> gericht op kennis en geld als de aantrekkelijke goederen
die een beroep met zich meebrengt
Methode: gemiddelde opleidingsniveau en inkomen van beoefenaren van een beroep wordt
gemeten
Voordelen: voorspelt beter dan een prestigeschaal
Nadelen: Interpretatie lastiger
 Culturele en economische status
 Interactieschaal -> Achterliggende idee: Mensen die veel met elkaar omgaan zijn doorgaans
van vergelijkbare status (sociale afstand). Verschillende soorten sociale interacties kunnen
worden gebruikt: beroeps combinaties van partners (connubium = huwpatronen), ouders en
hun volwassen kinderen (intergenerationele mobiliteit), en vrienden (convivium =
vriendschapspatronen)



Wat is een sociale klassenschema?

Indeling van beroepen in (klein) aantal groepen op basis van een aantal objectieve kenmerken

 Vb. eigenaar/zelfstandige vs. loondienst
 Hand- vs. hoofdarbeid


Voor- en nadelen sociale klasse

Voordeel: herkenbare groepen

Nadelen: Geen volledige rangorde, intern heterogeen (verschillen binnen een klasse gaan verloren),
veel verschillende indelingen mogelijk



Economische ongelijkheid hangt af van:

- Wat je bestudeert
- Met wat je vergelijkt




Hoofdvragen stratificatiesociologie:

, - Hoe kunnen we de samenleving indelen in groepen van laag naar hoog?
-
- Hoe groot zijn de verschillen tussen laag en hoog?
-
- Wat bepaalt wie hoog en wie laag komt?
-
- Wat zijn de consequenties van sociale ongelijkheid?
-




Consequenties sociale ongelijkheid:

- Micro niveau: individuele levenskansen (inkomen, gezondheid, huwen) en individuele
levensstijlen (vrije tijd, cultuur deelname, politiek gedrag)
- Macro niveau: maatschappij als geheel

Is sociale ongelijkheid een probleem?

Zijn gevolgen goed/slecht?



* Normatief (morele benadering)

Filosofen, redelijke consensus:

Geen toeval, maar verdienste (eerlijkheid, efficiëntie)

Gelijke kansen, niet geheel gelijke uitkomsten



Mening bevolking

Voer voor filosofen, politici, burger; Niet voor sociologen!