PARODONTITIS 2
Inhoudsopgave
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE & MULTIFACTORIELE AANDOENINGEN .........................................................2
HOORCOLLEGE 2: DIAGNOSTIEK ......................................................................................................................4
WERKGROEP: DIAGNOSTIEK..........................................................................................................................10
HOORCOLLEGE 3: BIOFILMS ..........................................................................................................................13
HOORCOLLEGE 4: DYSBIOSE ..........................................................................................................................20
HOORCOLLEGE 5: ANTIBIOTICA .....................................................................................................................28
HOORCOLLEGE 6: SPEEKSELKLIERPROBLEMEN EN HALITOSE .........................................................................33
HOORCOLLEGE 7: VEROUDEREN, DROGE MOND, SJÖGREN EN BESTRALING..................................................43
HOORCOLLEGE 8: VATBAARHEID VOOR PARODONTITIS ................................................................................53
HOORCOLLEGE 9: PARODONTITIS EN DIABETES.............................................................................................56
HOORCOLLEGE 10: PROBIOTICA ....................................................................................................................59
HOORCOLLEGE 11: KWIJLEN ..........................................................................................................................65
HOORCOLLEGE 12: EROSIE ............................................................................................................................69
HOORCOLLEGE 13: SPEEKSELDIAGNOSTIEK ...................................................................................................76
, LOTJE GOMMERS BA3 – PARODONTITIS 2
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE & MULTIFACTORIELE AANDOENINGEN
Eerste levensvorm op aarde: voornamelijk anaerobe bacteriën
Mensen en hun microbiotica zijn samen geëvolueerd en leven al miljoenen jaren in een symbiotische
samenleving
We kunnen goed samenleven met bacteriën omdat ze er altijd al zijn geweest (ze zijn nodig en
nuttig)
Menselijk genoom: 23.000 genen
Menselijk microbioom: 1.000.000+ genen
Gunstige functies van het microbioom in de darmen
- Afbreken van voedsel
- Productie van essentiële nutriënten (bv. vit K)
- Natuurlijke afweer tegen pathogenen
- Trainen en finetunen van het immuunsysteem
- Communicatie met centrale zenuwstelsel
Normale microbiotica in de mondholte
- Bacteriën
o 700-1000 soorten geïdentificeerd
- Fungi (Mycobioom) (schimmel)
o Meer dan 100 soorten in speeksel van gezonde volwassen gevonden in onderzoek
- Protozoa (Entamoeba gingivalis, Trichomonas tenax)
o Lagere mondhygiëne à groter aantal protozoa
o Slechte waterkwaliteit, protozoa in drinkwater
- Virus (viroom)
o Eukaryotisch
o Prokaryotisch (bacteriofagen) meerderheid, virussen infecteren bacteriën
- Mycoplasma (aparte groep bacteriën)
- Archaea (tussen bacteriën en protozoa)
In elke levensfase is het microbioom een beetje anders, maar over het algemeen blijft het heel
stabiel
Gezonde microbioom is bij iedereen een beetje anders, maar het moet in balans zijn met de gastheer
(rest v/h lichaam)
Mondmicro-organismen
- Bacteriën helpen ons in te zien wat wel/niet in onze mond hoort à signaal is het goed/slecht
Aflikken van speen van kind/koken in water:
Deel van microbioom van moeder/vader wordt via
speen meegegeven aan het kind
Kinderen met afgelikte speen: immuunsysteem
anders opgeleid
2
, LOTJE GOMMERS BA3 – PARODONTITIS 2
- Weerstand van kolonisatie: mond microbioom is er om de rest buiten te houden
Mond is een open systeem à makkelijk micro-organismen binnen komen
Gezonde microbioom weerhoudt pathogenen van het koloniseren
o Binden aan host-receptor (geen plek voor mo om te binden)
o Competitie van voedsel (geen voedsel voor mo)
o Creëren ongunstige omstandigheden voor buitenstaanders (lage/hoge pH /
zuurstofgehalte)
o Verdedigingsmechanisme, stofjes maken die andere soorten aanvallen
(waterstofperoxide)
Verstoorde microbioom
o Antibiotica à werken tegen bacteriën, niet tegen schimmels: orale candida
- Effecten op cardiovasculair en gastro-intestinaal systeem
Stikstofmonoxide in bloed à vasodilatieve eigenschappen à bloeddruk gaat omlaag,
energiehuishouding (verhoogt energie in spieren)
Voedsel (rode bieten, spinazie, rabarber)
Speekselklieren Bloed
Nitraat
Mondbacteriën
Darmen
Nitriet Maag
Stikstofmonoxide
Studies:
Nitraat rijke supplementen à Bloeddrukverlagend
Chloorhexidine mondspoeling à positief effect op mondspoeling verdwenen
Nitraat à Maag beschermend (lage pH): dikke laag mucus (maagzweren voorkomen)
Mond: enige met nitraatreductase activiteit door mond bacteriën
Gezonde normale orale microbiotica
- Balans met host
- Leert ons immuunsysteem om te herkennen wat wel/niet goed voor ons is en alarmeert het
immuunsysteem daarover
- Voorkomt dat wij verkeerde microbiotica binnen krijgen en zich gaan koloniseren in ons
lichaam
- Groot belang in algemene gezondheid: cardiovasculair systeem en darmstelsel
3
Inhoudsopgave
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE & MULTIFACTORIELE AANDOENINGEN .........................................................2
HOORCOLLEGE 2: DIAGNOSTIEK ......................................................................................................................4
WERKGROEP: DIAGNOSTIEK..........................................................................................................................10
HOORCOLLEGE 3: BIOFILMS ..........................................................................................................................13
HOORCOLLEGE 4: DYSBIOSE ..........................................................................................................................20
HOORCOLLEGE 5: ANTIBIOTICA .....................................................................................................................28
HOORCOLLEGE 6: SPEEKSELKLIERPROBLEMEN EN HALITOSE .........................................................................33
HOORCOLLEGE 7: VEROUDEREN, DROGE MOND, SJÖGREN EN BESTRALING..................................................43
HOORCOLLEGE 8: VATBAARHEID VOOR PARODONTITIS ................................................................................53
HOORCOLLEGE 9: PARODONTITIS EN DIABETES.............................................................................................56
HOORCOLLEGE 10: PROBIOTICA ....................................................................................................................59
HOORCOLLEGE 11: KWIJLEN ..........................................................................................................................65
HOORCOLLEGE 12: EROSIE ............................................................................................................................69
HOORCOLLEGE 13: SPEEKSELDIAGNOSTIEK ...................................................................................................76
, LOTJE GOMMERS BA3 – PARODONTITIS 2
HOORCOLLEGE 1: INTRODUCTIE & MULTIFACTORIELE AANDOENINGEN
Eerste levensvorm op aarde: voornamelijk anaerobe bacteriën
Mensen en hun microbiotica zijn samen geëvolueerd en leven al miljoenen jaren in een symbiotische
samenleving
We kunnen goed samenleven met bacteriën omdat ze er altijd al zijn geweest (ze zijn nodig en
nuttig)
Menselijk genoom: 23.000 genen
Menselijk microbioom: 1.000.000+ genen
Gunstige functies van het microbioom in de darmen
- Afbreken van voedsel
- Productie van essentiële nutriënten (bv. vit K)
- Natuurlijke afweer tegen pathogenen
- Trainen en finetunen van het immuunsysteem
- Communicatie met centrale zenuwstelsel
Normale microbiotica in de mondholte
- Bacteriën
o 700-1000 soorten geïdentificeerd
- Fungi (Mycobioom) (schimmel)
o Meer dan 100 soorten in speeksel van gezonde volwassen gevonden in onderzoek
- Protozoa (Entamoeba gingivalis, Trichomonas tenax)
o Lagere mondhygiëne à groter aantal protozoa
o Slechte waterkwaliteit, protozoa in drinkwater
- Virus (viroom)
o Eukaryotisch
o Prokaryotisch (bacteriofagen) meerderheid, virussen infecteren bacteriën
- Mycoplasma (aparte groep bacteriën)
- Archaea (tussen bacteriën en protozoa)
In elke levensfase is het microbioom een beetje anders, maar over het algemeen blijft het heel
stabiel
Gezonde microbioom is bij iedereen een beetje anders, maar het moet in balans zijn met de gastheer
(rest v/h lichaam)
Mondmicro-organismen
- Bacteriën helpen ons in te zien wat wel/niet in onze mond hoort à signaal is het goed/slecht
Aflikken van speen van kind/koken in water:
Deel van microbioom van moeder/vader wordt via
speen meegegeven aan het kind
Kinderen met afgelikte speen: immuunsysteem
anders opgeleid
2
, LOTJE GOMMERS BA3 – PARODONTITIS 2
- Weerstand van kolonisatie: mond microbioom is er om de rest buiten te houden
Mond is een open systeem à makkelijk micro-organismen binnen komen
Gezonde microbioom weerhoudt pathogenen van het koloniseren
o Binden aan host-receptor (geen plek voor mo om te binden)
o Competitie van voedsel (geen voedsel voor mo)
o Creëren ongunstige omstandigheden voor buitenstaanders (lage/hoge pH /
zuurstofgehalte)
o Verdedigingsmechanisme, stofjes maken die andere soorten aanvallen
(waterstofperoxide)
Verstoorde microbioom
o Antibiotica à werken tegen bacteriën, niet tegen schimmels: orale candida
- Effecten op cardiovasculair en gastro-intestinaal systeem
Stikstofmonoxide in bloed à vasodilatieve eigenschappen à bloeddruk gaat omlaag,
energiehuishouding (verhoogt energie in spieren)
Voedsel (rode bieten, spinazie, rabarber)
Speekselklieren Bloed
Nitraat
Mondbacteriën
Darmen
Nitriet Maag
Stikstofmonoxide
Studies:
Nitraat rijke supplementen à Bloeddrukverlagend
Chloorhexidine mondspoeling à positief effect op mondspoeling verdwenen
Nitraat à Maag beschermend (lage pH): dikke laag mucus (maagzweren voorkomen)
Mond: enige met nitraatreductase activiteit door mond bacteriën
Gezonde normale orale microbiotica
- Balans met host
- Leert ons immuunsysteem om te herkennen wat wel/niet goed voor ons is en alarmeert het
immuunsysteem daarover
- Voorkomt dat wij verkeerde microbiotica binnen krijgen en zich gaan koloniseren in ons
lichaam
- Groot belang in algemene gezondheid: cardiovasculair systeem en darmstelsel
3
