Demo 1 – anamnese en lichamelijk onderzoek paard
(LVC)
Dia 6 -> Schimmel paard met knobbel: melanoom, komt vaak voor
Dia 7: Hoe lang al: links zie je kale plekken,
Sarcoid is goedaardige huid tumor bij paard. Vgm is dit iets wat al langer gaande is, niet acuut.
Dia 8: Alopecia areata bestaat al langer hier, de plekken blijven lang aanwezig
Sarcoid bij het paard ziekteleer
Voorkomen
Het equine sarcoïd is de meest voorkomende huidtumor bij het paard. De tumor wordt door een
papillomavirus veroorzaakt. Sarcoïden komen bij alle rassen en op alle leeftijden voor en worden ook bij
ezels en muildieren gezien. Vaak komen de tumoren multipel voor en kunnen op alle delen van de huid
worden aangetroffen, maar vooral op vochtige plaatsen. Er bestaat voor het sarcoïd een genetische
predispositie.
Verschijnselen
Sarcoïden kunnen op alle plaatsen van het lichaam voorkomen, maar worden het meest gezien aan het
hoofd, de benen en het ventrale abdomen. Het equine sarcoïd is een fibro-epitheliale tumor die,
afhankelijk van het overheersen van de mesenchymale of de epitheliale component, verschillende
verschijningsvormen kent. Het verruceuze type heeft een droog verhoornend oppervlak met een
bloemkoolachtig aspect (Afbeelding 26). Dit type sarcoïd kan zowel vlak als gesteeld zijn en kan na
trauma in het fibroblast-type overgaan. Het fibroblasttype heeft allerlei verschijningsvormen, variërend
van een omschreven, gladde, stevig aanvullende dikte in de dermis en subcutis met een intacte
epidermis tot een grote vlakke tumor – met een doorsnede tot wel 25 cm – waarvan het oppervlak
ulcereert en gemakkelijk bloedt (Afbeelding 27). Het gemengde type sarcoïd heeft kenmerken van beide
andere typen. Daarnaast wordt nog het occulte type gezien dat er min of meer uitziet als een vlakke
grijze schilferige plek, zoals van een schimmelinfectie. Bij een en hetzelfde paard kunnen de
verschillende typen naast elkaar voorkomen.
,Diagnostiek
Het klinisch beeld is zeer suggestief. Bevestiging van de diagnose vindt plaats door onderzoek van een
incisie of een ponsbiopt. Ook een PCR op bovine papillomavirus kan de diagnose bevestigen. Een
naaldbiopt is niet geschikt voor de diagnostiek van sarcoïden.
Differentiële diagnose
Differentieel diagnostisch moeten we vooral denken aan een papilloom, plaveiselcelcarcinoom en het
(neuro)fibroom. Wanneer echter meerdere vormen van sarcoïden naast elkaar op één paard voorkomen
is er geen andere aandoening die differentieel diagnostisch in aanmerking komt.
Therapie
Therapeutisch komen zowel cryochirurgie als een BCG-immuuntherapie in aanmerking. BCG is Bacilleus
Calmette Guérin, een verzwakte stam van de Mycobacterium bovis. De BCG-immuuntherapie kan
worden toegepast bij dieren waarbij de tumoren op plaatsen zitten waar cryochirurgisch ingrijpen te veel
risico inhoudt, zoals rond de ogen. BCG-immuun-therapie is niet geschikt voor de onderbenen, omdat na
inspuiting een ernstige zwelling kan optreden. Bij grote tumoren is het aan te bevelen om de tumor –
voorafgaande aan cryochirurgie – eerst zoveel mogelijk chirurgisch te verwijderen.
Prognose
De prognose van sarcoïden moeten we altijd voorzichtig stellen en is afhankelijk van de grootte en de
plaats van de tumoren. De tumoren metastaseren weliswaar niet, maar zijn lokaal niet altijd succesvol te
behandelen. Ook is recidivering mogelijk.
, Dia 9 -> Hoe/waar is het begonnen? -> mijten, chorioptes, waardoor krabben en schuren en daardoor
kale plekken. Zitten bij benen, en staart enzo. Vooral bij paarden met lange haren zoals Friezen, koud
bloeden
Foto’s kan je maken om verloop te zien
Dia 11: Geleidelijk of plotseling:
Rechts ontstaan heel snel en links langzamer dus bel voor differentiëren
Verloop!!
Dia 12: fibroblasttype
Dia 13: Plekje op bruin paard aan zijkant, wrrs sarcoid want is geen schimmel dus geen melanoom
Dia 15
Treedt er jeuk op: als schuirplekken dan wel. Als het zomer is staat staart en manen eczeem hoog op DDx
Atopie de rest van het jaar
Rechts; een luis
Dia 15 Frequentie en wijze van poetsen?
Bv wordt borstel voor meerdere paarden gebruikt
Hier zie je schimmel, dat is makkelijk over te brengen door borstels
Dia 16: Mensen kunnen de schimmel ook krijgen en dat geeft bij ons jeukt dus pas op!!
Dia 17 Zijn er al behandelingen ingesteld?
Je ziet kippenluis. ‘s Nachts op paarden en overdag gaat het in stallen zitten dus dan zie je het
niet
Dia 18 Plaatje sarcoiden
Sarcoiden zijn er in verschillende vormen
(LVC)
Dia 6 -> Schimmel paard met knobbel: melanoom, komt vaak voor
Dia 7: Hoe lang al: links zie je kale plekken,
Sarcoid is goedaardige huid tumor bij paard. Vgm is dit iets wat al langer gaande is, niet acuut.
Dia 8: Alopecia areata bestaat al langer hier, de plekken blijven lang aanwezig
Sarcoid bij het paard ziekteleer
Voorkomen
Het equine sarcoïd is de meest voorkomende huidtumor bij het paard. De tumor wordt door een
papillomavirus veroorzaakt. Sarcoïden komen bij alle rassen en op alle leeftijden voor en worden ook bij
ezels en muildieren gezien. Vaak komen de tumoren multipel voor en kunnen op alle delen van de huid
worden aangetroffen, maar vooral op vochtige plaatsen. Er bestaat voor het sarcoïd een genetische
predispositie.
Verschijnselen
Sarcoïden kunnen op alle plaatsen van het lichaam voorkomen, maar worden het meest gezien aan het
hoofd, de benen en het ventrale abdomen. Het equine sarcoïd is een fibro-epitheliale tumor die,
afhankelijk van het overheersen van de mesenchymale of de epitheliale component, verschillende
verschijningsvormen kent. Het verruceuze type heeft een droog verhoornend oppervlak met een
bloemkoolachtig aspect (Afbeelding 26). Dit type sarcoïd kan zowel vlak als gesteeld zijn en kan na
trauma in het fibroblast-type overgaan. Het fibroblasttype heeft allerlei verschijningsvormen, variërend
van een omschreven, gladde, stevig aanvullende dikte in de dermis en subcutis met een intacte
epidermis tot een grote vlakke tumor – met een doorsnede tot wel 25 cm – waarvan het oppervlak
ulcereert en gemakkelijk bloedt (Afbeelding 27). Het gemengde type sarcoïd heeft kenmerken van beide
andere typen. Daarnaast wordt nog het occulte type gezien dat er min of meer uitziet als een vlakke
grijze schilferige plek, zoals van een schimmelinfectie. Bij een en hetzelfde paard kunnen de
verschillende typen naast elkaar voorkomen.
,Diagnostiek
Het klinisch beeld is zeer suggestief. Bevestiging van de diagnose vindt plaats door onderzoek van een
incisie of een ponsbiopt. Ook een PCR op bovine papillomavirus kan de diagnose bevestigen. Een
naaldbiopt is niet geschikt voor de diagnostiek van sarcoïden.
Differentiële diagnose
Differentieel diagnostisch moeten we vooral denken aan een papilloom, plaveiselcelcarcinoom en het
(neuro)fibroom. Wanneer echter meerdere vormen van sarcoïden naast elkaar op één paard voorkomen
is er geen andere aandoening die differentieel diagnostisch in aanmerking komt.
Therapie
Therapeutisch komen zowel cryochirurgie als een BCG-immuuntherapie in aanmerking. BCG is Bacilleus
Calmette Guérin, een verzwakte stam van de Mycobacterium bovis. De BCG-immuuntherapie kan
worden toegepast bij dieren waarbij de tumoren op plaatsen zitten waar cryochirurgisch ingrijpen te veel
risico inhoudt, zoals rond de ogen. BCG-immuun-therapie is niet geschikt voor de onderbenen, omdat na
inspuiting een ernstige zwelling kan optreden. Bij grote tumoren is het aan te bevelen om de tumor –
voorafgaande aan cryochirurgie – eerst zoveel mogelijk chirurgisch te verwijderen.
Prognose
De prognose van sarcoïden moeten we altijd voorzichtig stellen en is afhankelijk van de grootte en de
plaats van de tumoren. De tumoren metastaseren weliswaar niet, maar zijn lokaal niet altijd succesvol te
behandelen. Ook is recidivering mogelijk.
, Dia 9 -> Hoe/waar is het begonnen? -> mijten, chorioptes, waardoor krabben en schuren en daardoor
kale plekken. Zitten bij benen, en staart enzo. Vooral bij paarden met lange haren zoals Friezen, koud
bloeden
Foto’s kan je maken om verloop te zien
Dia 11: Geleidelijk of plotseling:
Rechts ontstaan heel snel en links langzamer dus bel voor differentiëren
Verloop!!
Dia 12: fibroblasttype
Dia 13: Plekje op bruin paard aan zijkant, wrrs sarcoid want is geen schimmel dus geen melanoom
Dia 15
Treedt er jeuk op: als schuirplekken dan wel. Als het zomer is staat staart en manen eczeem hoog op DDx
Atopie de rest van het jaar
Rechts; een luis
Dia 15 Frequentie en wijze van poetsen?
Bv wordt borstel voor meerdere paarden gebruikt
Hier zie je schimmel, dat is makkelijk over te brengen door borstels
Dia 16: Mensen kunnen de schimmel ook krijgen en dat geeft bij ons jeukt dus pas op!!
Dia 17 Zijn er al behandelingen ingesteld?
Je ziet kippenluis. ‘s Nachts op paarden en overdag gaat het in stallen zitten dus dan zie je het
niet
Dia 18 Plaatje sarcoiden
Sarcoiden zijn er in verschillende vormen
