Bedrijfseconomie
Hoofdstuk 1
Algemene economie bestudeert relaties tussen consumenten en producenten en tussen de
producenten onderling. Onderscheid in:
- Micro economie: o.a. de theorie van de marktvormen
- Macro economie: houdt zich bezig met economische problemen van de maatschappij als
geheel, zoals inflatie en werkloosheid
Bedrijfseconomie richt zich op het economisch handelen binnen de productieorganisaties
Een onderneming is een productieorganisatie en daarin worden productiemiddelen bij elkaar
gebracht en vervolgens in een productieproces omgezet in producten.
Grootte van de winst is afhankelijk van:
- Efficiency: de doelmatigheid van het productieproces. Waarbij een gegeven hoeveelheid met
zo gering mogelijke kosten wordt geproduceerd.
- Effectiviteit: de doelgerichtheid van het productieproces, ofwel de mate waarin het
eindproduct geschikt is om te voldoen aan de eisen van de afnemers. Dat een eindproduct
oplevert dat in trek is bij de klanten, waar de klanten graag voor willen betalen.
Streven naar winst tot elke prijs is meestal niet aan de orde:
- Continuïteit vormt belangrijk uitgangspunt
- Mission statement: ondernemingen geven aan welke doelen ze zichzelf stellen
- Streven naar zo groot mogelijke omzet wordt verheven tot belangrijkste ondernemingsdoel.
Overheidssector bestaat uit het Rijk, de provincies, gemeenten en waterschappen. Ze levert vooral
collectieve goederen en diensten = voorzieningen die tot stand gebracht worden voor de bevolking
als geheel, infrastructuur, bescherming tegen water en veiligheid. Budgetmechanisme wordt
gebruikt = overheid heft gedwongen bijdragen (belastingen) en stelt een budget ter beschikking
waarmee de productie van collectieve goederen kan worden gefinancierd.
Privatisering: activiteiten die zich daartoe lenen, worden losgemaakt van de overheidsorganisatie en
moeten op de markt hun bestaan bewijzen.
Particuliere non-profitinstellingen vormen een rijke schakering aan organisaties: goede doelen,
amateursportverenigingen
Non-profitinstellingen hebben als doel om bepaalde, maatschappelijk van belang geachte,
voorzieningen tot stand te brengen. Zijn afhankelijk van contributies, donaties, subsidies, erfenissen
e.d. effectiviteit kan niet gemeten worden aan de hand van het winstcijfer, maar door bijvoorbeeld
wachttijden van slachtofferhulp in kaart te brengen en enquêtes te houden bij de cliënten over
dienstverlening. Efficiency kan gemeten worden door kostprijs te berekenen.
Indeling naar aard van omzettingsproces:
- Landbouw en extractie:
- Industrie: onderscheid tussen massa en stukproductie. Stukproductie = maatwerk leveren
productie op bestelling, geen voorraadvorming. Massa = 1 soort product maken in grote
hoeveelheden. Geen rekening houden met specifieke klantwensen. Op voorraad produceren.
Serie-stukproductie houdt men vast aan de gedachte dat de klant zijn eigen individueel
bepaalde product krijgt, maar probeert men kosten te besparen door de componenten van
het product in grotere aantallen te produceren. Serie-massaproductie worden er varianten
, of modellen van het standaardproduct geproduceerd, waarbij eens in de zoveel tijd de
machines omgesteld dienen te worden naar de betreffende variant.
- Handel: onderscheid in detailhandel = rechtstreeks leveren aan eindverbruiker van goederen
de consument. De groothandel: koopt in bij fabrikant en verdeelt de ingekochte partijen
over de detailhandel.
- Dienstverlening
Rechtsvorm legt vast hoe de juridische relaties binnen de onderneming en tussen ondernemingen en
de buitenwereld in elkaar zitten.
Rechtspersoonlijkheid = onderneming wordt zelf als partij beschouwd in de juridische
overeenkomsten die het zakendoen met zich meebrengt.
Eenmanszaak = als een onderneming geen rechtspersoon is en eigendom is van één persoon.
Niet-openbare vennootschap of openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid = meerdere
eigenaren, zonder dat er sprake is van rechtspersoonlijkheid.
Winst wordt bij eenmanszaak belast met inkomstenbelasting = bestaat in feite uit drie verschillende
belastingen (boxen). Ondernemingswinst wordt belast in box 1, lopend schijftarief, naast
inkomstenbelasting ook premiebedrag voor volksverzekeringen.
Boekhoudverplichting = wettelijke verplichting om een administratie bij te houden.
Eigenaar van een eenmanszaak heeft geen publicatieplicht.
- Niet openbare vennootschap = deelnemers treden niet onder gemeenschappelijke naam
naar buiten
- Openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid: vennoten opereren wel onder een
gemeenschappelijke naam; omdat de ov geen rechtspersoonlijkheid heeft, dienen
verbintenissen door de vennoten te worden aangegaan
- Openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (ovr); vennoten opereren onder een
gemeenschappelijke naam en verbintenissen kunnen worden aangegaan op naam van de
ovr
Hoofdelijk aansprakelijk = een schuldeiser van de onderneming van ieder van de vennoten mag
eisen dat zij de volledige schuld voldoen
Te betalen belastingbedrag:
Behaalde winst
Zelfstandigenaftrek –
Winst na aftrek zelfstandigenaftrek
Winstvrijstelling -
Belastbare winst
X tarief
Belastingbedrag
Heffingskorting –
Daadwerkelijk te betalen belasting
Commanditaire vennootschap = hierbij vindt er een gedeeltelijke scheiding plaats tussen leiding en
eigendom: bij die rechtsvorm zijn er vennoten (stille vennoten of commanditaire vennoten) die wel
eigenaar zijn omdat ze eigen vermogen ter beschikking hebben gesteld, maar die niet belast zijn met
de leiding van de onderneming. Beherende vennoten zijn zowel leider als (mede)-eigenaar.
Hoofdstuk 1
Algemene economie bestudeert relaties tussen consumenten en producenten en tussen de
producenten onderling. Onderscheid in:
- Micro economie: o.a. de theorie van de marktvormen
- Macro economie: houdt zich bezig met economische problemen van de maatschappij als
geheel, zoals inflatie en werkloosheid
Bedrijfseconomie richt zich op het economisch handelen binnen de productieorganisaties
Een onderneming is een productieorganisatie en daarin worden productiemiddelen bij elkaar
gebracht en vervolgens in een productieproces omgezet in producten.
Grootte van de winst is afhankelijk van:
- Efficiency: de doelmatigheid van het productieproces. Waarbij een gegeven hoeveelheid met
zo gering mogelijke kosten wordt geproduceerd.
- Effectiviteit: de doelgerichtheid van het productieproces, ofwel de mate waarin het
eindproduct geschikt is om te voldoen aan de eisen van de afnemers. Dat een eindproduct
oplevert dat in trek is bij de klanten, waar de klanten graag voor willen betalen.
Streven naar winst tot elke prijs is meestal niet aan de orde:
- Continuïteit vormt belangrijk uitgangspunt
- Mission statement: ondernemingen geven aan welke doelen ze zichzelf stellen
- Streven naar zo groot mogelijke omzet wordt verheven tot belangrijkste ondernemingsdoel.
Overheidssector bestaat uit het Rijk, de provincies, gemeenten en waterschappen. Ze levert vooral
collectieve goederen en diensten = voorzieningen die tot stand gebracht worden voor de bevolking
als geheel, infrastructuur, bescherming tegen water en veiligheid. Budgetmechanisme wordt
gebruikt = overheid heft gedwongen bijdragen (belastingen) en stelt een budget ter beschikking
waarmee de productie van collectieve goederen kan worden gefinancierd.
Privatisering: activiteiten die zich daartoe lenen, worden losgemaakt van de overheidsorganisatie en
moeten op de markt hun bestaan bewijzen.
Particuliere non-profitinstellingen vormen een rijke schakering aan organisaties: goede doelen,
amateursportverenigingen
Non-profitinstellingen hebben als doel om bepaalde, maatschappelijk van belang geachte,
voorzieningen tot stand te brengen. Zijn afhankelijk van contributies, donaties, subsidies, erfenissen
e.d. effectiviteit kan niet gemeten worden aan de hand van het winstcijfer, maar door bijvoorbeeld
wachttijden van slachtofferhulp in kaart te brengen en enquêtes te houden bij de cliënten over
dienstverlening. Efficiency kan gemeten worden door kostprijs te berekenen.
Indeling naar aard van omzettingsproces:
- Landbouw en extractie:
- Industrie: onderscheid tussen massa en stukproductie. Stukproductie = maatwerk leveren
productie op bestelling, geen voorraadvorming. Massa = 1 soort product maken in grote
hoeveelheden. Geen rekening houden met specifieke klantwensen. Op voorraad produceren.
Serie-stukproductie houdt men vast aan de gedachte dat de klant zijn eigen individueel
bepaalde product krijgt, maar probeert men kosten te besparen door de componenten van
het product in grotere aantallen te produceren. Serie-massaproductie worden er varianten
, of modellen van het standaardproduct geproduceerd, waarbij eens in de zoveel tijd de
machines omgesteld dienen te worden naar de betreffende variant.
- Handel: onderscheid in detailhandel = rechtstreeks leveren aan eindverbruiker van goederen
de consument. De groothandel: koopt in bij fabrikant en verdeelt de ingekochte partijen
over de detailhandel.
- Dienstverlening
Rechtsvorm legt vast hoe de juridische relaties binnen de onderneming en tussen ondernemingen en
de buitenwereld in elkaar zitten.
Rechtspersoonlijkheid = onderneming wordt zelf als partij beschouwd in de juridische
overeenkomsten die het zakendoen met zich meebrengt.
Eenmanszaak = als een onderneming geen rechtspersoon is en eigendom is van één persoon.
Niet-openbare vennootschap of openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid = meerdere
eigenaren, zonder dat er sprake is van rechtspersoonlijkheid.
Winst wordt bij eenmanszaak belast met inkomstenbelasting = bestaat in feite uit drie verschillende
belastingen (boxen). Ondernemingswinst wordt belast in box 1, lopend schijftarief, naast
inkomstenbelasting ook premiebedrag voor volksverzekeringen.
Boekhoudverplichting = wettelijke verplichting om een administratie bij te houden.
Eigenaar van een eenmanszaak heeft geen publicatieplicht.
- Niet openbare vennootschap = deelnemers treden niet onder gemeenschappelijke naam
naar buiten
- Openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid: vennoten opereren wel onder een
gemeenschappelijke naam; omdat de ov geen rechtspersoonlijkheid heeft, dienen
verbintenissen door de vennoten te worden aangegaan
- Openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (ovr); vennoten opereren onder een
gemeenschappelijke naam en verbintenissen kunnen worden aangegaan op naam van de
ovr
Hoofdelijk aansprakelijk = een schuldeiser van de onderneming van ieder van de vennoten mag
eisen dat zij de volledige schuld voldoen
Te betalen belastingbedrag:
Behaalde winst
Zelfstandigenaftrek –
Winst na aftrek zelfstandigenaftrek
Winstvrijstelling -
Belastbare winst
X tarief
Belastingbedrag
Heffingskorting –
Daadwerkelijk te betalen belasting
Commanditaire vennootschap = hierbij vindt er een gedeeltelijke scheiding plaats tussen leiding en
eigendom: bij die rechtsvorm zijn er vennoten (stille vennoten of commanditaire vennoten) die wel
eigenaar zijn omdat ze eigen vermogen ter beschikking hebben gesteld, maar die niet belast zijn met
de leiding van de onderneming. Beherende vennoten zijn zowel leider als (mede)-eigenaar.
