Studiejaar 2024-2025 | Haagse Hogeschool | Jaar 1
Samenvatting over vetten: chemische structuur, soorten vetzuren (verzadigd,
onverzadigd, transvetten), ketenlengtes, functies en eigenschappen van vetten,
spijsvertering en absorptie, lipoproteïnen (chylomicronen, VLDL, LDL, HDL, IDL),
stofwisseling (lipolyse en lipogenese) en de gevolgen van te hoge of te lage
vetinname. Inclusief overzicht van producten rijk aan verzadigde en
onverzadigde vetten. Ideaal voor tentamenvoorbereiding en opdrachten.
Week 5 vetten
Chemische structuur:
Vetten zijn drievoudige esters van glycerol en vetzuren. Vetten bestaan
uit apolaire bindingen, wat betekent dat ze slecht oplosbaar zijn in water.
De vetzuren in vetten bestaan uit koolwaterstofketen met daaraan een
carboxylgroep (CxHyCOOH), de keten is bestaat uit 10-20 C-atomen.
Vetten bestaan grotendeels uit triglyceriden
Verzadig vetzuur:
Geen dubbele bindingen
Vast bij kamertemperatuur
Slechte cholesterol verhogen → risico op hart- en vaatziekten
Zit veel in: Vet vlees, volle zuivel, plantaardige vetten, etc
Onverzadigd vetzuur:
1 of meer dubbele bindingen
Vloeibaar/zacht bij kamertemperatuur
Goede cholesterol verhogen → verlaagt de kans op hart- en vaatziekten
Zit veel in: olijven, pinda’s, rijst, margarine, halvarine, etc
Enkelvoudig onverzadigde vetzuren zijn niet essentieel
Meervoudig onverzadigde vetzuren zijn wel essentieel
Het smeltpunt van onverzadigde vetzuren ligt lager dan verzadigde
vetzuren.
Transvetzuur:
Negatief effect op je lichaam
Onverzadigde vet, maar ongezond
Ontstaat in de maag van koeien, geiten en schapen onder invloed van
darmbacterie.
, Ontstaat ook bij het harden van vetten, denk aan harde frituurvetten,
snacks, gebak etc
Verhoogd de kans op hart- en vaatziekte
Korte keten:
Max 4 koolstofatomen
Goed oplosbaar in water
Middellange keten:
Max 10 koolstofatomen
Normaal niet in voeding, alleen bij dieetproducten voor verstoorde
vetabsorptie.
Lange keten:
Meer dan 12 koolstofatomen
Verzadigde en vetrijke dierlijke producten
Plantaardige vetten zoals cacao en kokos
Eigenschappen:
Vetten zijn hydrofoob (niet oplosbaar in water).
Functies:
Transport
Energie opslaan
Bouwstof cellen en hormonen
Lichaamstemperatuur -> vetten reguleren de lichaamstemperatuur van
het lichaam (meer vet, warmer).
Essentiele vetzuren
Vitamine opslag -> vetten zijn nodig om vet oplosbare vitamines op te
nemen (A, D, E, K)
Essentiële vetten: heeft je lichaam nodig (visvetzuren)
Niet essentiële vetten: heeft je lichaam niet nodig, maakt het lichaam zelf
aan.
Plantaardig veten: meer onverzadigde vetten
Dierlijke vetten: meer verzadigden vetten
Producten met veel vet
Verzadigd: vlees, kokosolie, volle zuivel, kaas, roomboter, pure chocola,
gefrituurde snacks, pizza, koeken, gebak, diepvriesmaaltijden.
Onverzadigd: eieren, vis, lijnzaad, chiazaad, noten, avocado, humus,
plantaardige olie.
Samenvatting over vetten: chemische structuur, soorten vetzuren (verzadigd,
onverzadigd, transvetten), ketenlengtes, functies en eigenschappen van vetten,
spijsvertering en absorptie, lipoproteïnen (chylomicronen, VLDL, LDL, HDL, IDL),
stofwisseling (lipolyse en lipogenese) en de gevolgen van te hoge of te lage
vetinname. Inclusief overzicht van producten rijk aan verzadigde en
onverzadigde vetten. Ideaal voor tentamenvoorbereiding en opdrachten.
Week 5 vetten
Chemische structuur:
Vetten zijn drievoudige esters van glycerol en vetzuren. Vetten bestaan
uit apolaire bindingen, wat betekent dat ze slecht oplosbaar zijn in water.
De vetzuren in vetten bestaan uit koolwaterstofketen met daaraan een
carboxylgroep (CxHyCOOH), de keten is bestaat uit 10-20 C-atomen.
Vetten bestaan grotendeels uit triglyceriden
Verzadig vetzuur:
Geen dubbele bindingen
Vast bij kamertemperatuur
Slechte cholesterol verhogen → risico op hart- en vaatziekten
Zit veel in: Vet vlees, volle zuivel, plantaardige vetten, etc
Onverzadigd vetzuur:
1 of meer dubbele bindingen
Vloeibaar/zacht bij kamertemperatuur
Goede cholesterol verhogen → verlaagt de kans op hart- en vaatziekten
Zit veel in: olijven, pinda’s, rijst, margarine, halvarine, etc
Enkelvoudig onverzadigde vetzuren zijn niet essentieel
Meervoudig onverzadigde vetzuren zijn wel essentieel
Het smeltpunt van onverzadigde vetzuren ligt lager dan verzadigde
vetzuren.
Transvetzuur:
Negatief effect op je lichaam
Onverzadigde vet, maar ongezond
Ontstaat in de maag van koeien, geiten en schapen onder invloed van
darmbacterie.
, Ontstaat ook bij het harden van vetten, denk aan harde frituurvetten,
snacks, gebak etc
Verhoogd de kans op hart- en vaatziekte
Korte keten:
Max 4 koolstofatomen
Goed oplosbaar in water
Middellange keten:
Max 10 koolstofatomen
Normaal niet in voeding, alleen bij dieetproducten voor verstoorde
vetabsorptie.
Lange keten:
Meer dan 12 koolstofatomen
Verzadigde en vetrijke dierlijke producten
Plantaardige vetten zoals cacao en kokos
Eigenschappen:
Vetten zijn hydrofoob (niet oplosbaar in water).
Functies:
Transport
Energie opslaan
Bouwstof cellen en hormonen
Lichaamstemperatuur -> vetten reguleren de lichaamstemperatuur van
het lichaam (meer vet, warmer).
Essentiele vetzuren
Vitamine opslag -> vetten zijn nodig om vet oplosbare vitamines op te
nemen (A, D, E, K)
Essentiële vetten: heeft je lichaam nodig (visvetzuren)
Niet essentiële vetten: heeft je lichaam niet nodig, maakt het lichaam zelf
aan.
Plantaardig veten: meer onverzadigde vetten
Dierlijke vetten: meer verzadigden vetten
Producten met veel vet
Verzadigd: vlees, kokosolie, volle zuivel, kaas, roomboter, pure chocola,
gefrituurde snacks, pizza, koeken, gebak, diepvriesmaaltijden.
Onverzadigd: eieren, vis, lijnzaad, chiazaad, noten, avocado, humus,
plantaardige olie.
