H1 Levensloopsociologie
Sociologie: Studie van het sociale gedrag van de mens
Sociologisch thema: Moderniteit:
-Trek van platteland naar stad
-Onderlinge relaties van mensen bestuderen
-Spanningen en veranderingen in de samenleving hangen met elkaar samen.
Drie aspecten van moderniteit:
Sociologie heeft een sterke relatie met moderniteit.
-Herkomst consumptiegoederen (kleding en voeding zijn ver verwijderd van consumenten)
-Democratie (gelijke rechten en plichten)
-Geloof, wetenschap en kunst (scheiding van kerk en staat – bevrijding van wetenschap en kunst uit
de greep van de kerkelijke autoriteiten)
Ontwikkelingen vanaf 1890 = Continue veranderingen:
1. Generatie bewustzijn
2. Elke generatie heeft eigen ontwikkelingen gemaakt
-Familieverhalen zijn onlosmakelijk verbonden met moderniteit
Harde feiten:
Feiten die te bewijzen zijn met bijvoorbeeld geboorteaktes, identiteitsbewijzen, diploma’s, ect.
Zachte feiten:
Wat er gezegd, gehoord, gevoeld en gedacht wordt. Is niet te bewijzen.
Levensverhaal: Geschiedverhaal over de eigen levensweg of levensloop. Dat verhaal berust op feiten,
maar bevat ook uitleg.
-Psychologiseren en individualisering van levensverhalen
-Sociologisch perspectief van levensverhalen
Taken:
Cliëntgebonden taken
-Problemen beoordelen: Als er contact met een cliënt is, verwerft en verwerkt de beroepsbeoefenaar
informatie om diens problemen te analyseren. Daarbij stelt hij in overleg met de cliënt,
medebetrokkenen en collega’s vast wat de aard en maat van de hulpvraag zijn.
-Ingrepen plannen: In gesprek met alle partijen adviseert de professional hoe, wanneer en met welk
doel ingegrepen mogelijk zijn. Hierbij is het nodig om te weten hoe problemen van cliënten opgelost
kunnen worden en wat de voor- en nadelen van de beschikbare werkwijzen zijn.
-Ingrepen uitvoeren: Bij het verrichten van ingrepen in de situatie van de cliënt werken diverse
beroepsgroepen vaak samen. Eventueel kan het overleg tussen die partijen en de cliënt aanleiding
geven tot bijstelling van de eerder gemaakte plannen.
-Evalueren: Tussentijds en na afloop rapporteren van en terugkijken op het proces, enerzijds om aan
alle partijen verantwoording af te leggen, anderzijds om lering te trekken uit de opgedane ervaring.
Organisatiegebonden taken:
Beroepsbeoefenaren werken samen met collega’s, beheersers en bestuurders aan de realisering van
het instellingsbeleid. Tevens is er contact met andere instellingen, zoals organisatie die cliënten
doorverwijzen, diensten die toezicht houden en instellingen waarmee samengewerkt wordt.
,Beroepsgebonden taken:
Professionals blijven bij de tijd door wijzigingen van hulpvragen, regelingen en werkwijzen bij te
houden. Eventueel dragen zij bij aan de beroepsontwikkeling door zich publiekelijk uit te spreken.
Beroepsbeoefenaren vermeerderen hun deskundigheid voor voortgezette scholing en het besturen
van vakliteratuur.
, H3 Drempels passeren
3.1. Volwassenwording:
Het begin van de narigheid van cliënten is vaak te herleiden naar de overgang naar het volwassen
bestaan.
In de pubertijd/adolescentie:
Verslavingszorg: Begin van middelenmisbruik en –afhankelijkheid
Gedetineerden: De eerste politiecontacten
Geestelijke gezondheidszorg: Veel ziektebeelden worden zichtbaar of worden vastgesteld.
Zelfmoord: Is een belangrijke doodsoorzaak van jongeren. Hieruit blijkt op dramatische wijze dat de
interrupties van het kinderlijke routineleven heftig zijn.
Drempelpassage: Bij volwassenwording moeten er drempels gepasseerd worden.
Kinderen staan nog voor die drempel.
Jongeren staan op de drempel → Pubertijd/Adolescentie
Kenmerken pubertijd/adolescentie:
Fysieke kenmerken:
-Seksuele rijping
-Groeispurt
-Groei van lichaamshaar
-Veranderen van stem
-Wijziging lichaamsproporties
-Eerste menstruatie of zaadlozing
-Jeugdpuistjes - oorzaak van hormonale veranderingen onder de oppervlakte
-Rijping van het centrale zenuwstelsel (=bij 25 jaar pas voltooid)
Transitie: Begrip dat sociologen gebruiken om de overgang naar volwassenheid te beschrijven.
Latijns voor overtocht of oversteek.
Rite de Passage: Een rite de passage (ook wel: overgangsritueel) is een ritueel dat de verandering in
sociale of seksuele status van iemand markeert. Deze worden vaak gehouden rond belangrijke
gebeurtenissen zoals: geboortes, puberteit, huwelijken, menopauze, begrafenissen enz.
Onderzoek van Van Gennep:
Hij observeerde de overgang van volwassenheid in niet geïndustrialiseerde samenlevingen.
Hij verdeelt de overgangsrituelen die verbonden zijn met het volwassen worden in drie soorten:
1) Rituelen die samenhangen met losmaking uit de oude status van jongen of meisje.
Dit soort gebruiken vertonen vaak overeenkomsten met rituelen rond de dood: het definitieve
afscheid van de kindertijd wordt hier gezien als een vorm van sterven.
2) Rituelen die horen bij de tussenfase drempel.
Leeftijdsgenoten zijn vak belang in het onzekere niemandsland waarin iemand geen kind meer is,
maar ook nog geen volwassene. Daarom hebben veel rituelen in deze tussenfase de vorm van
ordeverstoringen door een groep jongeren.
3) Gebruiken die het passeren van de drempel begeleiden.
Kenmerkend voor het verkrijgen van de nieuwe status is het mee-eten met de volwassenen. Met een
feestmaal wordt vaak de wedergeboorte van het kind als volwassen vrouw of man gevierd.
Sociologie: Studie van het sociale gedrag van de mens
Sociologisch thema: Moderniteit:
-Trek van platteland naar stad
-Onderlinge relaties van mensen bestuderen
-Spanningen en veranderingen in de samenleving hangen met elkaar samen.
Drie aspecten van moderniteit:
Sociologie heeft een sterke relatie met moderniteit.
-Herkomst consumptiegoederen (kleding en voeding zijn ver verwijderd van consumenten)
-Democratie (gelijke rechten en plichten)
-Geloof, wetenschap en kunst (scheiding van kerk en staat – bevrijding van wetenschap en kunst uit
de greep van de kerkelijke autoriteiten)
Ontwikkelingen vanaf 1890 = Continue veranderingen:
1. Generatie bewustzijn
2. Elke generatie heeft eigen ontwikkelingen gemaakt
-Familieverhalen zijn onlosmakelijk verbonden met moderniteit
Harde feiten:
Feiten die te bewijzen zijn met bijvoorbeeld geboorteaktes, identiteitsbewijzen, diploma’s, ect.
Zachte feiten:
Wat er gezegd, gehoord, gevoeld en gedacht wordt. Is niet te bewijzen.
Levensverhaal: Geschiedverhaal over de eigen levensweg of levensloop. Dat verhaal berust op feiten,
maar bevat ook uitleg.
-Psychologiseren en individualisering van levensverhalen
-Sociologisch perspectief van levensverhalen
Taken:
Cliëntgebonden taken
-Problemen beoordelen: Als er contact met een cliënt is, verwerft en verwerkt de beroepsbeoefenaar
informatie om diens problemen te analyseren. Daarbij stelt hij in overleg met de cliënt,
medebetrokkenen en collega’s vast wat de aard en maat van de hulpvraag zijn.
-Ingrepen plannen: In gesprek met alle partijen adviseert de professional hoe, wanneer en met welk
doel ingegrepen mogelijk zijn. Hierbij is het nodig om te weten hoe problemen van cliënten opgelost
kunnen worden en wat de voor- en nadelen van de beschikbare werkwijzen zijn.
-Ingrepen uitvoeren: Bij het verrichten van ingrepen in de situatie van de cliënt werken diverse
beroepsgroepen vaak samen. Eventueel kan het overleg tussen die partijen en de cliënt aanleiding
geven tot bijstelling van de eerder gemaakte plannen.
-Evalueren: Tussentijds en na afloop rapporteren van en terugkijken op het proces, enerzijds om aan
alle partijen verantwoording af te leggen, anderzijds om lering te trekken uit de opgedane ervaring.
Organisatiegebonden taken:
Beroepsbeoefenaren werken samen met collega’s, beheersers en bestuurders aan de realisering van
het instellingsbeleid. Tevens is er contact met andere instellingen, zoals organisatie die cliënten
doorverwijzen, diensten die toezicht houden en instellingen waarmee samengewerkt wordt.
,Beroepsgebonden taken:
Professionals blijven bij de tijd door wijzigingen van hulpvragen, regelingen en werkwijzen bij te
houden. Eventueel dragen zij bij aan de beroepsontwikkeling door zich publiekelijk uit te spreken.
Beroepsbeoefenaren vermeerderen hun deskundigheid voor voortgezette scholing en het besturen
van vakliteratuur.
, H3 Drempels passeren
3.1. Volwassenwording:
Het begin van de narigheid van cliënten is vaak te herleiden naar de overgang naar het volwassen
bestaan.
In de pubertijd/adolescentie:
Verslavingszorg: Begin van middelenmisbruik en –afhankelijkheid
Gedetineerden: De eerste politiecontacten
Geestelijke gezondheidszorg: Veel ziektebeelden worden zichtbaar of worden vastgesteld.
Zelfmoord: Is een belangrijke doodsoorzaak van jongeren. Hieruit blijkt op dramatische wijze dat de
interrupties van het kinderlijke routineleven heftig zijn.
Drempelpassage: Bij volwassenwording moeten er drempels gepasseerd worden.
Kinderen staan nog voor die drempel.
Jongeren staan op de drempel → Pubertijd/Adolescentie
Kenmerken pubertijd/adolescentie:
Fysieke kenmerken:
-Seksuele rijping
-Groeispurt
-Groei van lichaamshaar
-Veranderen van stem
-Wijziging lichaamsproporties
-Eerste menstruatie of zaadlozing
-Jeugdpuistjes - oorzaak van hormonale veranderingen onder de oppervlakte
-Rijping van het centrale zenuwstelsel (=bij 25 jaar pas voltooid)
Transitie: Begrip dat sociologen gebruiken om de overgang naar volwassenheid te beschrijven.
Latijns voor overtocht of oversteek.
Rite de Passage: Een rite de passage (ook wel: overgangsritueel) is een ritueel dat de verandering in
sociale of seksuele status van iemand markeert. Deze worden vaak gehouden rond belangrijke
gebeurtenissen zoals: geboortes, puberteit, huwelijken, menopauze, begrafenissen enz.
Onderzoek van Van Gennep:
Hij observeerde de overgang van volwassenheid in niet geïndustrialiseerde samenlevingen.
Hij verdeelt de overgangsrituelen die verbonden zijn met het volwassen worden in drie soorten:
1) Rituelen die samenhangen met losmaking uit de oude status van jongen of meisje.
Dit soort gebruiken vertonen vaak overeenkomsten met rituelen rond de dood: het definitieve
afscheid van de kindertijd wordt hier gezien als een vorm van sterven.
2) Rituelen die horen bij de tussenfase drempel.
Leeftijdsgenoten zijn vak belang in het onzekere niemandsland waarin iemand geen kind meer is,
maar ook nog geen volwassene. Daarom hebben veel rituelen in deze tussenfase de vorm van
ordeverstoringen door een groep jongeren.
3) Gebruiken die het passeren van de drempel begeleiden.
Kenmerkend voor het verkrijgen van de nieuwe status is het mee-eten met de volwassenen. Met een
feestmaal wordt vaak de wedergeboorte van het kind als volwassen vrouw of man gevierd.
