Hi welkom bij de samenvatting! Ik begin met een samenvatting van de voorgeschreven literatuur en
heb daarna voor de volledigheid mijn aantekeningen van de hoorcolleges bijgevoegd. Succes!
H2: Forensische Orthopedagogiek: een juridisch kader (Henriks, Stams en
Asscher)
Studievragen:
1. Noem een reden waarom participatie van jongeren in het jeugdhulptraject essentieel is.
2. Het gedwongen opgenomen worden in een residentiële instelling moet ingezet worden als
een ultimum remedium. Wat wordt hiermee bedoeld?
3. Wat zijn de conclusies van de eerste evaluatie van de Jeugdwet (Friele et al., 2018)?
4. Beschrijf het verschil tussen het civielrechtelijke en strafrechtelijke kader.
Participatie van kinderen in het jeugdhulptraject is essentieel omdat dit een positieve invloed heeft
op het ontwikkelen van zelfvertrouwen van de autonomie van kinderen. > blijkt dat professionals het
lastig vinden dit in de praktijk te brengen
Op dit moment is verregaande vrijheidsbeperking van kinderen mogelijk, zonder dat daar voldoende
rechtswaarborgen tegenover staan. Er worden in de praktijk vaak maatregelen ingezet die geen
wettelijke grondslag hebben en niet in het beleid van de organisatie zijn vastgelegd. > kinderen zijn in
residentiële jeugdhulp en pleeggezinnen vaak slachtoffer van geweld gedurende plaatsing. Er is
vanuit een rapport een aanbeveling gedaan residentiële hulp pas in te zetten wanneer lichtere
vormen van hulp zijn uitgeput.
Internationale visie op rechten van kinderen
Het IVRK is het belangrijkste instrument voor de bescherming van het kind (heeft NL ondertekend).
Dit verdrag verplicht ouders te ondersteunen in de verzorging en opvoeding van hun kind. Pas in
extreme gevallen komt de mogelijkheid van een uithuisplaatsing in beeld > alleen bij strenge
rechterlijke toetsing; de vrijheid van kinderen mag alleen worden ontnomen wanneer de plaatsing in
residentiële instelling noodzakelijk is met het doel te zien op hun opvoeding, als uiterste maatregel
en voor korst mogelijke passende duur.
Autoriteiten kunnen het opnemen van een kind in een residentiële instelling noodzakelijk achten >
ultimum remedium (laatste redmiddel). Er moet hierbij eerst worden gekeken of een jeugdige
bijvoorbeeld bij een familie lid kan wonen, dan een vervangend gezin en anders pas een residentiële
instelling.
Jeugdwet
In 2015 is de jeugdwet geïntroduceerd (ipv wet op jeugdzorg). De belangrijkste verandering is dat de
jeugdzorg is overgeheveld naar de gemeente, die het beleid moeten voeren over onder andere
preventie en signalering van problematiek. De gemeente is verantwoordelijk voor alle aangeboden
jeugdhulp en de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen.
Een eerste evaluatie van de Jeugdwet vond plaats in 2018, belangrijkste punten:
- Overgang naar een effectiever jeugdstelsel nog niet gerealiseerd – meer tijd nodig om doelen
te bereiken
- Jeugdhulp is niet altijd even toegankelijk
- Over feitelijke hulp zijn cliënten te vrede > wel betere informatievoorzieningen nodig om de
weg naar juiste hulp makkelijker te maken
- Gemeenten komen nog niet goed toe aan het leggen van verbindingen tussen jeugdhulp en
andere domeinen (denk hieraan bijvoorbeeld aan schuldhulpverlening)
, Jeugdrecht: civiel- en strafrecht
In het civiele kader (BW) kan een minderjarige te maken krijgen met een uithuisplaatsing en
ondertoezichtstelling. Het doel is hierbij niet straffen maar het beschermen en ondersteunen van de
ontwikkeling van het kind. Er moet verantwoorde hulp worden geboden; hulp op goed niveau, die in
ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht wordt verleend.
Drang = preventieve jeugdbescherming (geen wettelijke grondslag)
Ouders/verzorgers ↔ kinderbescherming/raad voor de kinderbescherming ↔ jeugdige.
In het strafrechtelijk kader kan een minderjarige worden aangehouden op grond van verdenking van
schuld aan een strafbaar feit (kinderen onder de twaalf kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd).
Het doel hiervan is het bestraffen en opvoeden van jeugdige op basis van straffen.
Staat (OM) ↔ jeugdige die een strafbaar feit pleegt.
Onder bepaalde condities kan de rechter besluiten om 18- tot 23-jarige volgens het jeugdstrafrecht
te sanctioneren.-> adolescentenstrafrecht. Bij jongvolwassenen kan er sprake zijn van een nog
onvoltooide emotionele, morele, sociale en intellectuele ontwikkeling.
o Vaak bij LVB en meervoudige problematiek meer gesignaleerd dan bij jongvolwassenen die
gesanctioneerd worden volgens het volwassenstrafrecht.
H29: Geschiedenis van de residentiële jeugdhulp (Henriks, Stams en Asscher)
Studievragen:
1. Wat is residentiële jeugdhulp en welk doel dient het?
2. Wat is jeugdzorgPlus en waarom werd deze vorm van residentiële jeugdzorg in het leven
geroepen?
3. De residentiële jeugdzorg is sinds het ontstaan in 1491 (het eerste weeshuis werd gevestigd)
constant in beweging, hoe komt dit?
Residentiële jeugdhulp is een vorm van jeugdhulp waarbij jongeren dag en nacht buiten hun eigen
omgeving verblijven. Het doel hiervan is een veilige basis creëren voor jeugdigen en te werken aan
hun terugkeer naar huis of zelfstandigheid, om weer deel te kunnen nemen aan de maatschappij.
o Intensieve vorm van gespecialiseerde jeugdhulp
Jongeren in residentiële jeugdhulp vertonen in vergelijking met jongeren in andere vormen van
hulpverlening over het algemeen de meeste gedragsproblemen.
Historische ontwikkelingen binnen de (residentiële) jeugdhulp
Residentiële jeugdhulp, gedreven door socio-politieke ontwikkelingen en vernieuwde
wetenschappelijke inzichten, continu in ontwikkeling geweest.
o Ontstaan – eerste weeshuis en jeugdgevangenis > overtuiging dat alle kinderen bescherming
verdienen tegen de verwaarlozing door ouders en dat voor alle criminele jongeren
heropvoeding vooraan zou moeten staan.
heb daarna voor de volledigheid mijn aantekeningen van de hoorcolleges bijgevoegd. Succes!
H2: Forensische Orthopedagogiek: een juridisch kader (Henriks, Stams en
Asscher)
Studievragen:
1. Noem een reden waarom participatie van jongeren in het jeugdhulptraject essentieel is.
2. Het gedwongen opgenomen worden in een residentiële instelling moet ingezet worden als
een ultimum remedium. Wat wordt hiermee bedoeld?
3. Wat zijn de conclusies van de eerste evaluatie van de Jeugdwet (Friele et al., 2018)?
4. Beschrijf het verschil tussen het civielrechtelijke en strafrechtelijke kader.
Participatie van kinderen in het jeugdhulptraject is essentieel omdat dit een positieve invloed heeft
op het ontwikkelen van zelfvertrouwen van de autonomie van kinderen. > blijkt dat professionals het
lastig vinden dit in de praktijk te brengen
Op dit moment is verregaande vrijheidsbeperking van kinderen mogelijk, zonder dat daar voldoende
rechtswaarborgen tegenover staan. Er worden in de praktijk vaak maatregelen ingezet die geen
wettelijke grondslag hebben en niet in het beleid van de organisatie zijn vastgelegd. > kinderen zijn in
residentiële jeugdhulp en pleeggezinnen vaak slachtoffer van geweld gedurende plaatsing. Er is
vanuit een rapport een aanbeveling gedaan residentiële hulp pas in te zetten wanneer lichtere
vormen van hulp zijn uitgeput.
Internationale visie op rechten van kinderen
Het IVRK is het belangrijkste instrument voor de bescherming van het kind (heeft NL ondertekend).
Dit verdrag verplicht ouders te ondersteunen in de verzorging en opvoeding van hun kind. Pas in
extreme gevallen komt de mogelijkheid van een uithuisplaatsing in beeld > alleen bij strenge
rechterlijke toetsing; de vrijheid van kinderen mag alleen worden ontnomen wanneer de plaatsing in
residentiële instelling noodzakelijk is met het doel te zien op hun opvoeding, als uiterste maatregel
en voor korst mogelijke passende duur.
Autoriteiten kunnen het opnemen van een kind in een residentiële instelling noodzakelijk achten >
ultimum remedium (laatste redmiddel). Er moet hierbij eerst worden gekeken of een jeugdige
bijvoorbeeld bij een familie lid kan wonen, dan een vervangend gezin en anders pas een residentiële
instelling.
Jeugdwet
In 2015 is de jeugdwet geïntroduceerd (ipv wet op jeugdzorg). De belangrijkste verandering is dat de
jeugdzorg is overgeheveld naar de gemeente, die het beleid moeten voeren over onder andere
preventie en signalering van problematiek. De gemeente is verantwoordelijk voor alle aangeboden
jeugdhulp en de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen.
Een eerste evaluatie van de Jeugdwet vond plaats in 2018, belangrijkste punten:
- Overgang naar een effectiever jeugdstelsel nog niet gerealiseerd – meer tijd nodig om doelen
te bereiken
- Jeugdhulp is niet altijd even toegankelijk
- Over feitelijke hulp zijn cliënten te vrede > wel betere informatievoorzieningen nodig om de
weg naar juiste hulp makkelijker te maken
- Gemeenten komen nog niet goed toe aan het leggen van verbindingen tussen jeugdhulp en
andere domeinen (denk hieraan bijvoorbeeld aan schuldhulpverlening)
, Jeugdrecht: civiel- en strafrecht
In het civiele kader (BW) kan een minderjarige te maken krijgen met een uithuisplaatsing en
ondertoezichtstelling. Het doel is hierbij niet straffen maar het beschermen en ondersteunen van de
ontwikkeling van het kind. Er moet verantwoorde hulp worden geboden; hulp op goed niveau, die in
ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht wordt verleend.
Drang = preventieve jeugdbescherming (geen wettelijke grondslag)
Ouders/verzorgers ↔ kinderbescherming/raad voor de kinderbescherming ↔ jeugdige.
In het strafrechtelijk kader kan een minderjarige worden aangehouden op grond van verdenking van
schuld aan een strafbaar feit (kinderen onder de twaalf kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd).
Het doel hiervan is het bestraffen en opvoeden van jeugdige op basis van straffen.
Staat (OM) ↔ jeugdige die een strafbaar feit pleegt.
Onder bepaalde condities kan de rechter besluiten om 18- tot 23-jarige volgens het jeugdstrafrecht
te sanctioneren.-> adolescentenstrafrecht. Bij jongvolwassenen kan er sprake zijn van een nog
onvoltooide emotionele, morele, sociale en intellectuele ontwikkeling.
o Vaak bij LVB en meervoudige problematiek meer gesignaleerd dan bij jongvolwassenen die
gesanctioneerd worden volgens het volwassenstrafrecht.
H29: Geschiedenis van de residentiële jeugdhulp (Henriks, Stams en Asscher)
Studievragen:
1. Wat is residentiële jeugdhulp en welk doel dient het?
2. Wat is jeugdzorgPlus en waarom werd deze vorm van residentiële jeugdzorg in het leven
geroepen?
3. De residentiële jeugdzorg is sinds het ontstaan in 1491 (het eerste weeshuis werd gevestigd)
constant in beweging, hoe komt dit?
Residentiële jeugdhulp is een vorm van jeugdhulp waarbij jongeren dag en nacht buiten hun eigen
omgeving verblijven. Het doel hiervan is een veilige basis creëren voor jeugdigen en te werken aan
hun terugkeer naar huis of zelfstandigheid, om weer deel te kunnen nemen aan de maatschappij.
o Intensieve vorm van gespecialiseerde jeugdhulp
Jongeren in residentiële jeugdhulp vertonen in vergelijking met jongeren in andere vormen van
hulpverlening over het algemeen de meeste gedragsproblemen.
Historische ontwikkelingen binnen de (residentiële) jeugdhulp
Residentiële jeugdhulp, gedreven door socio-politieke ontwikkelingen en vernieuwde
wetenschappelijke inzichten, continu in ontwikkeling geweest.
o Ontstaan – eerste weeshuis en jeugdgevangenis > overtuiging dat alle kinderen bescherming
verdienen tegen de verwaarlozing door ouders en dat voor alle criminele jongeren
heropvoeding vooraan zou moeten staan.
