Biologie hoofdstuk 11 en 13 Transport en gaswisseling
Pomp:
Organen hebben zuurstofrijkbloed (zrb) nodig. Het hart is een holle spier met een
linker- en rechterhelft die volledig van elkaar gescheiden zijn.
Elke samentrekking pompt elke harthelft bloed weg → slagvolume.
Slagvolume = de hoeveelheid bloed die per hartslag een harthelft verlaat.
Linker harthelft:
- Pompt zuurstofrijk bloed naar de weefsels en de organen.
Rechter harthelft:
- Pompt zuurstofarm bloed naar de longen.
Na elke samentrekking ontspant de hartspier en vult het hart zich opnieuw met bloed
→ weer samen te trekken en nieuwe hoeveelheid bloed weg te pompen.
Hartslagfrequentie is het aantal hartslagen per minuut. De hoeveelheid bloed die
het hart rondpompt, hangt af van 2 dingen:
1. Hartslagfrequentie
2. Slagvolume
Samen heet dit het hartminuutvolume = geeft aan hoeveel bloed er per minuut het
lichaam rondgaat. (slagfrequentie x slagvolume)
AED bestaat uit een microprocessor met een accu die via electroden op het lichaam
van de mande samentrekkingen van het hart registreert.
Bij mensen die defibrilleren, een onregelmatige hartslag hebben:
- geeft een stroomstoot af
- Heel kort stopt het hart met stoppen
- hartritme kan herstellen
Als hart helemaal stopt met kloppen help AED niet, een injectie met adrenaline in de
hartspier mogelijk wel.
Vernauwing in een kransslagader die de hartspier van bloed voorziet → deel van het
hart geen zuurstof → hartinfarct
Ecg:
Hartslag begint bij de boezems.
- De rechter boezem ontvangt bloed uit beide holle aders
- De linker boezem ontvangt bloed uit de longaders
- Via boezems loopt bloed de kamers in
- Een groep speciale spiercellen in de wand van de rechter boezem: de sinusknoop,
geeft een elektrische prikkel af waardoor de spiervezels van de boezems
samentrekken.
- De boezems verkleinen en persen het bloed de kamers in
,de sinusknoop is onderdeel van het prikkelgeleidingssysteem van het hart.
→ Dit systeem van gespecialiseerde spiervezels leidt de elektrische prikkel uit de
sinusknoop naar een tweede groep speciale cellen in de want tussen beide
boezems: de AV-knoop
→ vandaar leiden andere spiervezels de prikkel naar de onderkant van de kamers
→ de kamers trekken vanaf de hartpunt naar boven toe samen en persen het bloed
de slagaders in
de elektrische activiteit die ontstaat door het samentrekken en ontspannen van de
hartspier is via elektrodes op de huid van onder andere de borstkas te meten.
→ apparatuur maakt er een ECG van = elektrocardiogram
Een arts kan uit de hoogte van de toppen en de afstanden tussen de 2 toppen
aflezen of het hart goed functioneert.
P = Samentrekken van de boezems.
QRS-top = Het krachtig samentrekken van de kamer wanden.
T= ontspannen van beide kamers.
QRS-top = ontspannen van de boezems
Stappen van een hartinfarct
1. Kransslagaders zijn de eerste zijtakken van de aorta. Het zuurstofrijke bloed dat
de kransslagaders vervoeren is voor de hartspier zelf.
Aorta = grote lichaamsader
2. Kransaders voeren het zuurstofarme bloed rechtstreeks af naar de
rechterboezem, waar het vlak boven de hartkleppen binnenkomt.
3. Kransslagader kan vernauwd raken door vetachtige stoffen zoals cholesterol, die
een plaque vormen aan de binnenkant van het bloedvat.
4. de paque kan zo groot worden dat deze het bloedvat in zijn geheel afsluit
→ hartinfarct
Oplossingen/Behandelingen:
➢ dotterbehandelingen kan een vernauwde kransslagaders wijder maken → arts
duwt een ballonnetje vanuit een slagader in de lies door de aorta naar de
kransslagader in het hart. Op plek van vernauwing wordt het ballonnetje
opgeblazen.
➢ Metalen steunkous of sent → in de aders geplaatst om het bloedvat open te
houden
Bypassoperatie → Stukje slagader uit borstkas of beenader om een nieuwe
verbinding te maken tussen de aorta en kransslagader.
, Bloedstroom door het hart:
→ Het bloed dat uit benen en o.a. de lever en nieren komt, bereikt het hart via de
onderste holle ader.
→ De bovenste holle ader voert het bloed aan dat van de armen en het hoofd komt.
Holle aders:
- Zuurstofarm
- Bevat veel co2
→ het bloed stroomt via de rechter boezem, de rechter kamer in: de Vul fase
Einde van de vul fase pompt de rechter boezem het resterende bloed naar de
rechterkamer, die is nu helemaal gevuld.
Tussen de boezem en de kamer bevinden zich de hartkleppen:
= sterke vliezen die dankzij sterke peesdraden maar in één richting open kunnen
Vul fase → hartkleppen open
samentrekken→ hartkleppen dicht.
Pompfase = het samentrekken van de kamers
rechterkamer perst het bloed de longslagader in → 2 afsplitsingen.
- Linker long
- Rechter long
- In de longen geeft bloed Co2 af en neemt O2 op
- Longaders voeren O2 rijke bloed terug naar de linkerboezem
Via de hartkleppen van de linkerharthelft gaat het bloed naar linker kamer van
waaruit de linker kamer het de aorta inpompt. Beide harthelften vullen tegelijk en
popen ook tegelijk.
Slagaderkleppen tussen de slagaders en de kamers verhinderen dat het bloed kan
terugstromen naar de kamers
➢ Zuurstofarm bloed gaat de longen in en zuurstofrijk bloed komt uit de longen.
Pompfase → linkerkamer het zuurstofrijke bloed de aorta in.
Vulfase en pompfase van beide helften gebeuren tegelijkertijd.
Slagaderkleppen aan het begin van:
- Longslagader
- Aorta
Verhinderen dat het bloed vanuit de slagaders terug naar de kamers gaat.
Openen en sluiten van de kleppen:
Alle kleppen openen en sluiten door verschil in bloeddruk.
- Hoger bloeddruk voor de kleppen duwt de kleppen open.
- Hogere bloedruk achter de kleppen doet ze sluiten.
Pomp:
Organen hebben zuurstofrijkbloed (zrb) nodig. Het hart is een holle spier met een
linker- en rechterhelft die volledig van elkaar gescheiden zijn.
Elke samentrekking pompt elke harthelft bloed weg → slagvolume.
Slagvolume = de hoeveelheid bloed die per hartslag een harthelft verlaat.
Linker harthelft:
- Pompt zuurstofrijk bloed naar de weefsels en de organen.
Rechter harthelft:
- Pompt zuurstofarm bloed naar de longen.
Na elke samentrekking ontspant de hartspier en vult het hart zich opnieuw met bloed
→ weer samen te trekken en nieuwe hoeveelheid bloed weg te pompen.
Hartslagfrequentie is het aantal hartslagen per minuut. De hoeveelheid bloed die
het hart rondpompt, hangt af van 2 dingen:
1. Hartslagfrequentie
2. Slagvolume
Samen heet dit het hartminuutvolume = geeft aan hoeveel bloed er per minuut het
lichaam rondgaat. (slagfrequentie x slagvolume)
AED bestaat uit een microprocessor met een accu die via electroden op het lichaam
van de mande samentrekkingen van het hart registreert.
Bij mensen die defibrilleren, een onregelmatige hartslag hebben:
- geeft een stroomstoot af
- Heel kort stopt het hart met stoppen
- hartritme kan herstellen
Als hart helemaal stopt met kloppen help AED niet, een injectie met adrenaline in de
hartspier mogelijk wel.
Vernauwing in een kransslagader die de hartspier van bloed voorziet → deel van het
hart geen zuurstof → hartinfarct
Ecg:
Hartslag begint bij de boezems.
- De rechter boezem ontvangt bloed uit beide holle aders
- De linker boezem ontvangt bloed uit de longaders
- Via boezems loopt bloed de kamers in
- Een groep speciale spiercellen in de wand van de rechter boezem: de sinusknoop,
geeft een elektrische prikkel af waardoor de spiervezels van de boezems
samentrekken.
- De boezems verkleinen en persen het bloed de kamers in
,de sinusknoop is onderdeel van het prikkelgeleidingssysteem van het hart.
→ Dit systeem van gespecialiseerde spiervezels leidt de elektrische prikkel uit de
sinusknoop naar een tweede groep speciale cellen in de want tussen beide
boezems: de AV-knoop
→ vandaar leiden andere spiervezels de prikkel naar de onderkant van de kamers
→ de kamers trekken vanaf de hartpunt naar boven toe samen en persen het bloed
de slagaders in
de elektrische activiteit die ontstaat door het samentrekken en ontspannen van de
hartspier is via elektrodes op de huid van onder andere de borstkas te meten.
→ apparatuur maakt er een ECG van = elektrocardiogram
Een arts kan uit de hoogte van de toppen en de afstanden tussen de 2 toppen
aflezen of het hart goed functioneert.
P = Samentrekken van de boezems.
QRS-top = Het krachtig samentrekken van de kamer wanden.
T= ontspannen van beide kamers.
QRS-top = ontspannen van de boezems
Stappen van een hartinfarct
1. Kransslagaders zijn de eerste zijtakken van de aorta. Het zuurstofrijke bloed dat
de kransslagaders vervoeren is voor de hartspier zelf.
Aorta = grote lichaamsader
2. Kransaders voeren het zuurstofarme bloed rechtstreeks af naar de
rechterboezem, waar het vlak boven de hartkleppen binnenkomt.
3. Kransslagader kan vernauwd raken door vetachtige stoffen zoals cholesterol, die
een plaque vormen aan de binnenkant van het bloedvat.
4. de paque kan zo groot worden dat deze het bloedvat in zijn geheel afsluit
→ hartinfarct
Oplossingen/Behandelingen:
➢ dotterbehandelingen kan een vernauwde kransslagaders wijder maken → arts
duwt een ballonnetje vanuit een slagader in de lies door de aorta naar de
kransslagader in het hart. Op plek van vernauwing wordt het ballonnetje
opgeblazen.
➢ Metalen steunkous of sent → in de aders geplaatst om het bloedvat open te
houden
Bypassoperatie → Stukje slagader uit borstkas of beenader om een nieuwe
verbinding te maken tussen de aorta en kransslagader.
, Bloedstroom door het hart:
→ Het bloed dat uit benen en o.a. de lever en nieren komt, bereikt het hart via de
onderste holle ader.
→ De bovenste holle ader voert het bloed aan dat van de armen en het hoofd komt.
Holle aders:
- Zuurstofarm
- Bevat veel co2
→ het bloed stroomt via de rechter boezem, de rechter kamer in: de Vul fase
Einde van de vul fase pompt de rechter boezem het resterende bloed naar de
rechterkamer, die is nu helemaal gevuld.
Tussen de boezem en de kamer bevinden zich de hartkleppen:
= sterke vliezen die dankzij sterke peesdraden maar in één richting open kunnen
Vul fase → hartkleppen open
samentrekken→ hartkleppen dicht.
Pompfase = het samentrekken van de kamers
rechterkamer perst het bloed de longslagader in → 2 afsplitsingen.
- Linker long
- Rechter long
- In de longen geeft bloed Co2 af en neemt O2 op
- Longaders voeren O2 rijke bloed terug naar de linkerboezem
Via de hartkleppen van de linkerharthelft gaat het bloed naar linker kamer van
waaruit de linker kamer het de aorta inpompt. Beide harthelften vullen tegelijk en
popen ook tegelijk.
Slagaderkleppen tussen de slagaders en de kamers verhinderen dat het bloed kan
terugstromen naar de kamers
➢ Zuurstofarm bloed gaat de longen in en zuurstofrijk bloed komt uit de longen.
Pompfase → linkerkamer het zuurstofrijke bloed de aorta in.
Vulfase en pompfase van beide helften gebeuren tegelijkertijd.
Slagaderkleppen aan het begin van:
- Longslagader
- Aorta
Verhinderen dat het bloed vanuit de slagaders terug naar de kamers gaat.
Openen en sluiten van de kleppen:
Alle kleppen openen en sluiten door verschil in bloeddruk.
- Hoger bloeddruk voor de kleppen duwt de kleppen open.
- Hogere bloedruk achter de kleppen doet ze sluiten.
