WEEK 1: BETEKENIS VAN ONDERZOEK EN FORMULEREN
VAN DOEL- EN VRAAGSTELLING
(Hoofdstuk 1 & 2 ‘normale’ boek + Hoofdstuk 2.4 Praktijkgerichte
onderzoeken boek/reader)
Wat is onderzoek?
Onderzoek heeft drie kenmerken:
1. Er is een duidelijk doel; er moet iets worden uitgezocht.
2. Systematisch gegevens verzamelen
3. Systematisch gegevens interpreteren
Vanuit de Werkveld Advies Commissie van de opleiding HRM:
Een kritische professional die durft door te vragen, een goed beargumenteerd standpunt kan innemen,
weet wat de relatie is tussen theorie en praktijk en op basis daarvan ook op strategisch niveau advies kan geven.
Een onderzoekende houding
1. Onderzoekende vermogen: bijdrage aan innovaties beroepspraktijk
- Onderzoekende houding
- Toepassing van kennis van anderen
- Zelf onderzoek kunnen uitvoeren (voor leveren van beroepsproducten
2. Ga niet uit van veronderstellingen!
- Nieuwsgierig
- Kritisch
3. Toepassen van..
- Logica (denken)
- Waarnemen (niet alleen zien wat je wilt zien)
Doel van het onderzoek
Fundamenteel onderzoek
(uni)
Doel:
- Kennis van processen in het
bedrijfsleven en het management
vergroten
- Resulteer in universele principes, die te
maken hebben met het proces en met de
betrekking daarvan tot de uitkomst
- Resultaten die belangrijk en waardevol
zijn voor de maatschappij in het algemeen
Context:
- Uitgevoerd door mensen op Universiteiten
- Keuze van onderwerp en doel bepaald door de onderzoeker
- Flexibel tijdschema
Praktijkgericht onderzoek
Doel:
- Een bepaald probleem in het bedrijfsleven of het management beter begrijpen
- Resulteert in de oplossing van het probleem of nieuwe kennis beperkt tot het probleem
- Resultaten van praktisch belang voor manager(s) in organisatie(s)
Context:
- Uitgevoerd door mensen van verschillende situaties, waaronder bedrijven en universiteiten
,- Onderhandelen met de initiator over doeleinden
- Strak tijdschema
Onderscheid rol onderzoek voor onderzoeker en voor (HRM) professional
Onderzoeker:
- Kennisprobleem
- Genereert nieuwe kennis/theorie
- ‘’Hoe werkt het?’’
- Fundamenteel onderzoek
- Empirische cyclus
(HRM) Professional:
- Handelingsprobleem
- Past bestaande theorie/kennis toe.
- ‘’Hoe gebruiken we het?’’
- Toegepast onderzoek
- Interventiecyclus
Praktijkgericht onderzoek (BB) –
Interventiecyclus
De interventiecyclus is een reeks van fasen die
moeten worden doorlopen bij het oplossen van
handelingsproblemen. Let wel, de interventiecyclus is
dus géén model voor het doen van empirisch
onderzoek, maar voor probleemoplossing. Een
praktijkgerichte onderzoeker kan er handig gebruik
van maken bij het formuleren van de doelstelling
voor zijn of haar onderzoek.
In de interventiecyclus worden vijf fasen van
probleemoplossend handelen onderscheiden:
- Probleemvaststelling: Is er een probleem? Wat is het probleem?
(Wietze vermoedt stress bij de docenten. Hij wil eens weten of er inderdaad sprake is van stress)
- Diagnose: Wat zijn de oorzaken van het probleem?
(Er is inderdaad stress blijkt uit onderzoek. Wietze wil nu graag weten wat de belangrijkste redenen zijn hiervan. Dit
doet hij doormiddel van achtergrondanalyse (factoren die een probleem veroorzaken) en een opinieonderzoek)
- Ontwerp: Wat is de oplossing? Wat moet er veranderen?
(Uit onderzoek is gebleken dat de belangrijkste reden van stress is, dat zij zich moeilijk kunnen concentreren op werk.
Wietze wil graag een ‘’ontwerp’’, waarmee deze concentratieproblemen kunnen verbeteren)
- Verandering/implementatie/interventie: Hoe brengen we de verandering tot stand?
(In het ontwerp zijn twee maatregelen gevonden die de concentratieproblemen kunnen oplossen: inrichten van
stiltewerkplekken en roosters aanpassen naar thuiswerkmogelijkheden. Wietze gaat deze maatregelen invoeren en
wil graag vinger aan de pols houden: actie-onderzoek)
- Evaluatie: Is het probleem opgelost? Zijn er nieuwe problemen ontstaan?
(Een jaar later: Inmiddels zijn er 5 stiltewerkplekken ingevoerd. Ook is het rooster anders ingericht. Wietze wil nu
bekijken of docenten minder stress ervaren dan een jaar geleden.
Algemene kwaliteitseisen
- Controleerbaarheid: de mate waarin beoordeeld kan worden wat er tijdens een onderzoek is gedaan, hoe iets is
uitgevoerd en welke gegevens dat opgeleverd heeft
- Betrouwbaarheid en validiteit: gegevens moeten overeenkomen met de werkelijkheid
- Objectiviteit: Objectiviteit zijn feiten, zij staan los van een mening en zijn dus ook onpartijdig. Het vermijden van
bewuste vooroordelen en subjectieve selectie tijdens het uitvoeren en beschrijven van het onderzoek
, - Subjectiviteit: Een artikel of reclame waar dus een duidelijke mening doorheen verweven is noemen wij subjectief.
Het tegenovergestelde van objectief dus.
- Ethisch verantwoord: onderzoek waarbij de onderzoeker in alle fase van het onderzoek waarborgt dat de mensen
die betrokken zijn bij het onderzoek op een correcte wijze worden behandeld
Onderzoeksproces
Zeven fasen: Van boven naar beneden = Planning. Van beneden naar boven = Reflectie en Revisie
1. Oriëntatie op problemen en context: Leidt tot een beschrijving van de
aanleiding van het onderzoek
2. Formuleren onderzoeksdoelstelling en vraagstelling: Leidt tot een
beschrijving van wat de onderzoeker wil bereiken
3. Kritische literatuur studie: Leidt tot een beschrijving van reeds
bestaande inzichten
4. Methodologische verantwoording: Leidt tot een beschrijving van keuzes
en aanpak van het onderzoek
5. Dataverzameling: Verzamelen van primaire en secundaire gegevens
6. Data-analyse: Verwerven van (nieuwe) inzichten uit de verkregen data
7. Rapportage en presentatie: Presenteren van conclusie en aanbeveling
Ontwerpen van een onderzoeksvoorstel
Drie onderdelen:
1. Oriënteren op het probleem en de context
2. Formuleren van opdracht, onderzoeksdoelstelling en vraagstelling
3. Schrijven van onderzoeksvoorstel (= dient een beeld te geven van het probleem dat je wil onderzoeken en op
welke wijze je dit onderzoek wil uitvoeren).
Oriënteren op probleem en context; ‘BRIEFING’
1. Oriëntatie op de opdrachtgever
- Aanleiding opdracht
- Context van het probleem helder krijgen
- Bekendheid met opdrachtgever en organisatie
- Maak zelf afweging welke informatie relevant is
- Randvoorwaarden onderzoek (o.a. budget
2. Oriënteren op het probleem
- Waarom is het een probleem?
- Waar gaat het fout en waar goed?
- Waar uit het zich in?
- Waarom is dat erg?
- Wat voor gevolgen heeft het probleem voor het functioneren van de organisatie?
Drie typen vragen passend bij je doel van je onderzoek
1. Verkennende vragen: je weet nog niet zoveel en je bent op zoek naar nieuwe ideeën en nieuwe inzichten.
2. Beschrijvende vragen: geven van nauwkeurige afbeelding van personen, gebeurtenissen of situaties (Robson,
2002, p.59).
3. Verklarende vragen: richt zich op het bestuderen van een situatie of een probleem om het verband tussen
verschillende variabelen te kunnen verklaren.
Verband zoeken tussen onafhankelijke en afhankelijke variabele.
- Onafhankelijke: Veranderen niet. Willen we constant houden.
- Afhankelijke: Willen we wel veranderen.
(De relatie tussen een onafhankelijke en een
afhankelijke variabele)
Formuleren van doelstelling & vragen
Adviesvraag = Welk advies ga je geven aan de opdrachtgever? Wat is de opdracht? (alleen als je een opdrachtgever
hebt.) Hiervoor is probleemoriëntatie nodig met opdrachtgever (pp. 11,12)
VAN DOEL- EN VRAAGSTELLING
(Hoofdstuk 1 & 2 ‘normale’ boek + Hoofdstuk 2.4 Praktijkgerichte
onderzoeken boek/reader)
Wat is onderzoek?
Onderzoek heeft drie kenmerken:
1. Er is een duidelijk doel; er moet iets worden uitgezocht.
2. Systematisch gegevens verzamelen
3. Systematisch gegevens interpreteren
Vanuit de Werkveld Advies Commissie van de opleiding HRM:
Een kritische professional die durft door te vragen, een goed beargumenteerd standpunt kan innemen,
weet wat de relatie is tussen theorie en praktijk en op basis daarvan ook op strategisch niveau advies kan geven.
Een onderzoekende houding
1. Onderzoekende vermogen: bijdrage aan innovaties beroepspraktijk
- Onderzoekende houding
- Toepassing van kennis van anderen
- Zelf onderzoek kunnen uitvoeren (voor leveren van beroepsproducten
2. Ga niet uit van veronderstellingen!
- Nieuwsgierig
- Kritisch
3. Toepassen van..
- Logica (denken)
- Waarnemen (niet alleen zien wat je wilt zien)
Doel van het onderzoek
Fundamenteel onderzoek
(uni)
Doel:
- Kennis van processen in het
bedrijfsleven en het management
vergroten
- Resulteer in universele principes, die te
maken hebben met het proces en met de
betrekking daarvan tot de uitkomst
- Resultaten die belangrijk en waardevol
zijn voor de maatschappij in het algemeen
Context:
- Uitgevoerd door mensen op Universiteiten
- Keuze van onderwerp en doel bepaald door de onderzoeker
- Flexibel tijdschema
Praktijkgericht onderzoek
Doel:
- Een bepaald probleem in het bedrijfsleven of het management beter begrijpen
- Resulteert in de oplossing van het probleem of nieuwe kennis beperkt tot het probleem
- Resultaten van praktisch belang voor manager(s) in organisatie(s)
Context:
- Uitgevoerd door mensen van verschillende situaties, waaronder bedrijven en universiteiten
,- Onderhandelen met de initiator over doeleinden
- Strak tijdschema
Onderscheid rol onderzoek voor onderzoeker en voor (HRM) professional
Onderzoeker:
- Kennisprobleem
- Genereert nieuwe kennis/theorie
- ‘’Hoe werkt het?’’
- Fundamenteel onderzoek
- Empirische cyclus
(HRM) Professional:
- Handelingsprobleem
- Past bestaande theorie/kennis toe.
- ‘’Hoe gebruiken we het?’’
- Toegepast onderzoek
- Interventiecyclus
Praktijkgericht onderzoek (BB) –
Interventiecyclus
De interventiecyclus is een reeks van fasen die
moeten worden doorlopen bij het oplossen van
handelingsproblemen. Let wel, de interventiecyclus is
dus géén model voor het doen van empirisch
onderzoek, maar voor probleemoplossing. Een
praktijkgerichte onderzoeker kan er handig gebruik
van maken bij het formuleren van de doelstelling
voor zijn of haar onderzoek.
In de interventiecyclus worden vijf fasen van
probleemoplossend handelen onderscheiden:
- Probleemvaststelling: Is er een probleem? Wat is het probleem?
(Wietze vermoedt stress bij de docenten. Hij wil eens weten of er inderdaad sprake is van stress)
- Diagnose: Wat zijn de oorzaken van het probleem?
(Er is inderdaad stress blijkt uit onderzoek. Wietze wil nu graag weten wat de belangrijkste redenen zijn hiervan. Dit
doet hij doormiddel van achtergrondanalyse (factoren die een probleem veroorzaken) en een opinieonderzoek)
- Ontwerp: Wat is de oplossing? Wat moet er veranderen?
(Uit onderzoek is gebleken dat de belangrijkste reden van stress is, dat zij zich moeilijk kunnen concentreren op werk.
Wietze wil graag een ‘’ontwerp’’, waarmee deze concentratieproblemen kunnen verbeteren)
- Verandering/implementatie/interventie: Hoe brengen we de verandering tot stand?
(In het ontwerp zijn twee maatregelen gevonden die de concentratieproblemen kunnen oplossen: inrichten van
stiltewerkplekken en roosters aanpassen naar thuiswerkmogelijkheden. Wietze gaat deze maatregelen invoeren en
wil graag vinger aan de pols houden: actie-onderzoek)
- Evaluatie: Is het probleem opgelost? Zijn er nieuwe problemen ontstaan?
(Een jaar later: Inmiddels zijn er 5 stiltewerkplekken ingevoerd. Ook is het rooster anders ingericht. Wietze wil nu
bekijken of docenten minder stress ervaren dan een jaar geleden.
Algemene kwaliteitseisen
- Controleerbaarheid: de mate waarin beoordeeld kan worden wat er tijdens een onderzoek is gedaan, hoe iets is
uitgevoerd en welke gegevens dat opgeleverd heeft
- Betrouwbaarheid en validiteit: gegevens moeten overeenkomen met de werkelijkheid
- Objectiviteit: Objectiviteit zijn feiten, zij staan los van een mening en zijn dus ook onpartijdig. Het vermijden van
bewuste vooroordelen en subjectieve selectie tijdens het uitvoeren en beschrijven van het onderzoek
, - Subjectiviteit: Een artikel of reclame waar dus een duidelijke mening doorheen verweven is noemen wij subjectief.
Het tegenovergestelde van objectief dus.
- Ethisch verantwoord: onderzoek waarbij de onderzoeker in alle fase van het onderzoek waarborgt dat de mensen
die betrokken zijn bij het onderzoek op een correcte wijze worden behandeld
Onderzoeksproces
Zeven fasen: Van boven naar beneden = Planning. Van beneden naar boven = Reflectie en Revisie
1. Oriëntatie op problemen en context: Leidt tot een beschrijving van de
aanleiding van het onderzoek
2. Formuleren onderzoeksdoelstelling en vraagstelling: Leidt tot een
beschrijving van wat de onderzoeker wil bereiken
3. Kritische literatuur studie: Leidt tot een beschrijving van reeds
bestaande inzichten
4. Methodologische verantwoording: Leidt tot een beschrijving van keuzes
en aanpak van het onderzoek
5. Dataverzameling: Verzamelen van primaire en secundaire gegevens
6. Data-analyse: Verwerven van (nieuwe) inzichten uit de verkregen data
7. Rapportage en presentatie: Presenteren van conclusie en aanbeveling
Ontwerpen van een onderzoeksvoorstel
Drie onderdelen:
1. Oriënteren op het probleem en de context
2. Formuleren van opdracht, onderzoeksdoelstelling en vraagstelling
3. Schrijven van onderzoeksvoorstel (= dient een beeld te geven van het probleem dat je wil onderzoeken en op
welke wijze je dit onderzoek wil uitvoeren).
Oriënteren op probleem en context; ‘BRIEFING’
1. Oriëntatie op de opdrachtgever
- Aanleiding opdracht
- Context van het probleem helder krijgen
- Bekendheid met opdrachtgever en organisatie
- Maak zelf afweging welke informatie relevant is
- Randvoorwaarden onderzoek (o.a. budget
2. Oriënteren op het probleem
- Waarom is het een probleem?
- Waar gaat het fout en waar goed?
- Waar uit het zich in?
- Waarom is dat erg?
- Wat voor gevolgen heeft het probleem voor het functioneren van de organisatie?
Drie typen vragen passend bij je doel van je onderzoek
1. Verkennende vragen: je weet nog niet zoveel en je bent op zoek naar nieuwe ideeën en nieuwe inzichten.
2. Beschrijvende vragen: geven van nauwkeurige afbeelding van personen, gebeurtenissen of situaties (Robson,
2002, p.59).
3. Verklarende vragen: richt zich op het bestuderen van een situatie of een probleem om het verband tussen
verschillende variabelen te kunnen verklaren.
Verband zoeken tussen onafhankelijke en afhankelijke variabele.
- Onafhankelijke: Veranderen niet. Willen we constant houden.
- Afhankelijke: Willen we wel veranderen.
(De relatie tussen een onafhankelijke en een
afhankelijke variabele)
Formuleren van doelstelling & vragen
Adviesvraag = Welk advies ga je geven aan de opdrachtgever? Wat is de opdracht? (alleen als je een opdrachtgever
hebt.) Hiervoor is probleemoriëntatie nodig met opdrachtgever (pp. 11,12)
