Hoofdstuk 1.2 WIHB SW.
Functie van het onderwijs:
Kinderen maken zicht kennis eigen op school, en leren hoe ze die kennis kunnen verwerven.
Permanente educatie: maatschappelijke veranderingen zorgen ervoor dat je je kennis continu op
peil moet houden. Daarom leren kinderen hoe ze nieuwe kennis moeten opdoen.
H2 PDB:
2.1 Ontwikkeling: ontwikkeling is een proces waarbij zowel aanleg als omgeving een rol spelen.
Ontwikkelingspsychologie heeft in de loop der jaren het te verwachten ontwikkelingsverloop van een
kind vastgesteld.
Ontwikkeling kun je zien als een proces. Dit ontwikkelingsproces komt tot stand door verschillende
factoren. Namelijk:
- Biologische factoren:
o Groei en rijping
- Psychologische factoren:
o Aanleg en persoonlijkheid
- Omgeving:
o Fysieke en sociale omgeving
Jean-Jacques Rousseau wordt gezien als de grondlegger van het idee dat rijping de motor is tot
ontwikkeling. ‘ergens rijp voor zijn’ betekend er aan toe zijn om iets te leren. Je kunt rijping niet
versnellen, aangezien kinderen een natuurlijke drang hebben om zich te ontwikkelen en dit pas doen
als zij hier aan toe zijn. zowel lichamelijke als psychologische processen spelen een rol bij de rijping
van een kind, maar ook de omgeving.
Rijping:
RIJPING: “rijping is de motor tot ontwikkeling”.
Rousseau: (stimulerende omgeving):
- Gevoel (gaat uit van het goede in de mens).
- Kind is een actief onderzoekend wezen
- Rijping is de motor tot ontwikkeling.
- Stimulerende omgeving.
Montessori: (tegenhanger behaviorisme):
- Innerlijke drang tot ontwikkeling
- Keuzevrijheid
- Voorbereide omgeving.
Behaviorisme:
ERVARING/leren: ”alle kennis komt voort uit ervaring”. (behaviorisme)
Behaviorisme: alle kennis komt voort uit ervaring. Leren vindt plaats door het effect van gedrag.
John Locke: (omgeving van invloed):
, - ‘tabula rasa’ theorie (onbeschreven blad).
- Kinderen fundamenteel anders dan volwassenen.
- Omgeving heeft invloed op de ontwikkeling.
- Nurture (onbeschreven blad) <-> nature (genen etc.)
John Watson: (grondlegger behaviorisme):
- Leren door effect dat gedrag heeft.
- Grondlegger behaviorisme.
Skinner: (gewenst gedrag aanleren door te belonen):
- Nieuw ongewenst gedrag aanleren door dat gedrag te belonen/bekrachtigen
- Afleren -> negeren.
- Skinner-box.
Bandura: (model-leren, sociaal leren):
- Model-leren/sociaal leren.
- Agressie.
- Leren door voorbeelden van omgeving.
Behaviorisme in de praktijk:
Leren komt tot uitdrukking door waarneembaar gedrag. De omgeving is bepalend.
3 vormen van leren:
- Klassiek condittioneren (pavlov):
o Het leren van voorwaardelijke reflexen.
- Operant conditioneren (Skinner):
o Een reactie in een bepaalde context wordt gevolgd door een bekrachtiging(beloning).
De kans is groot dat deze reactie in de toekomst weer op zal treden.
- Model-leren (Bandura):
o Mensen leren door naar anderen te kijken en hun gedrag te kopiëren.
Conditioneren speelt een belangrijke rol bij aanleren gewenst gedrag. Versterker worden veel
gebruikt, gewenst gedrag stimuleren.
Interactionisme:
Russische handelingstheorie: Lev Vygotski (1896-1934).
- Ontwikkeling is een afwisseling tussen leren en rijping.
- Zone van actuele ontwikkeling:
o Laat zien bij welke functies het rijpingsproces is afgerond (dus zonder hulp van een
ander).
- Zone van naaste ontwikkeling:
o Laat zien welke functies aan het rijpen zijn (dus nog met hulp van anderen).
- De leerkracht stimuleert actief en bewust het leerproces van het kind.
- Taal is de scharnier van de ontwikkeling.
Ontwikkelingsfactoren:
Factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling:
, - 1. Interne factoren -> in het kind zelf (genen).
o Aanleg/talent.
o Uiterlijke kenmerken.
- 2. Fysieke en sociale omgeving (externe factoren) -> wel/niet stimulerend.
o (historische-geografische) omgevingsfactoren.
o Pedagogische milieu.
o Kwaliteit onderwijsprocessen.
o Levenservaringen.
- 3. Interactie tussen factoren (zelfbepaling) -> pedagogisch/didactisch klimaat.
o Zelf richting geven aan ontwikkeling.
Ontwikkelingsaspecten:
- Lichamelijke ontwikkeling:
o De groei, de motoriek (distaal en proximaal) en de zintuigen.
- Cognitieve ontwikkeling:
o De ontwikkeling van begripsvorming.
- Creatieve ontwikkeling:
o Gaat over de vaardigheid om nieuwe dingen tot stand te brengen.
- Sociaal-emotionele ontwikkeling:
o Gaat over de ontwikkeling in de omgang van de mens met zichzelf en met andere
mensen.
Ontwikkelingsvoorwaarden:
Voorwaarden voor de ontwikkeling:
- Veiligheid en vertrouwen.
- Verbaal en non-verbaal contact (sociale interactie).
- Stimulerende omgeving.
- Ruimte en gelegenheid voor spelen en leren (ontdekkend spelen en leren).
Veiligheid en vertrouwen:
Bowlby
- Hechting is het sleutelwoord: de basis voor een veilig gehecht kind wordt gelegd in de eerst 3
levensjaren.
- Veiligheid is de basis voor een voorspoedige ontwikkeling.
Maslow
- Grondlegger van de humanistische psychologie.
- Zijn motivatietheorie: 5 fundamentele basisbehoeften:
Pinto VS. Maslow:
Functie van het onderwijs:
Kinderen maken zicht kennis eigen op school, en leren hoe ze die kennis kunnen verwerven.
Permanente educatie: maatschappelijke veranderingen zorgen ervoor dat je je kennis continu op
peil moet houden. Daarom leren kinderen hoe ze nieuwe kennis moeten opdoen.
H2 PDB:
2.1 Ontwikkeling: ontwikkeling is een proces waarbij zowel aanleg als omgeving een rol spelen.
Ontwikkelingspsychologie heeft in de loop der jaren het te verwachten ontwikkelingsverloop van een
kind vastgesteld.
Ontwikkeling kun je zien als een proces. Dit ontwikkelingsproces komt tot stand door verschillende
factoren. Namelijk:
- Biologische factoren:
o Groei en rijping
- Psychologische factoren:
o Aanleg en persoonlijkheid
- Omgeving:
o Fysieke en sociale omgeving
Jean-Jacques Rousseau wordt gezien als de grondlegger van het idee dat rijping de motor is tot
ontwikkeling. ‘ergens rijp voor zijn’ betekend er aan toe zijn om iets te leren. Je kunt rijping niet
versnellen, aangezien kinderen een natuurlijke drang hebben om zich te ontwikkelen en dit pas doen
als zij hier aan toe zijn. zowel lichamelijke als psychologische processen spelen een rol bij de rijping
van een kind, maar ook de omgeving.
Rijping:
RIJPING: “rijping is de motor tot ontwikkeling”.
Rousseau: (stimulerende omgeving):
- Gevoel (gaat uit van het goede in de mens).
- Kind is een actief onderzoekend wezen
- Rijping is de motor tot ontwikkeling.
- Stimulerende omgeving.
Montessori: (tegenhanger behaviorisme):
- Innerlijke drang tot ontwikkeling
- Keuzevrijheid
- Voorbereide omgeving.
Behaviorisme:
ERVARING/leren: ”alle kennis komt voort uit ervaring”. (behaviorisme)
Behaviorisme: alle kennis komt voort uit ervaring. Leren vindt plaats door het effect van gedrag.
John Locke: (omgeving van invloed):
, - ‘tabula rasa’ theorie (onbeschreven blad).
- Kinderen fundamenteel anders dan volwassenen.
- Omgeving heeft invloed op de ontwikkeling.
- Nurture (onbeschreven blad) <-> nature (genen etc.)
John Watson: (grondlegger behaviorisme):
- Leren door effect dat gedrag heeft.
- Grondlegger behaviorisme.
Skinner: (gewenst gedrag aanleren door te belonen):
- Nieuw ongewenst gedrag aanleren door dat gedrag te belonen/bekrachtigen
- Afleren -> negeren.
- Skinner-box.
Bandura: (model-leren, sociaal leren):
- Model-leren/sociaal leren.
- Agressie.
- Leren door voorbeelden van omgeving.
Behaviorisme in de praktijk:
Leren komt tot uitdrukking door waarneembaar gedrag. De omgeving is bepalend.
3 vormen van leren:
- Klassiek condittioneren (pavlov):
o Het leren van voorwaardelijke reflexen.
- Operant conditioneren (Skinner):
o Een reactie in een bepaalde context wordt gevolgd door een bekrachtiging(beloning).
De kans is groot dat deze reactie in de toekomst weer op zal treden.
- Model-leren (Bandura):
o Mensen leren door naar anderen te kijken en hun gedrag te kopiëren.
Conditioneren speelt een belangrijke rol bij aanleren gewenst gedrag. Versterker worden veel
gebruikt, gewenst gedrag stimuleren.
Interactionisme:
Russische handelingstheorie: Lev Vygotski (1896-1934).
- Ontwikkeling is een afwisseling tussen leren en rijping.
- Zone van actuele ontwikkeling:
o Laat zien bij welke functies het rijpingsproces is afgerond (dus zonder hulp van een
ander).
- Zone van naaste ontwikkeling:
o Laat zien welke functies aan het rijpen zijn (dus nog met hulp van anderen).
- De leerkracht stimuleert actief en bewust het leerproces van het kind.
- Taal is de scharnier van de ontwikkeling.
Ontwikkelingsfactoren:
Factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling:
, - 1. Interne factoren -> in het kind zelf (genen).
o Aanleg/talent.
o Uiterlijke kenmerken.
- 2. Fysieke en sociale omgeving (externe factoren) -> wel/niet stimulerend.
o (historische-geografische) omgevingsfactoren.
o Pedagogische milieu.
o Kwaliteit onderwijsprocessen.
o Levenservaringen.
- 3. Interactie tussen factoren (zelfbepaling) -> pedagogisch/didactisch klimaat.
o Zelf richting geven aan ontwikkeling.
Ontwikkelingsaspecten:
- Lichamelijke ontwikkeling:
o De groei, de motoriek (distaal en proximaal) en de zintuigen.
- Cognitieve ontwikkeling:
o De ontwikkeling van begripsvorming.
- Creatieve ontwikkeling:
o Gaat over de vaardigheid om nieuwe dingen tot stand te brengen.
- Sociaal-emotionele ontwikkeling:
o Gaat over de ontwikkeling in de omgang van de mens met zichzelf en met andere
mensen.
Ontwikkelingsvoorwaarden:
Voorwaarden voor de ontwikkeling:
- Veiligheid en vertrouwen.
- Verbaal en non-verbaal contact (sociale interactie).
- Stimulerende omgeving.
- Ruimte en gelegenheid voor spelen en leren (ontdekkend spelen en leren).
Veiligheid en vertrouwen:
Bowlby
- Hechting is het sleutelwoord: de basis voor een veilig gehecht kind wordt gelegd in de eerst 3
levensjaren.
- Veiligheid is de basis voor een voorspoedige ontwikkeling.
Maslow
- Grondlegger van de humanistische psychologie.
- Zijn motivatietheorie: 5 fundamentele basisbehoeften:
Pinto VS. Maslow:
