Methodische beschrijving ziektebeeld
Alzheimer
Faculteit gezondheidszorg
Verpleegkunde HBO
,Inhoudsopgave
1. Korte omschrijving ziektebeeld.......................................................bladzijde 3 + 4
2. Epidemiologie..................................................................................bladzijde 5
3. Oorzaak ...........................................................................................bladzijde 6 + 7
4. Normale bouw en functie/ normaal menselijk functioneren..........bladzijde 8 t/m 13
5. Categorie/indeling...........................................................................bladzijde 14
6. Verklaring van verschijnselen..........................................................bladzijde 14
7. Diagnose..........................................................................................bladzijde 15 t/m 19
8. Therapie...........................................................................................bladzijde 20 - 21
9. Gevolgen en bijwerkingen...............................................................bladzijde 22 t/m 25
10. Complicaties....................................................................................bladzijde 26
11. Prognose..........................................................................................bladzijde 26
12. Preventie..........................................................................................bladzijde 27
13 Verpleegkundige methodiek............................................................bladzijde 28 t/m 30
14. Bronnenlijst......................................................................................bladzijde 31 + 32
2
,1.Korte omschrijving ziektebeeld
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie, 70% van alle mensen met
dementie heeft Alzheimer.
Iemand met Alzheimer kan moeite krijgen met alledaagse bezigheden zoals een gesprek
volgen en beslissingen nemen. Vaak is er voorafgaand al sprake van geheugenstoornissen en
heeft een persoon met Alzheimer moeite om informatie te onthouden en taal te begrijpen.
Bij de ziekte van Alzheimer gaan zenuwcellen in de hersenen kapot. Ophopingen van
eiwitten en vezels maken cellen in de hersenen kapot en verstoren de onderlinge
communicatie. In het begin van de ziekte zijn er geen duidelijke verschijnselen, deze worden
wel steeds duidelijker als de Alzheimer verder vordert. Voor iemand met Alzheimer wordt
het steeds moeilijker om te functioneren in het dagelijks leven want de ziekte neemt steeds
verder toe en het beschadigt steeds meer hersencellen.
Er zijn 2 varianten van Alzheimer:
Links temporopariëtale variant
In het begin ondervinden patiënten van deze variant de meeste problemen met taal, het
uitvoeren van handelingen en problemen met rekenen. Deze problemen hangen samen met
verlies van hersenweefsel in de linkerhersenhelft van de temporaal- en de pariëtaalkwab.
Frontale variant
Deze variant kenmerkt zich door gedragsverandering. Patiënten met de frontale variant
krijgen last van ontremming of juist initiatiefverlies. Daarnaast kunnen er problemen
ontstaan met plannen en overzicht houden. Deze symptomen worden veroorzaakt door
verlies van hersenweefsel in de voorhoofdskwabben (frontaalkwabben).
3
, Alzheimer kan worden verdeeld in 3 fases:
Vroege fase alzheimer
In de vroege fase van de ziekte van Alzheimer zijn er kleine veranderingen in het gedrag of in
capaciteiten van een persoon. Het eerste wat vaak opvalt is dat personen gebeurtenissen die
recent zijn gebeurd vergeten.
Kenmerken vroege fase alzheimer:
-het vergeten van recente gesprekken of gebeurtenissen
-herhalen wat eerder gezegd is geworden
-trager begrip
-de draad van een verhaal verliezen
-verwardheid
-minder vloeiend spreken
-moeite met beslissingen nemen
-interesse in andere mensen en activiteiten verliezen.
Middenfase alzheimer
In de middenfase worden de veranderingen in het gedrag duidelijker. Er is vaak meer hulp
nodig bij alledaagse activiteiten, hierbij kun je denken aan: eten, wassen en aankleden. Ook
gaat het geheugen achteruit en zullen meer dingen worden vergeten en daardoor ook
herhaald worden. Ook zal het moeilijker worden om mensen te herkennen.
Kenmerken middenfase alzheimer:
-sneller overstuur, boos, agressief of achterdochtig dan voorheen
-verward zijn over de plaats van bestemming
-weglopen of de weg kwijtraken
-moeite met tijdsbesef
-opstaan in de nacht door een verstoord slaap/waakritme
-zichzelf en anderen in gevaar brengen door bijvoorbeeld het gasfornuis vergeten uit te
zetten
-zich op een ongewone manier gedragen, zoals naar buiten gaan in nachtkleding
-problemen hebben met de waarneming, (hallucinaties kunnen ook voorkomen)
Laatste fase alzheimer
In de laatste fase van alzheimer heeft een persoon meer hulp nodig. Geleidelijk wordt
iemand volledig afhankelijk van anderen. Het geheugenverlies is groot: de persoon kan
bekende voorwerpen, mensen of plekken niet meer herkennen.
Kenmerken laatste fase alzheimer:
-moeite met kauwen en met slikken
-veel afvallen, ondanks te veel eten
-incontinent raken, eerst voor urine en later ook voor ontlasting
-geleidelijk verlies van spraak
-onrustig worden en op zoek zijn naar iets of iemand
-verdrietig of agressief
4
Alzheimer
Faculteit gezondheidszorg
Verpleegkunde HBO
,Inhoudsopgave
1. Korte omschrijving ziektebeeld.......................................................bladzijde 3 + 4
2. Epidemiologie..................................................................................bladzijde 5
3. Oorzaak ...........................................................................................bladzijde 6 + 7
4. Normale bouw en functie/ normaal menselijk functioneren..........bladzijde 8 t/m 13
5. Categorie/indeling...........................................................................bladzijde 14
6. Verklaring van verschijnselen..........................................................bladzijde 14
7. Diagnose..........................................................................................bladzijde 15 t/m 19
8. Therapie...........................................................................................bladzijde 20 - 21
9. Gevolgen en bijwerkingen...............................................................bladzijde 22 t/m 25
10. Complicaties....................................................................................bladzijde 26
11. Prognose..........................................................................................bladzijde 26
12. Preventie..........................................................................................bladzijde 27
13 Verpleegkundige methodiek............................................................bladzijde 28 t/m 30
14. Bronnenlijst......................................................................................bladzijde 31 + 32
2
,1.Korte omschrijving ziektebeeld
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie, 70% van alle mensen met
dementie heeft Alzheimer.
Iemand met Alzheimer kan moeite krijgen met alledaagse bezigheden zoals een gesprek
volgen en beslissingen nemen. Vaak is er voorafgaand al sprake van geheugenstoornissen en
heeft een persoon met Alzheimer moeite om informatie te onthouden en taal te begrijpen.
Bij de ziekte van Alzheimer gaan zenuwcellen in de hersenen kapot. Ophopingen van
eiwitten en vezels maken cellen in de hersenen kapot en verstoren de onderlinge
communicatie. In het begin van de ziekte zijn er geen duidelijke verschijnselen, deze worden
wel steeds duidelijker als de Alzheimer verder vordert. Voor iemand met Alzheimer wordt
het steeds moeilijker om te functioneren in het dagelijks leven want de ziekte neemt steeds
verder toe en het beschadigt steeds meer hersencellen.
Er zijn 2 varianten van Alzheimer:
Links temporopariëtale variant
In het begin ondervinden patiënten van deze variant de meeste problemen met taal, het
uitvoeren van handelingen en problemen met rekenen. Deze problemen hangen samen met
verlies van hersenweefsel in de linkerhersenhelft van de temporaal- en de pariëtaalkwab.
Frontale variant
Deze variant kenmerkt zich door gedragsverandering. Patiënten met de frontale variant
krijgen last van ontremming of juist initiatiefverlies. Daarnaast kunnen er problemen
ontstaan met plannen en overzicht houden. Deze symptomen worden veroorzaakt door
verlies van hersenweefsel in de voorhoofdskwabben (frontaalkwabben).
3
, Alzheimer kan worden verdeeld in 3 fases:
Vroege fase alzheimer
In de vroege fase van de ziekte van Alzheimer zijn er kleine veranderingen in het gedrag of in
capaciteiten van een persoon. Het eerste wat vaak opvalt is dat personen gebeurtenissen die
recent zijn gebeurd vergeten.
Kenmerken vroege fase alzheimer:
-het vergeten van recente gesprekken of gebeurtenissen
-herhalen wat eerder gezegd is geworden
-trager begrip
-de draad van een verhaal verliezen
-verwardheid
-minder vloeiend spreken
-moeite met beslissingen nemen
-interesse in andere mensen en activiteiten verliezen.
Middenfase alzheimer
In de middenfase worden de veranderingen in het gedrag duidelijker. Er is vaak meer hulp
nodig bij alledaagse activiteiten, hierbij kun je denken aan: eten, wassen en aankleden. Ook
gaat het geheugen achteruit en zullen meer dingen worden vergeten en daardoor ook
herhaald worden. Ook zal het moeilijker worden om mensen te herkennen.
Kenmerken middenfase alzheimer:
-sneller overstuur, boos, agressief of achterdochtig dan voorheen
-verward zijn over de plaats van bestemming
-weglopen of de weg kwijtraken
-moeite met tijdsbesef
-opstaan in de nacht door een verstoord slaap/waakritme
-zichzelf en anderen in gevaar brengen door bijvoorbeeld het gasfornuis vergeten uit te
zetten
-zich op een ongewone manier gedragen, zoals naar buiten gaan in nachtkleding
-problemen hebben met de waarneming, (hallucinaties kunnen ook voorkomen)
Laatste fase alzheimer
In de laatste fase van alzheimer heeft een persoon meer hulp nodig. Geleidelijk wordt
iemand volledig afhankelijk van anderen. Het geheugenverlies is groot: de persoon kan
bekende voorwerpen, mensen of plekken niet meer herkennen.
Kenmerken laatste fase alzheimer:
-moeite met kauwen en met slikken
-veel afvallen, ondanks te veel eten
-incontinent raken, eerst voor urine en later ook voor ontlasting
-geleidelijk verlies van spraak
-onrustig worden en op zoek zijn naar iets of iemand
-verdrietig of agressief
4
