Etiologie & pathogenese van parodontale
aandoeningen
Experimenteel gingivitis
Een compleet gezonde situatie bestaat er
eigenlijk niet, er zijn altijd wel Gram+ coccen
en stafen aanwezig. De plaque veranderd van
samenstelling naarmate het langer aanwezig is
in de mond. De juiste balans is belangrijk die
zorgt voor een zo laag mogelijke aanval op de
gastheer.
Gingival index = index die onderscheid maakt
in de gradatie van de ontsteking van de gingiva
Gingivitis
Ontsteking zonder aanhechtingsverlies
Reversibel proces
Plaque heeft effect op parodontitis
Grote variatie in snelheid van ontwikkelen gingivitis
Afhankelijk van: snelheid plaqueopbouw
Microflora
Ontstekingsrespons
Overgang van gingivitis naar parodontitis
Vaak en in verschillende mate en soms ook niet!
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
,Hoe ontstaat parodontitis?
Aanval = de bacteriën, hoe krijg je ze hoe vindt de overdracht plaats
Afweer = wat doet de gastheer met de aanval van de bacteriën?
Effect = de uiting van de ontsteking, mate van afbraak
Verworven factoren
Slechte mondhygiëne/ specifieke flora
Verkregen immuunstoornissen
Roken
Stress
Medicijngebruik
Microbiële aanval
Sterke associatie met parodontitis (paro-pathogenen) ernstig/acuut verloop
Porphyromonas gingivalis (keystone pathogen)
Aggregatibacter actinomycetemcomitans*
Tannerella forsythia**
* Actinobacillus actinomycetemcomitans
**Bacteroides forsythus
Porphyromonas gingivalis
Strikt oraal (ook buiten mond gevonden)
Strikt anaeroob
Gram negatief staaf
Sterk proteolytisch (in staat om eiwitten te verteren)
Zelfbescherming tegen aanvallen
LPS (wordt vrijgelaten bij fagocytose)
Overdraagbaar
Aggregatibacter actinomycetemcomitans
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
, Strikt oraal
Facultaties anaeroob
Gram negatief staaf
Fermentatief
Leukotoxinen (dood leukocyten)
LPS
Overdraagbaar
Paro-pathogenen chronisch verloop
Campylobacter rectus (sterk verdiepte pockets, afwezigheid zorgt voor beter herstel
Eubacterium nodatum
Fusobacterium nucleatum
Prevotella intermedia
Parvimonas micra*
Treponema denticola
*Peptostreptococcus micros/Micromonas micra
LPS Lipopolysaccharide
In/op celwand gramnegatieve bacterien
O-Antigen steekt uit de celwand, het meest vervelende deel van LPS zit in de celwand LipidA
LPS zorgt voor ernstige ziektesymptomen!
Verloop LPS
O-antigen zorgt ervoor dat de bacterie wordt herkend door
antistoffen gastheer bacterie wordt gefagocyteerd LPS komt
vrij LipidA deel zorgt voor afbraak van botmatrix & collageen
matrix afbraak weefsel
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
, Wat doet LPS precies;
Afbraak collageenmatrix Afbraak botmatrix
(Vezelstructuur parodontaal ligament)
Cytokinen
IL-1, TNF-a Kunnen fibroblast aanzetten tot een verhoogde vorming van MMP’s wat zorgt
voor een overreactie. Bij acute vorm kan de fibroblast in zijn geheel gedood worden (groot
probleem)
IL-1, TNF-a Zorgt voor activatie van osteoclastvorming wat zorgt voor botresorptie
Parodontale afbraak
u Bacteriën/bacteriële producten (LPS) passeren pocket-epitheel en penetreren
bindweefsel
u PMN’s, B- en T-lymfocyten, plasmacellen en macrofagen migreren naar gingiva
u LPS stimuleert productie van ontstekingsfactoren IL-1, TNF-α (en secundair PGE2,
MMP (genetisch bepaald-genpolymorfisme)
Dit leidt tot weefselschade
Afbraak collageen (bindweefsel)
Afbraak van bot
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
aandoeningen
Experimenteel gingivitis
Een compleet gezonde situatie bestaat er
eigenlijk niet, er zijn altijd wel Gram+ coccen
en stafen aanwezig. De plaque veranderd van
samenstelling naarmate het langer aanwezig is
in de mond. De juiste balans is belangrijk die
zorgt voor een zo laag mogelijke aanval op de
gastheer.
Gingival index = index die onderscheid maakt
in de gradatie van de ontsteking van de gingiva
Gingivitis
Ontsteking zonder aanhechtingsverlies
Reversibel proces
Plaque heeft effect op parodontitis
Grote variatie in snelheid van ontwikkelen gingivitis
Afhankelijk van: snelheid plaqueopbouw
Microflora
Ontstekingsrespons
Overgang van gingivitis naar parodontitis
Vaak en in verschillende mate en soms ook niet!
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
,Hoe ontstaat parodontitis?
Aanval = de bacteriën, hoe krijg je ze hoe vindt de overdracht plaats
Afweer = wat doet de gastheer met de aanval van de bacteriën?
Effect = de uiting van de ontsteking, mate van afbraak
Verworven factoren
Slechte mondhygiëne/ specifieke flora
Verkregen immuunstoornissen
Roken
Stress
Medicijngebruik
Microbiële aanval
Sterke associatie met parodontitis (paro-pathogenen) ernstig/acuut verloop
Porphyromonas gingivalis (keystone pathogen)
Aggregatibacter actinomycetemcomitans*
Tannerella forsythia**
* Actinobacillus actinomycetemcomitans
**Bacteroides forsythus
Porphyromonas gingivalis
Strikt oraal (ook buiten mond gevonden)
Strikt anaeroob
Gram negatief staaf
Sterk proteolytisch (in staat om eiwitten te verteren)
Zelfbescherming tegen aanvallen
LPS (wordt vrijgelaten bij fagocytose)
Overdraagbaar
Aggregatibacter actinomycetemcomitans
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
, Strikt oraal
Facultaties anaeroob
Gram negatief staaf
Fermentatief
Leukotoxinen (dood leukocyten)
LPS
Overdraagbaar
Paro-pathogenen chronisch verloop
Campylobacter rectus (sterk verdiepte pockets, afwezigheid zorgt voor beter herstel
Eubacterium nodatum
Fusobacterium nucleatum
Prevotella intermedia
Parvimonas micra*
Treponema denticola
*Peptostreptococcus micros/Micromonas micra
LPS Lipopolysaccharide
In/op celwand gramnegatieve bacterien
O-Antigen steekt uit de celwand, het meest vervelende deel van LPS zit in de celwand LipidA
LPS zorgt voor ernstige ziektesymptomen!
Verloop LPS
O-antigen zorgt ervoor dat de bacterie wordt herkend door
antistoffen gastheer bacterie wordt gefagocyteerd LPS komt
vrij LipidA deel zorgt voor afbraak van botmatrix & collageen
matrix afbraak weefsel
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon
, Wat doet LPS precies;
Afbraak collageenmatrix Afbraak botmatrix
(Vezelstructuur parodontaal ligament)
Cytokinen
IL-1, TNF-a Kunnen fibroblast aanzetten tot een verhoogde vorming van MMP’s wat zorgt
voor een overreactie. Bij acute vorm kan de fibroblast in zijn geheel gedood worden (groot
probleem)
IL-1, TNF-a Zorgt voor activatie van osteoclastvorming wat zorgt voor botresorptie
Parodontale afbraak
u Bacteriën/bacteriële producten (LPS) passeren pocket-epitheel en penetreren
bindweefsel
u PMN’s, B- en T-lymfocyten, plasmacellen en macrofagen migreren naar gingiva
u LPS stimuleert productie van ontstekingsfactoren IL-1, TNF-α (en secundair PGE2,
MMP (genetisch bepaald-genpolymorfisme)
Dit leidt tot weefselschade
Afbraak collageen (bindweefsel)
Afbraak van bot
Lyan Koers MZK2: Colleges parodontale aandoeningen, microbiologie en ultrasoon