Integrale opdracht HBO Bachelor Bouwkunde fase 1
Naam: S. Donkersloot
Datum: 10-08-2025
Studentnummer: 4898130
Opleiding: HBO Bachelor Bouwkunde specialisatie Interieurarchitectuur en -ontwerp
Module: Integrale opdracht HBO Bachelor Bouwkunde fase 1
1
,Voorwoord
Toen ik begon met deze opdracht, dacht ik: “Hoe moeilijk kan het zijn om je eigen huis te
beschrijven?” Nou, best lastig dus. Want zodra je je eigen woning niet meer alleen bekijkt als ‘thuis;
maar als je bouwkundig object, ga je ineens heel anders kijken. Die muur waar de bank tegenaan
staat? Kalkzandsteen met een spouw. Die vloer waar ik dagelijks overheen loop? En dat dak waar we
ooit een dakkapel op hebben laten zetten?
Ik schrijf dit verslag als onderdeel van de opleiding HBO Bouwkunde bij NCOI. Het is bedoeld voor
iedereen die betrokken is bij de beoordeling ervan van docent tot beoordelaar en hopelijk voor mezelf,
want het gaf me niet alleen inzicht in de technische kant van mijn woning, maar ook in de stappen die
ik nog moet zetten richting verduurzaming.
Het is leerzaam om een woning niet alleen te waarderen om het comfort of de herinneringen die erin
zitten, maar ook om kritisch te kijken naar isolatiewaarden, koudebruggen energieprestaties. Spoiler:
mijn woning is nog niet BENG-proof, maar er is hoop en die hoop heb ik op papier gezet.
2
,Samenvatting
In deze moduleopdracht is mijn eigen grondgebonden woning uit 1969 het uitgangspunt. Doel van
deze opdracht is om een bouwkundige analyse te maken van de bestaande situatie, met als einddoel
de woning zodanig te verbouwen dat deze voldoet aan de actuele BENG-eisen (Bijna Energie
Neutraal Gebouwen).
De woning is opgebouwd volgens de traditionele bouwmethode, met dragende kalkzandsteenwanden,
combinatievloer, holle bakstenen vloer, houten balkenlaag en een zadeldak met dakpannen. De
fundering bestaat uit een traditionele stampbetonfundering en een strokenfundering. Per bouwdeel
worden de toegepaste materialen, hun eigenschappen en de mate van geschiktheid ten opzichte van
BENG beschreven.
Aan de hand van zes bouwkundige detailtekeningen (fundering (oud en nieuw), raamdetail,
dakconstructie, vloer-gevel, woning scheidende wand en aanvullende tekeningen (plattegronden,
aanzichten en doorsnede) is de bestaande situatie visueel en technisch vastgelegd. De
overspanningsrichtingen van constructieve onderdelen zijn hierin weergegeven.
De BENG-analyse toont dat de woning nog niet voldoet aan de normen voor energiebehoefte (BENG
1), primair fossiel energiegebruik (BENG 2) en aandeel hernieuwbare energie (BENG 3). Oorzaken
liggen in beperkte isolatie, kieren, bouwkundige koudebruggen en beperkte PV-oppervlak. Twee
referentieprojecten met BENG als uitgangspunten zijn onderzocht ter inspiratie voor
verbetermaatregelen.
Tot slot is een duidelijke koppeling gelegd met theorie uit eerdere gevolgde modules zoals
onderbouwconstructie, bouwmaterialen, digitaal modelleren, toegepaste mechanica,
onderbouwconstructie en bovenbouwconstructie.
3
,Inhoudsopgave
Voorwoord ................................................................................................................................... 2
Samenvatting ............................................................................................................................... 3
Inleiding ....................................................................................................................................... 5
1. Bouwkundige beschrijving ......................................................................................................... 6
1.1 fundering ................................................................................................................................... 6
1.1.1 Materialen fundering ................................................................................................................ 6
1.2 Opbouw van de constructie ........................................................................................................ 7
1.2.1 Materialen constructieopbouw ................................................................................................. 7
1.3 Dak en gevelconstructie ............................................................................................................. 7
1.3.1 Materialen dak en gevelconstructie .......................................................................................... 8
2. Bouwkundige tekeningen........................................................................................................... 8
3. BENG-eisen .............................................................................................................................. 8
3.1 Energiebehoefte (BENG 1)........................................................................................................... 8
3.2 Primair fossiel energiegebruik (BENG 2) ....................................................................................... 9
3.3 Aandeel hernieuwbare energie (BENG 3)...................................................................................... 9
3.4 Waarom BENG van belang is ....................................................................................................... 9
4. Voorbeeldprojecten die voldoen aan de BENG-eisen .................................................................. 9
4.1 Voorbeeldproject 1, De buitenkans, Hoef en Haag ........................................................................ 9
4.2 Voorbeeldproject 2, Type B Levensloopwoning, De Oersprong, Boekel ........................................ 10
5. Voldoet de woning aan de BENG-eisen? ....................................................................................10
5.1 Energiebehoefte (BENG 1)......................................................................................................... 10
5.2 Primair fossiel energiegebruik (BENG 2) ..................................................................................... 11
5.3 Aandeel hernieuwbare energie (BENG 3).................................................................................... 11
6. Koppeling met gevolgde modules (fase 1) ..................................................................................11
6.1 Toegepaste mechanica en constructieleer ................................................................................. 11
6.2 Bouwmanagement ................................................................................................................... 11
6.3 Onderbouwconstructie ............................................................................................................. 11
6.4 Bovenbouwconstructie ............................................................................................................. 11
6.5 Bouwmaterialen ....................................................................................................................... 11
6.6 Digitaal modelleren .................................................................................................................. 12
7. Conclusie ................................................................................................................................12
Bibliografie ..................................................................................................................................13
4
, Inleiding
Deze moduleopdracht is opgesteld als onderdeel van de opleiding HBO Bouwkunde bij NCOI en vorm
de afsluiting van fase 1. De opdracht biedt de gelegenheid om de bestaande bouwkundige situatie van
een woning in kaart te brengen en te analyseren in hoeverre deze voldoet aan de actuele BENG-eisen
(Bijna Energie Neutraal Gebouw).
Als uitgangspunt heb ik mijn eigen woning gekozen: een rijtjeswoning uit 1969 aan de John F.
Kennedylaan 107 in Woudenberg. De woning is gebouwd in een periode waarin energieprestatie nog
geen centrale rol speelde in het ontwerp en de uitvoering. Hoewel er inmiddels enkele verbeteringen
zijn doorgevoerd, zoals het na-isoleren van de spouwmuur en het plaatsen van een dakkapel, blijft het
een woning met potentie tot verduurzaming.
In dit verslag onderzoek ik de fundering, constructieve opbouw, gevel en dakconstructie van de
woning. Daarbij worden ook de gebruikte materialen en hun eigenschappen beschreven. De
bouwkundige situatie wordt ondersteund met tekeningen en detailuitwerkingen.
Vervolgens wordt uiteengezet wat de BENG-eisen inhouden en worden twee praktijkvoorbeelden
besproken van projecten die aan deze eisen voldoen. Tot slot analyseer ik op welke punten de huidige
woning tekortschiet, met als doel een onderbouwde basis te leggen voor mogelijke
verbetermaatregelen, die in fase 2 verder worden uitgewerkt.
5
Naam: S. Donkersloot
Datum: 10-08-2025
Studentnummer: 4898130
Opleiding: HBO Bachelor Bouwkunde specialisatie Interieurarchitectuur en -ontwerp
Module: Integrale opdracht HBO Bachelor Bouwkunde fase 1
1
,Voorwoord
Toen ik begon met deze opdracht, dacht ik: “Hoe moeilijk kan het zijn om je eigen huis te
beschrijven?” Nou, best lastig dus. Want zodra je je eigen woning niet meer alleen bekijkt als ‘thuis;
maar als je bouwkundig object, ga je ineens heel anders kijken. Die muur waar de bank tegenaan
staat? Kalkzandsteen met een spouw. Die vloer waar ik dagelijks overheen loop? En dat dak waar we
ooit een dakkapel op hebben laten zetten?
Ik schrijf dit verslag als onderdeel van de opleiding HBO Bouwkunde bij NCOI. Het is bedoeld voor
iedereen die betrokken is bij de beoordeling ervan van docent tot beoordelaar en hopelijk voor mezelf,
want het gaf me niet alleen inzicht in de technische kant van mijn woning, maar ook in de stappen die
ik nog moet zetten richting verduurzaming.
Het is leerzaam om een woning niet alleen te waarderen om het comfort of de herinneringen die erin
zitten, maar ook om kritisch te kijken naar isolatiewaarden, koudebruggen energieprestaties. Spoiler:
mijn woning is nog niet BENG-proof, maar er is hoop en die hoop heb ik op papier gezet.
2
,Samenvatting
In deze moduleopdracht is mijn eigen grondgebonden woning uit 1969 het uitgangspunt. Doel van
deze opdracht is om een bouwkundige analyse te maken van de bestaande situatie, met als einddoel
de woning zodanig te verbouwen dat deze voldoet aan de actuele BENG-eisen (Bijna Energie
Neutraal Gebouwen).
De woning is opgebouwd volgens de traditionele bouwmethode, met dragende kalkzandsteenwanden,
combinatievloer, holle bakstenen vloer, houten balkenlaag en een zadeldak met dakpannen. De
fundering bestaat uit een traditionele stampbetonfundering en een strokenfundering. Per bouwdeel
worden de toegepaste materialen, hun eigenschappen en de mate van geschiktheid ten opzichte van
BENG beschreven.
Aan de hand van zes bouwkundige detailtekeningen (fundering (oud en nieuw), raamdetail,
dakconstructie, vloer-gevel, woning scheidende wand en aanvullende tekeningen (plattegronden,
aanzichten en doorsnede) is de bestaande situatie visueel en technisch vastgelegd. De
overspanningsrichtingen van constructieve onderdelen zijn hierin weergegeven.
De BENG-analyse toont dat de woning nog niet voldoet aan de normen voor energiebehoefte (BENG
1), primair fossiel energiegebruik (BENG 2) en aandeel hernieuwbare energie (BENG 3). Oorzaken
liggen in beperkte isolatie, kieren, bouwkundige koudebruggen en beperkte PV-oppervlak. Twee
referentieprojecten met BENG als uitgangspunten zijn onderzocht ter inspiratie voor
verbetermaatregelen.
Tot slot is een duidelijke koppeling gelegd met theorie uit eerdere gevolgde modules zoals
onderbouwconstructie, bouwmaterialen, digitaal modelleren, toegepaste mechanica,
onderbouwconstructie en bovenbouwconstructie.
3
,Inhoudsopgave
Voorwoord ................................................................................................................................... 2
Samenvatting ............................................................................................................................... 3
Inleiding ....................................................................................................................................... 5
1. Bouwkundige beschrijving ......................................................................................................... 6
1.1 fundering ................................................................................................................................... 6
1.1.1 Materialen fundering ................................................................................................................ 6
1.2 Opbouw van de constructie ........................................................................................................ 7
1.2.1 Materialen constructieopbouw ................................................................................................. 7
1.3 Dak en gevelconstructie ............................................................................................................. 7
1.3.1 Materialen dak en gevelconstructie .......................................................................................... 8
2. Bouwkundige tekeningen........................................................................................................... 8
3. BENG-eisen .............................................................................................................................. 8
3.1 Energiebehoefte (BENG 1)........................................................................................................... 8
3.2 Primair fossiel energiegebruik (BENG 2) ....................................................................................... 9
3.3 Aandeel hernieuwbare energie (BENG 3)...................................................................................... 9
3.4 Waarom BENG van belang is ....................................................................................................... 9
4. Voorbeeldprojecten die voldoen aan de BENG-eisen .................................................................. 9
4.1 Voorbeeldproject 1, De buitenkans, Hoef en Haag ........................................................................ 9
4.2 Voorbeeldproject 2, Type B Levensloopwoning, De Oersprong, Boekel ........................................ 10
5. Voldoet de woning aan de BENG-eisen? ....................................................................................10
5.1 Energiebehoefte (BENG 1)......................................................................................................... 10
5.2 Primair fossiel energiegebruik (BENG 2) ..................................................................................... 11
5.3 Aandeel hernieuwbare energie (BENG 3).................................................................................... 11
6. Koppeling met gevolgde modules (fase 1) ..................................................................................11
6.1 Toegepaste mechanica en constructieleer ................................................................................. 11
6.2 Bouwmanagement ................................................................................................................... 11
6.3 Onderbouwconstructie ............................................................................................................. 11
6.4 Bovenbouwconstructie ............................................................................................................. 11
6.5 Bouwmaterialen ....................................................................................................................... 11
6.6 Digitaal modelleren .................................................................................................................. 12
7. Conclusie ................................................................................................................................12
Bibliografie ..................................................................................................................................13
4
, Inleiding
Deze moduleopdracht is opgesteld als onderdeel van de opleiding HBO Bouwkunde bij NCOI en vorm
de afsluiting van fase 1. De opdracht biedt de gelegenheid om de bestaande bouwkundige situatie van
een woning in kaart te brengen en te analyseren in hoeverre deze voldoet aan de actuele BENG-eisen
(Bijna Energie Neutraal Gebouw).
Als uitgangspunt heb ik mijn eigen woning gekozen: een rijtjeswoning uit 1969 aan de John F.
Kennedylaan 107 in Woudenberg. De woning is gebouwd in een periode waarin energieprestatie nog
geen centrale rol speelde in het ontwerp en de uitvoering. Hoewel er inmiddels enkele verbeteringen
zijn doorgevoerd, zoals het na-isoleren van de spouwmuur en het plaatsen van een dakkapel, blijft het
een woning met potentie tot verduurzaming.
In dit verslag onderzoek ik de fundering, constructieve opbouw, gevel en dakconstructie van de
woning. Daarbij worden ook de gebruikte materialen en hun eigenschappen beschreven. De
bouwkundige situatie wordt ondersteund met tekeningen en detailuitwerkingen.
Vervolgens wordt uiteengezet wat de BENG-eisen inhouden en worden twee praktijkvoorbeelden
besproken van projecten die aan deze eisen voldoen. Tot slot analyseer ik op welke punten de huidige
woning tekortschiet, met als doel een onderbouwde basis te leggen voor mogelijke
verbetermaatregelen, die in fase 2 verder worden uitgewerkt.
5
