Samenvatting Interculturele
Psychologie boek & hoorcolleges
geschreven door:
eifelmilch
De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!
www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
SAMENVATTING INTERCULTURELE PSYCHOLOGIE
A. Stevenson – Cultural issues in psychologie (Hfst. 1 t/m 9)
Aantekeningen uit de hoorcolleges
PART 1 – CONCEPTS AND CONTROVERSIES
Hoofdstuk 1: Searching for human universals
Charles Darwin was geïnteresseerd in de universaliteit van emotie en expressie. Een van
Darwins minder bekende werken was zijn onderzoek ”the expression of the emotions in Man and
Animals” (1872). Wat hem namelijk interesseerde was of emoties of althans de expressie daarvan
universeel zijn. Hij vroeg zich af of emoties zoals woede, genot en verwarring hetzelfde eruit
zien of ze nu op een Schots gezicht verschijnen of op een Egyptisch gezicht. Als dit geval zou zijn,
redeneerde Darwin, dan is emotionele expressie een psychologische respons die onafhankelijk is van
opvoeding of socialisatie. Maar als het zo is dat emotionele expressie verschillende betekenissen kent, is
dat het aangeleerde gedrag, bepaald door onze culturele achtergrond. Dit hoort bij het nature-nurture
debate, de discussie over wat de bijdrage van erfenis (nature) en opvoeding (nurture) is als het gaat om wie
we zijn en hoe we ons gedragen.
Cultural universals: aspecten van gedrag en ervaring dit dezelfde zijn in alle culturen.
Tijdens de twintigste eeuw, vroegen meer psychologen zich af of het menselijke gedrag universeel is. In het
bijzonder waren er veel aanhangers die de psychologie in een globalere context begonnen te plaatsen
global psychology.
Onder verschillende onderzoekers werd het zoeken naar de menselijke universaliteit het onderwerp van
verschillende onderzoeksvragen. Deregowski (1972) vroeg zich bijvoorbeeld af of de perceptie van
driedimensionale afbeeldingen gelijk is bij verschillende culturen.
Cross-cultural psychology: een deel van de globale psychologie dat het gedrag en de ervaringen van
mensen met verschillende culturele achtergronden vergelijkt om de maat van culturele invloed op het
psychologische functioneren te achterhalen. Cross-culturele psychologen onderzoeken dus welke aspecten
van het gedrag gelijk zijn onder alle mensen, en dus ook welke aspecten uniek zijn voor verschillende
culturen. Onder cross-culturele onderzoeken liggen twee aannames: de eerste is die van de psychische
eenheid en de ander die van culturele vergelijkbaarheid.
Eerste aanname: psychische eenheid:
De basis voor de zoek naar cultural universals is de aanname dat er iets als psychische eenheid (psychic
unity) bestaat: psychische structuren, zoals verstand, geheugen, capaciteiten en perceptuele processen, die
elke mens heeft. Dit betekent dat mensen ondanks uiterlijke verschillen in de basis eigenlijk allemaal gelijk
zijn. Diep van binnen is iedereen gelijk, maar door de omgeving waarin men opgroeit ontstaan er
verschillen.
1
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Tweede aanname: culturele vergelijkbaarheid
Eigenlijk gaat het bij cross-culturele onderzoeken om quasi-experimenten. Je neemt twee groepen mensen
die alleen verschillen op een onafhankelijke variabele (IV). Deze twee groepen worden onder dezelfde
omstandigheden onderzocht om te kijken of IV een aspect van hun gedrag beïnvloedt. Dus als de twee
groepen zich verschillend gedragen, ligt dat aan de onafhankelijke variabele. Bij cross-culturele
onderzoeken is de onafhankelijke variabele cultuur.
Culturele vergelijkbaarheid (cultural equivalence): Hierbij worden twee (of meer) groepen die uit
gelijkwaardige populaties komen en waarbij alleen de culturele achtergrond verschilt, onderzocht. Ze
worden tijdens het onderzoek op een gelijkwaardige manier behandeld. Dit is de basis voor cross-cultureel
onderzoek. Er zijn dus twee soorten gelijkwaardigheid: 1) de participanten zijn blootgesteld aan gelijke
onderzoekcondities, 2) zij komen uit gelijkwaardige populaties (qua leeftijd, geslacht, inkomen enz.) maar
verschillen qua culturele achtergrond. De onderzoekers die zo werken zeggen dus dat de verschillen die
gevonden worden te maken hebben met de cultuur van de participanten.
Cross-cultureel replica-onderzoek: Hetzelfde onderzoek wordt binnen verschillende culturen gedaan om te
kijken of er dezelfde resultaten worden behaald. Dit soort onderzoek wordt transport and test genoemd.
Onderzoek op locatie A
Onderzoek op locatie B
Resultaten hetzelfde universeel
Resultaten verschillend culturele verscheidenheid
Voorbeelden van onderzoek:
- Asch (1995). Hij deed het onderzoek naar conformisme met die lijntjes. Bijna iedereen conformeerde
zich aan de groep. In Europa zijn mensen minder geneigd zich aan de mening van een groep te
conformeren dan in de VS.
Meta-analyse: a review of findings from a large number of investigations into a similar research
questions.
- Zajonc (1968). Hij stelde proefpersonen in de VS bloot aan onzinwoorden. Hoe meer de onzinwoorden
terug kwamen, hoe groter hun voorkeur voor het bekend ‘onzin’ woord was. Men geeft dus de
voorkeur aan zaken/mensen die ons bekend voorkomen. In België gaat de voorkeur uit naar nieuwe
woorden i.p.v. woorden die ze 2, 3 keer gezien hebben. In Brazilië is het net als in de VS, maar ze
hebben meer tijd ervoor nodig.
- Christopher Early. Hij deed onderzoek naar het meeliften (social loafing) van mensen. Er werd gekeken
hoe sterk de deelnemers schreeuwden en klapten in groepen van verschillende groottes. Bij
eenvoudige taken was meeliften normaal voor de VS en Aziaten. Bij complexe taken zijn er culturele
verschillen: Aziatische participanten werken dan harder mee in de groep in tegenstelling tot de
participanten uit de VS. Participanten uit de VS werkten harder mee wanneer zij zichzelf zagen als een
individu.
- Ekman (1987). Hij kwam tot de conclusie dat er zes basisemoties universeel zijn. Niet in elk onderzoek
kwam dit resultaat naar voren. Bij een ander onderzoek kwam er een andere interpretatie naar voren
bij de emotie ‘boos’.
2
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Conclusie: sommige gedragingen zijn universeel, vooral die biologisch van aard zijn, zoals het uitdrukken
van een aantal basisemoties. De expressie van bijvoorbeeld angst of boosheid is meer instinctief dan
aangeleerd. Er zijn echter ook culturele verschillen: gedragingen of ervaringen die zich verschillend
manifesteren in verschillende culturen.
Cross-cultureel replica-onderzoek is echter niet altijd effectief. Er zijn twee mogelijke verklaringen hiervoor.
Evaluatietype 1: Universele verschijningsvormen bestaan wel, maar replica-onderzoek heeft deze nog niet
helemaal aan het licht kunnen brengen.
Waarom garandeert replica-onderzoek geen culturele vergelijkbaarheid?
1. Vergelijkbare groepen zijn moeilijk te vinden.
2. Niet elke onderzoeker werkt even precies. Replica-onderzoek B wordt meestal niet door dezelfde
onderzoeker gedaan die ook replica-onderzoek A deed. De onderzoekers kunnen het dan verschillen
aanpakken.
3. Replica-onderzoek heeft te maken met vertaalfouten.
4. Voor sommigen is meedoen aan onderzoek normaal, voor anderen niet.
5. Verschil en gelijkheid is moeilijk te meten.
Strategieën voor betere vergelijking in replica onderzoek:
1. Selecteer vergelijkbare heterogene onderzoeksgroepen. Die groepen moeten hun cultuur ook
representeren.
2. Gebruik gestandaardiseerde en betekenisvolle instructies.
3. Gebruik terug vertaalde methodes. Back-translation (A-B-A): de instructietekst van de originele taal
(A) vertalen naar de taal van de vergelijkingsgroep (B). Dan wordt het weer terugvertaald van taal B
naar taal A, om te kijken of de betekenis hetzelfde blijft.
4. Zorg dat de methode van data verzamelen betekenisvol is.
5. Gebruik DIMENSIES van cultuurvariaties. Ontwikkel dus maatstaven, zodat gedrag meetbaar wordt. Er
zijn een aantal populaire dimensie (dimensions of cultural variability: psychometrische eigenschappen
die zeggen hoe attituden, normen, waarden en gedrag verschillen per cultuur)
Dimensies van cultuurvariaties:
1. Individualisme/collectivisme dimensie. (Venezuela en Colombia zijn het meest collectivistisch =
gezamenlijkheid, en de VS het meest individualistisch).
2. Power distance (machtsafstand). In sommige culturen zijn de banger voor de baas dan in andere
culturen. In Nederland is de machtsafstand niet groot, in Frankrijk wel.
3. Tight-loose dimensie (fijnmazig of grofmazig). Tight societies: normen observeren met enthousiasme.
Loose societies: geen geduld, niet naleven.
3
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
Psychologie boek & hoorcolleges
geschreven door:
eifelmilch
De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!
www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
SAMENVATTING INTERCULTURELE PSYCHOLOGIE
A. Stevenson – Cultural issues in psychologie (Hfst. 1 t/m 9)
Aantekeningen uit de hoorcolleges
PART 1 – CONCEPTS AND CONTROVERSIES
Hoofdstuk 1: Searching for human universals
Charles Darwin was geïnteresseerd in de universaliteit van emotie en expressie. Een van
Darwins minder bekende werken was zijn onderzoek ”the expression of the emotions in Man and
Animals” (1872). Wat hem namelijk interesseerde was of emoties of althans de expressie daarvan
universeel zijn. Hij vroeg zich af of emoties zoals woede, genot en verwarring hetzelfde eruit
zien of ze nu op een Schots gezicht verschijnen of op een Egyptisch gezicht. Als dit geval zou zijn,
redeneerde Darwin, dan is emotionele expressie een psychologische respons die onafhankelijk is van
opvoeding of socialisatie. Maar als het zo is dat emotionele expressie verschillende betekenissen kent, is
dat het aangeleerde gedrag, bepaald door onze culturele achtergrond. Dit hoort bij het nature-nurture
debate, de discussie over wat de bijdrage van erfenis (nature) en opvoeding (nurture) is als het gaat om wie
we zijn en hoe we ons gedragen.
Cultural universals: aspecten van gedrag en ervaring dit dezelfde zijn in alle culturen.
Tijdens de twintigste eeuw, vroegen meer psychologen zich af of het menselijke gedrag universeel is. In het
bijzonder waren er veel aanhangers die de psychologie in een globalere context begonnen te plaatsen
global psychology.
Onder verschillende onderzoekers werd het zoeken naar de menselijke universaliteit het onderwerp van
verschillende onderzoeksvragen. Deregowski (1972) vroeg zich bijvoorbeeld af of de perceptie van
driedimensionale afbeeldingen gelijk is bij verschillende culturen.
Cross-cultural psychology: een deel van de globale psychologie dat het gedrag en de ervaringen van
mensen met verschillende culturele achtergronden vergelijkt om de maat van culturele invloed op het
psychologische functioneren te achterhalen. Cross-culturele psychologen onderzoeken dus welke aspecten
van het gedrag gelijk zijn onder alle mensen, en dus ook welke aspecten uniek zijn voor verschillende
culturen. Onder cross-culturele onderzoeken liggen twee aannames: de eerste is die van de psychische
eenheid en de ander die van culturele vergelijkbaarheid.
Eerste aanname: psychische eenheid:
De basis voor de zoek naar cultural universals is de aanname dat er iets als psychische eenheid (psychic
unity) bestaat: psychische structuren, zoals verstand, geheugen, capaciteiten en perceptuele processen, die
elke mens heeft. Dit betekent dat mensen ondanks uiterlijke verschillen in de basis eigenlijk allemaal gelijk
zijn. Diep van binnen is iedereen gelijk, maar door de omgeving waarin men opgroeit ontstaan er
verschillen.
1
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Tweede aanname: culturele vergelijkbaarheid
Eigenlijk gaat het bij cross-culturele onderzoeken om quasi-experimenten. Je neemt twee groepen mensen
die alleen verschillen op een onafhankelijke variabele (IV). Deze twee groepen worden onder dezelfde
omstandigheden onderzocht om te kijken of IV een aspect van hun gedrag beïnvloedt. Dus als de twee
groepen zich verschillend gedragen, ligt dat aan de onafhankelijke variabele. Bij cross-culturele
onderzoeken is de onafhankelijke variabele cultuur.
Culturele vergelijkbaarheid (cultural equivalence): Hierbij worden twee (of meer) groepen die uit
gelijkwaardige populaties komen en waarbij alleen de culturele achtergrond verschilt, onderzocht. Ze
worden tijdens het onderzoek op een gelijkwaardige manier behandeld. Dit is de basis voor cross-cultureel
onderzoek. Er zijn dus twee soorten gelijkwaardigheid: 1) de participanten zijn blootgesteld aan gelijke
onderzoekcondities, 2) zij komen uit gelijkwaardige populaties (qua leeftijd, geslacht, inkomen enz.) maar
verschillen qua culturele achtergrond. De onderzoekers die zo werken zeggen dus dat de verschillen die
gevonden worden te maken hebben met de cultuur van de participanten.
Cross-cultureel replica-onderzoek: Hetzelfde onderzoek wordt binnen verschillende culturen gedaan om te
kijken of er dezelfde resultaten worden behaald. Dit soort onderzoek wordt transport and test genoemd.
Onderzoek op locatie A
Onderzoek op locatie B
Resultaten hetzelfde universeel
Resultaten verschillend culturele verscheidenheid
Voorbeelden van onderzoek:
- Asch (1995). Hij deed het onderzoek naar conformisme met die lijntjes. Bijna iedereen conformeerde
zich aan de groep. In Europa zijn mensen minder geneigd zich aan de mening van een groep te
conformeren dan in de VS.
Meta-analyse: a review of findings from a large number of investigations into a similar research
questions.
- Zajonc (1968). Hij stelde proefpersonen in de VS bloot aan onzinwoorden. Hoe meer de onzinwoorden
terug kwamen, hoe groter hun voorkeur voor het bekend ‘onzin’ woord was. Men geeft dus de
voorkeur aan zaken/mensen die ons bekend voorkomen. In België gaat de voorkeur uit naar nieuwe
woorden i.p.v. woorden die ze 2, 3 keer gezien hebben. In Brazilië is het net als in de VS, maar ze
hebben meer tijd ervoor nodig.
- Christopher Early. Hij deed onderzoek naar het meeliften (social loafing) van mensen. Er werd gekeken
hoe sterk de deelnemers schreeuwden en klapten in groepen van verschillende groottes. Bij
eenvoudige taken was meeliften normaal voor de VS en Aziaten. Bij complexe taken zijn er culturele
verschillen: Aziatische participanten werken dan harder mee in de groep in tegenstelling tot de
participanten uit de VS. Participanten uit de VS werkten harder mee wanneer zij zichzelf zagen als een
individu.
- Ekman (1987). Hij kwam tot de conclusie dat er zes basisemoties universeel zijn. Niet in elk onderzoek
kwam dit resultaat naar voren. Bij een ander onderzoek kwam er een andere interpretatie naar voren
bij de emotie ‘boos’.
2
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Conclusie: sommige gedragingen zijn universeel, vooral die biologisch van aard zijn, zoals het uitdrukken
van een aantal basisemoties. De expressie van bijvoorbeeld angst of boosheid is meer instinctief dan
aangeleerd. Er zijn echter ook culturele verschillen: gedragingen of ervaringen die zich verschillend
manifesteren in verschillende culturen.
Cross-cultureel replica-onderzoek is echter niet altijd effectief. Er zijn twee mogelijke verklaringen hiervoor.
Evaluatietype 1: Universele verschijningsvormen bestaan wel, maar replica-onderzoek heeft deze nog niet
helemaal aan het licht kunnen brengen.
Waarom garandeert replica-onderzoek geen culturele vergelijkbaarheid?
1. Vergelijkbare groepen zijn moeilijk te vinden.
2. Niet elke onderzoeker werkt even precies. Replica-onderzoek B wordt meestal niet door dezelfde
onderzoeker gedaan die ook replica-onderzoek A deed. De onderzoekers kunnen het dan verschillen
aanpakken.
3. Replica-onderzoek heeft te maken met vertaalfouten.
4. Voor sommigen is meedoen aan onderzoek normaal, voor anderen niet.
5. Verschil en gelijkheid is moeilijk te meten.
Strategieën voor betere vergelijking in replica onderzoek:
1. Selecteer vergelijkbare heterogene onderzoeksgroepen. Die groepen moeten hun cultuur ook
representeren.
2. Gebruik gestandaardiseerde en betekenisvolle instructies.
3. Gebruik terug vertaalde methodes. Back-translation (A-B-A): de instructietekst van de originele taal
(A) vertalen naar de taal van de vergelijkingsgroep (B). Dan wordt het weer terugvertaald van taal B
naar taal A, om te kijken of de betekenis hetzelfde blijft.
4. Zorg dat de methode van data verzamelen betekenisvol is.
5. Gebruik DIMENSIES van cultuurvariaties. Ontwikkel dus maatstaven, zodat gedrag meetbaar wordt. Er
zijn een aantal populaire dimensie (dimensions of cultural variability: psychometrische eigenschappen
die zeggen hoe attituden, normen, waarden en gedrag verschillen per cultuur)
Dimensies van cultuurvariaties:
1. Individualisme/collectivisme dimensie. (Venezuela en Colombia zijn het meest collectivistisch =
gezamenlijkheid, en de VS het meest individualistisch).
2. Power distance (machtsafstand). In sommige culturen zijn de banger voor de baas dan in andere
culturen. In Nederland is de machtsafstand niet groot, in Frankrijk wel.
3. Tight-loose dimensie (fijnmazig of grofmazig). Tight societies: normen observeren met enthousiasme.
Loose societies: geen geduld, niet naleven.
3
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
