Samenvatting gespreksvaardigheden:
Hoofdstuk 1 waarnemen:
Communicatieproces: Bij elke communicatie vorm je een eerste indruk van iemand op basis van je
eigen interpretaties, zoals het gedrag van de ander. Na een waarneming volgt altijd een interpretatie
en die bepaald hoe je reageert op de waarneming. Communicatie betekent een dorlopend proces
waarin personen informatie met elkaar uitwisselen en voortdurend op elkaar reageren. De zender is
degene die op een of andere manier informatie geeeft, de ontvanger is degene die de informatie
ontvangt. Er wordt een boodschap doorgegeven via een kanaal. Via whatsapp zijn deze rollen heel
duidelijk, maar in bijvoorbeeld een echt gesprek heb je beide rollen, omdat je ook non-verbaal
communiceert.
Factoren die waarnemen (informatie verzamelen) en interpreteren (betekenis toekennen)
beïnvloeden:
Contextuele factoren (in de situatie zelf):
Plek van communicatie met name afleidende geluidsfactoren
Aanwezigheid van derden bijvoorbeeld dat je je niet vrij voelt om alles te zeggen
Tijdsduur niet de belangrijkste dingen uit de boodschap halen door tijdsdruk/vermoeiheid
door te lang gesprek
Pregnantie aspecten van een situatie die zo sterk de aandacht trekken dat zij een speciale
betekenis geven aan afzonderlijke elementen van de situatie, zoals beweging, afwijking,
herhaling, intensiteit. Dit heeft dus vooral te maken met bepaalde dingen die mensen doen
waardoor ze opvallen.
Factoren van zender:
De zender wil informatie achterhouden
De zender weet niet precies wat hij wil/moet zeggen
De zender is erg met zichzelf bezig
De zender spreekt een andere taal dan de ontvanger
Pregnantie door de zender
Het non-verbale gedrag is niet in overeenstemming met wat iemand zegt
Factoren van ontvanger die waarneming beïnvloeden:
Kennis en ervaring
Gevoelens voel je je op je gemak of niet
Aandacht waar richt je je op
Opvattingen, normen, waarden en cultuur
Motivatie gemotiveerde luisteraar zal veel meer opnemen
Humeur bekijk je alles positief of negatief
Lichamelijke gesteldheid vermoeidheid, drugsgebruik etc
Afweermechanismen
Interpretatiefouten:
Acceptatie van selectieve informatie deel van de boodschap negeren, omdat je er niet op wilt
reageren
Te snel begrijpen en reageren niet de hele situatie in beeld brengen
, Generaliseren algemeen oordeel op grond van een gebeurtenis
Vooroordelen
Stereotyperingen
Halo-effect misleidingen door uitstralingseffect van een eigenschap
Identificatie als je je met iemand identificeert zal vooral positieve informatie worden
opgeslagen.
Projectie je eigen gevoelens toeschrijven aan de ander
Persoonlijke norm gedrag van andere beoordelen op hoe we zelf iets zouden doen
Waarnemings-/interpretatiefouten voorkomen: bewust zijn van de verschillende fouten/factoren en
heel veel oefenen
Waarneming en interpretatie in de hulpverlening: onbevooroordeeld luisteren en regelmatig je
interpretaties toetsen.
Hoofdstuk 1 waarnemen:
Communicatieproces: Bij elke communicatie vorm je een eerste indruk van iemand op basis van je
eigen interpretaties, zoals het gedrag van de ander. Na een waarneming volgt altijd een interpretatie
en die bepaald hoe je reageert op de waarneming. Communicatie betekent een dorlopend proces
waarin personen informatie met elkaar uitwisselen en voortdurend op elkaar reageren. De zender is
degene die op een of andere manier informatie geeeft, de ontvanger is degene die de informatie
ontvangt. Er wordt een boodschap doorgegeven via een kanaal. Via whatsapp zijn deze rollen heel
duidelijk, maar in bijvoorbeeld een echt gesprek heb je beide rollen, omdat je ook non-verbaal
communiceert.
Factoren die waarnemen (informatie verzamelen) en interpreteren (betekenis toekennen)
beïnvloeden:
Contextuele factoren (in de situatie zelf):
Plek van communicatie met name afleidende geluidsfactoren
Aanwezigheid van derden bijvoorbeeld dat je je niet vrij voelt om alles te zeggen
Tijdsduur niet de belangrijkste dingen uit de boodschap halen door tijdsdruk/vermoeiheid
door te lang gesprek
Pregnantie aspecten van een situatie die zo sterk de aandacht trekken dat zij een speciale
betekenis geven aan afzonderlijke elementen van de situatie, zoals beweging, afwijking,
herhaling, intensiteit. Dit heeft dus vooral te maken met bepaalde dingen die mensen doen
waardoor ze opvallen.
Factoren van zender:
De zender wil informatie achterhouden
De zender weet niet precies wat hij wil/moet zeggen
De zender is erg met zichzelf bezig
De zender spreekt een andere taal dan de ontvanger
Pregnantie door de zender
Het non-verbale gedrag is niet in overeenstemming met wat iemand zegt
Factoren van ontvanger die waarneming beïnvloeden:
Kennis en ervaring
Gevoelens voel je je op je gemak of niet
Aandacht waar richt je je op
Opvattingen, normen, waarden en cultuur
Motivatie gemotiveerde luisteraar zal veel meer opnemen
Humeur bekijk je alles positief of negatief
Lichamelijke gesteldheid vermoeidheid, drugsgebruik etc
Afweermechanismen
Interpretatiefouten:
Acceptatie van selectieve informatie deel van de boodschap negeren, omdat je er niet op wilt
reageren
Te snel begrijpen en reageren niet de hele situatie in beeld brengen
, Generaliseren algemeen oordeel op grond van een gebeurtenis
Vooroordelen
Stereotyperingen
Halo-effect misleidingen door uitstralingseffect van een eigenschap
Identificatie als je je met iemand identificeert zal vooral positieve informatie worden
opgeslagen.
Projectie je eigen gevoelens toeschrijven aan de ander
Persoonlijke norm gedrag van andere beoordelen op hoe we zelf iets zouden doen
Waarnemings-/interpretatiefouten voorkomen: bewust zijn van de verschillende fouten/factoren en
heel veel oefenen
Waarneming en interpretatie in de hulpverlening: onbevooroordeeld luisteren en regelmatig je
interpretaties toetsen.