5.1
Tijdvak van ontdekkers en hervormers 1500-1600
Middeleeuwen is afgelopen.
Ka 19:
Het veranderde mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
Ka 20:
De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
Noord-Italiaanse stadstaten maakten zich los van de Duitse keizer en de paus. Zoals Milaan, Genua,
Venetië en Florence. Het worden zelfstandige stadstaten met een eigen bestuur. De rijkdom neemt
enorm toe. Groeiende handel met het Midden-Oosten en rijke Vlaamse handelssteden.
Noord-Italië wordt het rijkste gebied uit heel Europa. Dit zorgt ervoor dat mensen heel anders naar
de wereld gaan kijken.
Nieuw mensbeeld voor bovenlaag van rijke handelaren:
Middeleeuwen: Renaissance:
Memento Mori Carpe diem (pluk de dag)
Hemel of de hel. Leven op aarde ook belangrijk
De renaissance ontstond juist in Italië omdat:
Daar veel klassiek erfgoed aanwezig was.
Er was een groep mensen die interesse had in het laten maken van kunstwerken en die dat
bovendien kon betalen.
In de bibliotheken bevond zich nog werk van klassieke schrijvers.
Handelaren en kruisridders hadden veel klassieke teksten en kunstwerken vanuit het
Midden-Oosten naar Italië gebracht.
De rijke handelaren en hoge geestelijken genoten van het leven. Ze streefden naar macht en
naar een leven vol pracht en praal. Door alle klassieke schilderijen konden ze hun
bewondering voor de Klassieke Oudheid tonen.
Nieuwe belangstelling voor klassiek erfgoed. Klassiek alles wat overgebleven is van de Grieken en
Romeinen.
De klassieke cultuur/ tijd van Grieken en Romeinen werd wedergeboorte. De renaissance is een
ander woord voor wedergeboorte.
Architectuur en kunst op basis van de klassieke vormentaal.
Humanisme: geleerde die op basis van de geschriften van de oude Grieken en Romeinen probeerde
om de wereld beter te begrijpen.
1
, Zij gingen opzoek naar de oud mogelijke teksten. Ze moesten dus Grieks en Romeins kennen. Ze
gingen de teksten vergelijken uit hun eigen tijd en de oude teksten. De teksten werden in de
oorspronkelijke staat terug gebracht.
Humanisme kritische denkhouding en universele mens (mens die van alles verstand had)
nieuwe wetenschappelijke belangstelling proberen de wereld te verklaren op een rationele
manier.
Voorbeeld van een universele humanist: Leonardo da Vinci, Erasmus, Calvijn en Luther.
In 1453 wordt Constantinopel veroverd door de moslims en trekken veel christelijke mensen naar
Christelijk West-Europa. Vooral naar de Noord-Italiaanse stadstaten. Ze gingen hierheen omdat de
stadstaten veel handelscontacten hadden met Constantinopel. Ze konden er dus makkelijk komen. Ze
nemen ook zoveel mogelijk Griekse en Romeinse geschriften mee. En dat geeft een impuls aan het
humanisme in Noord-Italië. En van daaruit kan het humanisme zich ook verspreiden over de rest van
Europa.
5.2
Ka 18:
Het begin van de Europese expansie ontdekkingsreizen
Ka 19:
Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
Ka 20:
De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid.
Wereldbeeld: voorstelling die je hebt van de wereld. Hoe je denkt dat het eruit ziet.
Mensbeeld: het idee wat mensen van mensen hebben.
Ze wisten alleen hoe Europa, Noord-Afrika en de Arabische wereld zijn en hoe ze eruit zagen.
Europese expansie vanaf de 15e eeuw: Spanje en Portugal beginnen met handelen. Met de boot
Redenen voor de Europese expansie:
- Economisch handel: specerijen, zijde, goud en zilver enz. Andere producten handelen, die niet te
krijgen zijn in eigen land, zodat ze die weer konden door verkopen.
- Politiek veroveren van een groot rijk. Meer macht.
- Cultuur Verspreiding van het Christendom, Nieuwsgierigheid en zucht naar avontuur.
De islamitische heerser in het Midden-Oosten lieten de christenen/Europese handelaren niet door,
dus die konden er niet via het land naartoe. Daarom gaan ze via de zee.
Daarom is het heel logisch dat Spanje en Portugal hiermee begint, want zij liggen voor Europa in een
uithoek, maar als je de hele wereld bekijkt liggen ze het dichtste bij Afrika, Azië en Amerika. Ze gaan
dus als eerst verkennen.
2
Tijdvak van ontdekkers en hervormers 1500-1600
Middeleeuwen is afgelopen.
Ka 19:
Het veranderde mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
Ka 20:
De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
Noord-Italiaanse stadstaten maakten zich los van de Duitse keizer en de paus. Zoals Milaan, Genua,
Venetië en Florence. Het worden zelfstandige stadstaten met een eigen bestuur. De rijkdom neemt
enorm toe. Groeiende handel met het Midden-Oosten en rijke Vlaamse handelssteden.
Noord-Italië wordt het rijkste gebied uit heel Europa. Dit zorgt ervoor dat mensen heel anders naar
de wereld gaan kijken.
Nieuw mensbeeld voor bovenlaag van rijke handelaren:
Middeleeuwen: Renaissance:
Memento Mori Carpe diem (pluk de dag)
Hemel of de hel. Leven op aarde ook belangrijk
De renaissance ontstond juist in Italië omdat:
Daar veel klassiek erfgoed aanwezig was.
Er was een groep mensen die interesse had in het laten maken van kunstwerken en die dat
bovendien kon betalen.
In de bibliotheken bevond zich nog werk van klassieke schrijvers.
Handelaren en kruisridders hadden veel klassieke teksten en kunstwerken vanuit het
Midden-Oosten naar Italië gebracht.
De rijke handelaren en hoge geestelijken genoten van het leven. Ze streefden naar macht en
naar een leven vol pracht en praal. Door alle klassieke schilderijen konden ze hun
bewondering voor de Klassieke Oudheid tonen.
Nieuwe belangstelling voor klassiek erfgoed. Klassiek alles wat overgebleven is van de Grieken en
Romeinen.
De klassieke cultuur/ tijd van Grieken en Romeinen werd wedergeboorte. De renaissance is een
ander woord voor wedergeboorte.
Architectuur en kunst op basis van de klassieke vormentaal.
Humanisme: geleerde die op basis van de geschriften van de oude Grieken en Romeinen probeerde
om de wereld beter te begrijpen.
1
, Zij gingen opzoek naar de oud mogelijke teksten. Ze moesten dus Grieks en Romeins kennen. Ze
gingen de teksten vergelijken uit hun eigen tijd en de oude teksten. De teksten werden in de
oorspronkelijke staat terug gebracht.
Humanisme kritische denkhouding en universele mens (mens die van alles verstand had)
nieuwe wetenschappelijke belangstelling proberen de wereld te verklaren op een rationele
manier.
Voorbeeld van een universele humanist: Leonardo da Vinci, Erasmus, Calvijn en Luther.
In 1453 wordt Constantinopel veroverd door de moslims en trekken veel christelijke mensen naar
Christelijk West-Europa. Vooral naar de Noord-Italiaanse stadstaten. Ze gingen hierheen omdat de
stadstaten veel handelscontacten hadden met Constantinopel. Ze konden er dus makkelijk komen. Ze
nemen ook zoveel mogelijk Griekse en Romeinse geschriften mee. En dat geeft een impuls aan het
humanisme in Noord-Italië. En van daaruit kan het humanisme zich ook verspreiden over de rest van
Europa.
5.2
Ka 18:
Het begin van de Europese expansie ontdekkingsreizen
Ka 19:
Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
Ka 20:
De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid.
Wereldbeeld: voorstelling die je hebt van de wereld. Hoe je denkt dat het eruit ziet.
Mensbeeld: het idee wat mensen van mensen hebben.
Ze wisten alleen hoe Europa, Noord-Afrika en de Arabische wereld zijn en hoe ze eruit zagen.
Europese expansie vanaf de 15e eeuw: Spanje en Portugal beginnen met handelen. Met de boot
Redenen voor de Europese expansie:
- Economisch handel: specerijen, zijde, goud en zilver enz. Andere producten handelen, die niet te
krijgen zijn in eigen land, zodat ze die weer konden door verkopen.
- Politiek veroveren van een groot rijk. Meer macht.
- Cultuur Verspreiding van het Christendom, Nieuwsgierigheid en zucht naar avontuur.
De islamitische heerser in het Midden-Oosten lieten de christenen/Europese handelaren niet door,
dus die konden er niet via het land naartoe. Daarom gaan ze via de zee.
Daarom is het heel logisch dat Spanje en Portugal hiermee begint, want zij liggen voor Europa in een
uithoek, maar als je de hele wereld bekijkt liggen ze het dichtste bij Afrika, Azië en Amerika. Ze gaan
dus als eerst verkennen.
2
