Onderzoek
Hoofdstuk 1
In het voorstel dat je schrijft om een onderzoek op te zetten en ook in het onderzoeksverslag
als je het onderzoek hebt uitgevoerd, begin je met de probleemstelling.
Het doel dat je met het onderzoek wilt bereiken wordt de doelstelling genoemd.
Het is belangrijk dat je in je onderzoeksverslag en onderzoeksplan een schets geeft van de
achtergrond van je onderzoek.
Je taak als onderzoeker is om informatie te leveren die anderen kunnen gebruiken om
problemen te signaleren en op te lossen.
De doelstelling bij een toegepast onderzoek is wat breder dan enkel het leveren van kennis
en /of informatie. In toegepast onderzoek is het belangrijk aan te geven waar de te
verzamelen informatie toe dient.
Het doel om met onderzoek alleen kennis te verzamelen is een kenmerk van zuiver
wetenschappelijk onderzoek. Een onderzoeksplan of verslag beginnen altijd met een
introductie of inleiding. De inleiding eindigt met één of meer onderzoeksvragen. Bij het
ontwikkelen van een onderzoeksvraag begin je vaak breed en eindig je smal. Dit geldt ook
voor de inleiding.
Een onderzoek mag je alleen uitvoeren als:
De respondenten vrijwillig aan het onderzoek mee doen
Ze bewust zijn van het doel en de werkwijze van het onderzoek
Gegevens vertrouwelijk en anoniem verwerkt
Hebben de uitkomsten geen nadelige gevolgen voor de respondenten
Het onderzoek wordt op een eerlijke en objectieve manier uitgevoerd.
Als je niet weet wat je kunt verwachten kun je geen observatieschema maken. Als je dit wel
weet kun je een vaststaand observatieschema maken waarin de scorecategorieën al
vastliggen.
In het eerste geval is er sprake van een open onderzoeksvraag en in het tweede geval van
een gesloten.
In het geval van een open onderzoeksvraag doe je kwalitatief onderzoek. Meestal is de
onderzoeksvraag breed en is er relatief weinig voorkennis. Je werkt vaak niet met een vaste
vragen- of observatielijst. Bij kwalitatief onderzoek gaat het vooral om het verkrijgen van
inzichten en niet om harde feiten. Je vindt dus voor beschrijvingen in het onderzoek en geen
tabellen of grafieken. Wordt in kwalitatief onderzoek vaak gebruik gemaakt van uitgewerkte
gespreks- of observatieverslagen. Er wordt met andere analyse technieken gewerkt dan bij
kwantitatief onderzoek.
Als je onderzoeksvraag smal is en je weet wat je inhoudelijk kunt verwachten als je gaat
interviewen of observeren die je meestal kwantitatief onderzoek. De onderzoeksdata
bestaan uit getallen, meestal een datamatrix, die vaak op systematische wijze met behulp
van statische programmatuur geanalyseerd worden. Zie tabel blz 19
Verifieerbaarheidseis: controle op hoe de onderzoeker tot zijn conclusies is gekomen.
Voor kwantitatief onderzoek geldt ook de reproduceerbaarheidseis: je moet je onderzoek zo
maken dat iemand anders in staat is het over te doen.
, Bij kwalitatief onderzoek moet je ook duidelijk maken hoe je aan je conclusies komt: ze
moeten plausibel zijn en je werkwijze transparant.
De personen, bedrijven, situaties etc. waar je iets over wilt zeggen vormen je
onderzoekseenheden. Daarmee leg je ook de generalisatiepretentie van je onderzoek vast.
Populatie: alle eenheden bij elkaar. Soms zitten de eenheden verstopt in een
onderzoeksvraag. Naast onderzoekseenheden kun je ook eigenschappen of kenmerken
onderscheiden. Eigenschap is bv geslacht eenheden.
Soms hebben de kenmerken niet op dezelfde eenheden betrekking. Je kunt daarom beter
van te voren een datamatrix maken om hier achter te komen.
Bij het bedenken van een onderzoeksvraag begin je vaak met oriëntatie. Soms is het handig
om eerst een vooronderzoek te doen. Meestal is literatuuronderzoek echter voldoende. Dit
is handig om de volgende redenen:
-begrippen definiëren en meten. Uit ander onderzoek kun je leren hoe anderen de
begrippen die jij wilt onderzoeken hebben gedefinieerd en vooral ook hoe ze zijn gemeten.
-methodologische aspecten. Kijken hoe andere onderzoekers vergelijkbaar onderzoek
hebben opgezet en uitgevoerd en wat hun ervaringen zijn.
-theorie: voor een goede theorie moet je bronnenonderzoek doen.
Bij bronnenonderzoek is het belangrijk dat je de goede zoektermen gebruikt. Zoek naar
verwante termen of in thesaurussen: soort woordenboek waarin je begrippen kunt
opzoeken en waar dan bij elk begrip een overzicht staat van vergelijkbare begrippen.
Je kunt ook proefschriften gebruiken. Hierin vind je meestal een goed literatuuroverzicht
over het onderwerp.
Het karakter van onderzoeksvragen kan heel verschillend zijn:
-beschrijvend onderzoek
-explorerend/verkennend onderzoek
-verklarend/toetsend onderzoek
Bij kwantitatief beschrijvend onderzoek gaat het meestal om prequentievragen. Je
onderzoeksresultaat is vaak een tabel, een cirkeldiagram of een histogram.
De betekenis van een probleem kun je het best onderzoeken met een kwalitatieve
casestudie.
Als je de oorzaken van een probleem wilt onderzoeken of als je nog geen idee hebt van de
oorzaken kun je het best een kwalitatief verkennend onderzoek doen.
Bij een kwantitatief explorerend onderzoek moet je van tevoren uiteraard al ideeën hebben
over mogelijk beïnvloedende factoren. Als je alle gegevens verzameld hebt ga je met behulp
van statistische technieken onderzoeken of je verbanden en/of verschillen kunt ontdekken
en vooral ook hoe sterk die verbanden en hoe groot die verschillen zijn.
Wanneer je een idee hebt en je wilt weten of dat klopt spreken we van toetsend onderzoek.
Je gaat bestaande theorieën toetsen op jou onderwerp. Een theorie mondt altijd uit in een
verwachting die hypothese wordt genoemd. Niet elke hypothese is gekoppeld aan een
theorie. Bij een evaluatieonderzoek wil je kijken of je ontwikkelde product, training of
voorlichting het gewenste effect heeft.
Hoofdstuk 1
In het voorstel dat je schrijft om een onderzoek op te zetten en ook in het onderzoeksverslag
als je het onderzoek hebt uitgevoerd, begin je met de probleemstelling.
Het doel dat je met het onderzoek wilt bereiken wordt de doelstelling genoemd.
Het is belangrijk dat je in je onderzoeksverslag en onderzoeksplan een schets geeft van de
achtergrond van je onderzoek.
Je taak als onderzoeker is om informatie te leveren die anderen kunnen gebruiken om
problemen te signaleren en op te lossen.
De doelstelling bij een toegepast onderzoek is wat breder dan enkel het leveren van kennis
en /of informatie. In toegepast onderzoek is het belangrijk aan te geven waar de te
verzamelen informatie toe dient.
Het doel om met onderzoek alleen kennis te verzamelen is een kenmerk van zuiver
wetenschappelijk onderzoek. Een onderzoeksplan of verslag beginnen altijd met een
introductie of inleiding. De inleiding eindigt met één of meer onderzoeksvragen. Bij het
ontwikkelen van een onderzoeksvraag begin je vaak breed en eindig je smal. Dit geldt ook
voor de inleiding.
Een onderzoek mag je alleen uitvoeren als:
De respondenten vrijwillig aan het onderzoek mee doen
Ze bewust zijn van het doel en de werkwijze van het onderzoek
Gegevens vertrouwelijk en anoniem verwerkt
Hebben de uitkomsten geen nadelige gevolgen voor de respondenten
Het onderzoek wordt op een eerlijke en objectieve manier uitgevoerd.
Als je niet weet wat je kunt verwachten kun je geen observatieschema maken. Als je dit wel
weet kun je een vaststaand observatieschema maken waarin de scorecategorieën al
vastliggen.
In het eerste geval is er sprake van een open onderzoeksvraag en in het tweede geval van
een gesloten.
In het geval van een open onderzoeksvraag doe je kwalitatief onderzoek. Meestal is de
onderzoeksvraag breed en is er relatief weinig voorkennis. Je werkt vaak niet met een vaste
vragen- of observatielijst. Bij kwalitatief onderzoek gaat het vooral om het verkrijgen van
inzichten en niet om harde feiten. Je vindt dus voor beschrijvingen in het onderzoek en geen
tabellen of grafieken. Wordt in kwalitatief onderzoek vaak gebruik gemaakt van uitgewerkte
gespreks- of observatieverslagen. Er wordt met andere analyse technieken gewerkt dan bij
kwantitatief onderzoek.
Als je onderzoeksvraag smal is en je weet wat je inhoudelijk kunt verwachten als je gaat
interviewen of observeren die je meestal kwantitatief onderzoek. De onderzoeksdata
bestaan uit getallen, meestal een datamatrix, die vaak op systematische wijze met behulp
van statische programmatuur geanalyseerd worden. Zie tabel blz 19
Verifieerbaarheidseis: controle op hoe de onderzoeker tot zijn conclusies is gekomen.
Voor kwantitatief onderzoek geldt ook de reproduceerbaarheidseis: je moet je onderzoek zo
maken dat iemand anders in staat is het over te doen.
, Bij kwalitatief onderzoek moet je ook duidelijk maken hoe je aan je conclusies komt: ze
moeten plausibel zijn en je werkwijze transparant.
De personen, bedrijven, situaties etc. waar je iets over wilt zeggen vormen je
onderzoekseenheden. Daarmee leg je ook de generalisatiepretentie van je onderzoek vast.
Populatie: alle eenheden bij elkaar. Soms zitten de eenheden verstopt in een
onderzoeksvraag. Naast onderzoekseenheden kun je ook eigenschappen of kenmerken
onderscheiden. Eigenschap is bv geslacht eenheden.
Soms hebben de kenmerken niet op dezelfde eenheden betrekking. Je kunt daarom beter
van te voren een datamatrix maken om hier achter te komen.
Bij het bedenken van een onderzoeksvraag begin je vaak met oriëntatie. Soms is het handig
om eerst een vooronderzoek te doen. Meestal is literatuuronderzoek echter voldoende. Dit
is handig om de volgende redenen:
-begrippen definiëren en meten. Uit ander onderzoek kun je leren hoe anderen de
begrippen die jij wilt onderzoeken hebben gedefinieerd en vooral ook hoe ze zijn gemeten.
-methodologische aspecten. Kijken hoe andere onderzoekers vergelijkbaar onderzoek
hebben opgezet en uitgevoerd en wat hun ervaringen zijn.
-theorie: voor een goede theorie moet je bronnenonderzoek doen.
Bij bronnenonderzoek is het belangrijk dat je de goede zoektermen gebruikt. Zoek naar
verwante termen of in thesaurussen: soort woordenboek waarin je begrippen kunt
opzoeken en waar dan bij elk begrip een overzicht staat van vergelijkbare begrippen.
Je kunt ook proefschriften gebruiken. Hierin vind je meestal een goed literatuuroverzicht
over het onderwerp.
Het karakter van onderzoeksvragen kan heel verschillend zijn:
-beschrijvend onderzoek
-explorerend/verkennend onderzoek
-verklarend/toetsend onderzoek
Bij kwantitatief beschrijvend onderzoek gaat het meestal om prequentievragen. Je
onderzoeksresultaat is vaak een tabel, een cirkeldiagram of een histogram.
De betekenis van een probleem kun je het best onderzoeken met een kwalitatieve
casestudie.
Als je de oorzaken van een probleem wilt onderzoeken of als je nog geen idee hebt van de
oorzaken kun je het best een kwalitatief verkennend onderzoek doen.
Bij een kwantitatief explorerend onderzoek moet je van tevoren uiteraard al ideeën hebben
over mogelijk beïnvloedende factoren. Als je alle gegevens verzameld hebt ga je met behulp
van statistische technieken onderzoeken of je verbanden en/of verschillen kunt ontdekken
en vooral ook hoe sterk die verbanden en hoe groot die verschillen zijn.
Wanneer je een idee hebt en je wilt weten of dat klopt spreken we van toetsend onderzoek.
Je gaat bestaande theorieën toetsen op jou onderwerp. Een theorie mondt altijd uit in een
verwachting die hypothese wordt genoemd. Niet elke hypothese is gekoppeld aan een
theorie. Bij een evaluatieonderzoek wil je kijken of je ontwikkelde product, training of
voorlichting het gewenste effect heeft.
