Stappenplannen bestuursprocesrecht II
Categorie 1: Algemene Beginselen en Uitgangspunten
1. Vraag: Wat is het primaire doel van het bestuursprocesrecht?
Antwoord: Het bieden van een rechtsbescherming aan de burger tegen de overheid en het
waarborgen van een zorgvuldig bestuursproces.
2. Vraag: Noem drie algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Antwoord: Het rechtsbeginsel, het vertrouwensbeginsel, het evenredigheidsbeginsel, het
gelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel (elk drietal is correct).
3. Vraag: Welke wet vormt de belangrijkste basis voor het bestuursprocesrecht?
Antwoord: De Algemene wet bestuursrecht (Awb).
4. Vraag: Wat is het verschil tussen een beroep en een hoger beroep in bestuursrechtelijke
zaken?
Antwoord: Een beroep is de eerste aanvechting van een besluit bij de bestuursrechter.
Een hoger beroep is een beroep tegen de uitspraak in eerste aanleg bij een hogere rechter.
5. Vraag: Tegen welke soorten besluiten kan over het algemeen beroep worden ingesteld?
Antwoord: Tegen alle beschikkingen en besluiten die krachtens de Awb als 'besluit' zijn aan te
merken, tenzij de wet uitdrukkelijk een uitzondering maakt.
Categorie 2: De Voorfase - Bezwaar
6. Vraag: Wat is het doel van de bezwaarfase?
Antwoord: Het bieden van een eenvoudige en snelle vorm van rechtsbescherming bij het
bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, waarbij het bestuursorgaan de mogelijkheid
heeft zijn eigen fout te herstellen.
7. Vraag: Binnen welke termijn moet over het algemeen bezwaar worden gemaakt?
Antwoord: Binnen 6 weken na de dag waarop het besluit is bekendgemaakt.
8. Vraag: Wat zijn de vereisten voor een geldig bezwaarschrift?
Antwoord: Het moet schriftelijk zijn, ondertekend, de datum bevatten, de naam en het adres
van de indiener, en een omschrijving van het besluit waartegen bezwaar wordt gemaakt.
9. Vraag: Welke twee verplichtingen gelden er vaak voor het bestuursorgaan na ontvangst van
een bezwaarschrift?
Antwoord: 1. Het verlenen van toegang tot de stukken (inzage). 2. Het horen van de
belanghebbende.
,10. Vraag: Wat is het verschil tussen een formeel en een materieel horen?
Antwoord: Een formeel horen is verplicht door de wet. Een materieel horen betekent dat de
belanghebbende daadwerkelijk gehoord wordt en invloed kan uitoefenen op de besluitvorming.
11. Vraag: Wat is een voorbezwaar?
Antwoord: Een bezwaar dat wordt gemaakt vóórdat het definitieve besluit is genomen,
bijvoorbeeld tijdens een inspraakprocedure of een conceptbesluit.
12. Vraag: Wat houdt de zogenaamde "afdwongen beschikking" in?
Antwoord: Als een bestuursorgaan niet tijdig (meestal binnen 12 weken) een besluit neemt op
het bezwaar, kan de indiener de rechter verzoeken om het bestuursorgaan alsnog te dwingen
een beslissing te nemen.
13. Vraag: Welke uitspraak kan de rechter doen in een procedure om een afdwongen
beschikking?
Antwoord: De rechter kan het bestuursorgaan een dwangsom opleggen voor elke dag dat het
verzuim voortduurt.
14. Vraag: Wat is het gevolg als een bestuursorgaan de bezwaartermijn verzuimt?
Antwoord: Het oorspronkelijke besluit komt vast te staan en de belanghebbende kan direct in
beroep gaan bij de bestuursrechter.
15. Vraag: Kan een bestuursorgaan een bezwaar niet-ontvankelijk verklaren?
Antwoord: Ja, bijvoorbeeld als het bezwaar te laat is ingediend, de indiener geen
belanghebbende is, of het bezwaarschrift niet voldoet aan de formele vereisten.
Categorie 3: De Procesfase - Beroep bij de Bestuursrechter
16. Vraag: Binnen welke termijn moet beroep worden ingesteld tegen een besluit op
bezwaar?
Antwoord: Binnen 6 weken na de dag waarop het besluit op bezwaar is bekendgemaakt.
17. Vraag: Bij welke instantie wordt het beroepschrift ingediend?
Antwoord: Bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Dit orgaan zendt het door
naar de bevoegde bestuursrechter.
18. Vraag: Wat is de "concentratietermijn" voor de bestuursrechter?
Antwoord: De bestuursrechter moet in principe binnen 6 maanden na het instellen van het
beroep een uitspraak doen.
19. Vraag: Wat is het verschil tussen een eenmanskamer en een meervoudige kamer?
Antwoord: Een eenmanskamer behandelt eenvoudige zaken en wordt beslist door één rechter.
Een meervoudige kamer behandelt complexe zaken en wordt beslist door drie rechters.
,20. Vraag: Wat is een verweerschrift?
Antwoord: Het schriftelijke antwoord van het bestuursorgaan (de verweerder) op het
beroepschrift van de appellant.
21. Vraag: Wat moet het bestuursorgaan meestal meesturen met het verweerschrift?
Antwoord: De volledige administratie van de zaak (het besluit, het bezwaarschrift, de stukken,
het hoorverslag, etc.).
22. Vraag: Wat is een repliek en wat is een dupliek?
Antwoord: Een repliek is de reactie van de appellant op het verweerschrift. Een dupliek is de
reactie van het bestuursorgaan op de repliek.
23. Vraag: Wat is een conclusie van antwoord?
Antwoord: Dit is een ander woord voor het verweerschrift.
24. Vraag: Noem drie mogelijke proceshandelingen die partijen kunnen verrichten.
Antwoord: Het indienen van een verzoekschrift, het wijzigen van het beroepschrift, het vragen
om een getuigenverhoor, het voegen van een derde.
25. Vraag: Wat is een voeging?
Antwoord: Het toelaten van een andere partij (een derde) in de rechtszaak, bijvoorbeeld een
medebelanghebbende.
26. Vraag: Wat is een tussenvonnis?
Antwoord: Een voorlopige uitspraak van de rechter over een (procedurele) kwestie, zonder de
hoofdzaak al definitief te beslissen.
27. Vraag: Wat is het verschil tussen een mondelinge behandeling en een schriftelijke
procedure?
Antwoord: Bij een mondelinge behandeling worden partijen gehoord in de rechtszaal. Bij
een schriftelijke procedure beslist de rechter alleen op basis van de ingediende stukken.
28. Vraag: Wanneer kan de rechter een zaak in de schriftelijke procedure afdoen?
Antwoord: Als partijen geen mondelinge behandeling wensen, of als de rechter oordeelt dat
een mondelinge behandeling niet nodig is voor een goede beslissing van de zaak.
29. Vraag: Wat is een comparitie van partijen?
Antwoord: Een informele bijeenkomst van partijen en de rechter, vaak om te proberen tot een
minnelijke schikking te komen.
30. Vraag: Welke bevoegdheden heeft de rechter tijdens de behandeling van de zaak?
Antwoord: De rechter kan getuigen en deskundigen oproepen, een onderzoek ter plaatse
gelasten, en partijen om aanvullende informatie vragen.
, Categorie 4: De Beoordeling door de Rechter
31. Vraag: Welke toetsingsmaten hanteert de bestuursrechter?
Antwoord: De rechter toetst aan de wet- en regelgeving en de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur.
32. Vraag: Wat is het verschil tussen een volledige toetsing en een marginale toetsing?
Antwoord: Bij volledige toetsing beoordeelt de rechter zelf de feiten en belangenafweging.
Bij marginale toetsing geeft de rechter het bestuursorgaan een ruime beoordelingsvrijheid en
grijpt alleen in bij kennelijke onzorgvuldigheid.
33. Vraag: Wat is de "formele toets"?
Antwoord: De beoordeling of het bestuursorgaan de juiste procedure heeft gevolgd (bijv.
termijnen, horen, motiveren).
34. Vraag: Wat is de "materiële toets"?
Antwoord: De beoordeling van de inhoud van het besluit (bijv. of de feiten kloppen, de
belangenafweging juist is, het besluit evenredig is).
35. Vraag: Wat is het legaliteitsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan mag alleen handelen op basis van een bevoegdheid die in de
wet is vastgelegd.
36. Vraag: Wat is het specialiteitsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan mag zijn bevoegdheden alleen gebruiken voor het doel
waarvoor ze zijn verleend.
37. Vraag: Wat is het motiveringsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan moet zijn besluiten met redenen omkleed. Het moet duidelijk
zijn waarom het besluit is genomen.
38. Vraag: Wat is het vertrouwensbeginsel?
Antwoord: Als de overheid een bepaalde verwachting heeft gewekt, mag zij daar, onder
voorwaarden, niet van afwijken ten nadele van de burger.
39. Vraag: Wat is het rechtsverwerkingsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan moet een besluit binnen een redelijke termijn nemen.
40. Vraag: Wat is het fair play-beginsel?
Antwoord: Een open norm die vereist dat het bestuursorgaan zich in het contact met de burger
hoffelijk en correct gedraagt.
Categorie 1: Algemene Beginselen en Uitgangspunten
1. Vraag: Wat is het primaire doel van het bestuursprocesrecht?
Antwoord: Het bieden van een rechtsbescherming aan de burger tegen de overheid en het
waarborgen van een zorgvuldig bestuursproces.
2. Vraag: Noem drie algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Antwoord: Het rechtsbeginsel, het vertrouwensbeginsel, het evenredigheidsbeginsel, het
gelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel (elk drietal is correct).
3. Vraag: Welke wet vormt de belangrijkste basis voor het bestuursprocesrecht?
Antwoord: De Algemene wet bestuursrecht (Awb).
4. Vraag: Wat is het verschil tussen een beroep en een hoger beroep in bestuursrechtelijke
zaken?
Antwoord: Een beroep is de eerste aanvechting van een besluit bij de bestuursrechter.
Een hoger beroep is een beroep tegen de uitspraak in eerste aanleg bij een hogere rechter.
5. Vraag: Tegen welke soorten besluiten kan over het algemeen beroep worden ingesteld?
Antwoord: Tegen alle beschikkingen en besluiten die krachtens de Awb als 'besluit' zijn aan te
merken, tenzij de wet uitdrukkelijk een uitzondering maakt.
Categorie 2: De Voorfase - Bezwaar
6. Vraag: Wat is het doel van de bezwaarfase?
Antwoord: Het bieden van een eenvoudige en snelle vorm van rechtsbescherming bij het
bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, waarbij het bestuursorgaan de mogelijkheid
heeft zijn eigen fout te herstellen.
7. Vraag: Binnen welke termijn moet over het algemeen bezwaar worden gemaakt?
Antwoord: Binnen 6 weken na de dag waarop het besluit is bekendgemaakt.
8. Vraag: Wat zijn de vereisten voor een geldig bezwaarschrift?
Antwoord: Het moet schriftelijk zijn, ondertekend, de datum bevatten, de naam en het adres
van de indiener, en een omschrijving van het besluit waartegen bezwaar wordt gemaakt.
9. Vraag: Welke twee verplichtingen gelden er vaak voor het bestuursorgaan na ontvangst van
een bezwaarschrift?
Antwoord: 1. Het verlenen van toegang tot de stukken (inzage). 2. Het horen van de
belanghebbende.
,10. Vraag: Wat is het verschil tussen een formeel en een materieel horen?
Antwoord: Een formeel horen is verplicht door de wet. Een materieel horen betekent dat de
belanghebbende daadwerkelijk gehoord wordt en invloed kan uitoefenen op de besluitvorming.
11. Vraag: Wat is een voorbezwaar?
Antwoord: Een bezwaar dat wordt gemaakt vóórdat het definitieve besluit is genomen,
bijvoorbeeld tijdens een inspraakprocedure of een conceptbesluit.
12. Vraag: Wat houdt de zogenaamde "afdwongen beschikking" in?
Antwoord: Als een bestuursorgaan niet tijdig (meestal binnen 12 weken) een besluit neemt op
het bezwaar, kan de indiener de rechter verzoeken om het bestuursorgaan alsnog te dwingen
een beslissing te nemen.
13. Vraag: Welke uitspraak kan de rechter doen in een procedure om een afdwongen
beschikking?
Antwoord: De rechter kan het bestuursorgaan een dwangsom opleggen voor elke dag dat het
verzuim voortduurt.
14. Vraag: Wat is het gevolg als een bestuursorgaan de bezwaartermijn verzuimt?
Antwoord: Het oorspronkelijke besluit komt vast te staan en de belanghebbende kan direct in
beroep gaan bij de bestuursrechter.
15. Vraag: Kan een bestuursorgaan een bezwaar niet-ontvankelijk verklaren?
Antwoord: Ja, bijvoorbeeld als het bezwaar te laat is ingediend, de indiener geen
belanghebbende is, of het bezwaarschrift niet voldoet aan de formele vereisten.
Categorie 3: De Procesfase - Beroep bij de Bestuursrechter
16. Vraag: Binnen welke termijn moet beroep worden ingesteld tegen een besluit op
bezwaar?
Antwoord: Binnen 6 weken na de dag waarop het besluit op bezwaar is bekendgemaakt.
17. Vraag: Bij welke instantie wordt het beroepschrift ingediend?
Antwoord: Bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Dit orgaan zendt het door
naar de bevoegde bestuursrechter.
18. Vraag: Wat is de "concentratietermijn" voor de bestuursrechter?
Antwoord: De bestuursrechter moet in principe binnen 6 maanden na het instellen van het
beroep een uitspraak doen.
19. Vraag: Wat is het verschil tussen een eenmanskamer en een meervoudige kamer?
Antwoord: Een eenmanskamer behandelt eenvoudige zaken en wordt beslist door één rechter.
Een meervoudige kamer behandelt complexe zaken en wordt beslist door drie rechters.
,20. Vraag: Wat is een verweerschrift?
Antwoord: Het schriftelijke antwoord van het bestuursorgaan (de verweerder) op het
beroepschrift van de appellant.
21. Vraag: Wat moet het bestuursorgaan meestal meesturen met het verweerschrift?
Antwoord: De volledige administratie van de zaak (het besluit, het bezwaarschrift, de stukken,
het hoorverslag, etc.).
22. Vraag: Wat is een repliek en wat is een dupliek?
Antwoord: Een repliek is de reactie van de appellant op het verweerschrift. Een dupliek is de
reactie van het bestuursorgaan op de repliek.
23. Vraag: Wat is een conclusie van antwoord?
Antwoord: Dit is een ander woord voor het verweerschrift.
24. Vraag: Noem drie mogelijke proceshandelingen die partijen kunnen verrichten.
Antwoord: Het indienen van een verzoekschrift, het wijzigen van het beroepschrift, het vragen
om een getuigenverhoor, het voegen van een derde.
25. Vraag: Wat is een voeging?
Antwoord: Het toelaten van een andere partij (een derde) in de rechtszaak, bijvoorbeeld een
medebelanghebbende.
26. Vraag: Wat is een tussenvonnis?
Antwoord: Een voorlopige uitspraak van de rechter over een (procedurele) kwestie, zonder de
hoofdzaak al definitief te beslissen.
27. Vraag: Wat is het verschil tussen een mondelinge behandeling en een schriftelijke
procedure?
Antwoord: Bij een mondelinge behandeling worden partijen gehoord in de rechtszaal. Bij
een schriftelijke procedure beslist de rechter alleen op basis van de ingediende stukken.
28. Vraag: Wanneer kan de rechter een zaak in de schriftelijke procedure afdoen?
Antwoord: Als partijen geen mondelinge behandeling wensen, of als de rechter oordeelt dat
een mondelinge behandeling niet nodig is voor een goede beslissing van de zaak.
29. Vraag: Wat is een comparitie van partijen?
Antwoord: Een informele bijeenkomst van partijen en de rechter, vaak om te proberen tot een
minnelijke schikking te komen.
30. Vraag: Welke bevoegdheden heeft de rechter tijdens de behandeling van de zaak?
Antwoord: De rechter kan getuigen en deskundigen oproepen, een onderzoek ter plaatse
gelasten, en partijen om aanvullende informatie vragen.
, Categorie 4: De Beoordeling door de Rechter
31. Vraag: Welke toetsingsmaten hanteert de bestuursrechter?
Antwoord: De rechter toetst aan de wet- en regelgeving en de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur.
32. Vraag: Wat is het verschil tussen een volledige toetsing en een marginale toetsing?
Antwoord: Bij volledige toetsing beoordeelt de rechter zelf de feiten en belangenafweging.
Bij marginale toetsing geeft de rechter het bestuursorgaan een ruime beoordelingsvrijheid en
grijpt alleen in bij kennelijke onzorgvuldigheid.
33. Vraag: Wat is de "formele toets"?
Antwoord: De beoordeling of het bestuursorgaan de juiste procedure heeft gevolgd (bijv.
termijnen, horen, motiveren).
34. Vraag: Wat is de "materiële toets"?
Antwoord: De beoordeling van de inhoud van het besluit (bijv. of de feiten kloppen, de
belangenafweging juist is, het besluit evenredig is).
35. Vraag: Wat is het legaliteitsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan mag alleen handelen op basis van een bevoegdheid die in de
wet is vastgelegd.
36. Vraag: Wat is het specialiteitsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan mag zijn bevoegdheden alleen gebruiken voor het doel
waarvoor ze zijn verleend.
37. Vraag: Wat is het motiveringsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan moet zijn besluiten met redenen omkleed. Het moet duidelijk
zijn waarom het besluit is genomen.
38. Vraag: Wat is het vertrouwensbeginsel?
Antwoord: Als de overheid een bepaalde verwachting heeft gewekt, mag zij daar, onder
voorwaarden, niet van afwijken ten nadele van de burger.
39. Vraag: Wat is het rechtsverwerkingsbeginsel?
Antwoord: Een bestuursorgaan moet een besluit binnen een redelijke termijn nemen.
40. Vraag: Wat is het fair play-beginsel?
Antwoord: Een open norm die vereist dat het bestuursorgaan zich in het contact met de burger
hoffelijk en correct gedraagt.
