Adviesrapport
Schoolzwemmen Haarlem
Stefan Schulte
83143394
Management, economie en recht A.D.
Juni 2025
,Adviesrapport schoolzwemmen Haarlem
Inhoudsopgave
VOORWOORD .................................................................................................. 3
SCHOOLZWEMMEN IN HAARLEM – GESCHIEDENIS ..................................... 4
WAAROM LOOPT HET AANTAL BASISSCHOLEN DAT DEELNEEMT AAN
SCHOOLZWEMMEN IN HAARLEM TERUG? .................................................... 7
INLEIDING .................................................................................................................... 7
CIJFERS SRO ............................................................................................................... 7
REDENEN VANUIT SCHOLEN ................................................................................. 9
SAMENGEVAT............................................................................................................ 13
WAT ZIJN DE GEVOLGEN VAN DE TERUGLOOP? ......................................... 14
GEVOLGEN LEERLINGEN ...................................................................................... 14
GEVOLGEN VOOR DE SCHOLEN ........................................................................ 18
GEVOLGEN VOOR SRO .......................................................................................... 20
GEVOLGEN VOOR DE GEMEENTE HAARLEM .................................................. 23
SAMENGEVAT............................................................................................................ 24
HOE KAN HET SCHOOLZWEMMEN VERBETERD WORDEN? ....................... 25
MEER BEKENDHEID ................................................................................................ 26
MAATWERK ................................................................................................................ 27
MONITORING ............................................................................................................ 29
SAMENGEVAT............................................................................................................ 32
CONCLUSIE ................................................................................................... 33
ADVIES ........................................................................................................... 35
REFLECTIE ONDERZOEK ............................................................................... 39
Referenties....................................................................................................... 40
2
,Adviesrapport schoolzwemmen Haarlem
VOORWOORD
Het schoolzwemmen in Haarlem staat onder druk. Het aantal deelnemende
basisscholen neemt af, waardoor steeds meer kinderen de basisschool verlaten
zonder zwemdiploma. Dit vormt een risico voor hun veiligheid en zelfredzaamheid.
Daarnaast is het voor SRO als uitvoerende partij essentieel dat er voldoende animo
blijft voor het programma, zodat het aanbod rendabel en continu beschikbaar blijft.
Vanuit deze aanleiding, versterkt door de wens van SRO en de gemeente Haarlem, is
de vraag ontstaan om het probleem te analyseren en te voorzien van een
onderbouwd en uitvoerbaar advies.
Dit rapport geeft antwoord op de vraag: “Hoe kan SRO het schoolzwemmen naar
een hoger niveau tillen en tevens meer bewustzijn creëren bij de Haarlemse
scholen?”
Tijdens het onderzoek zijn er drie deelvragen uitgewerkt die uiteindelijk leiden tot
een aantal adviezen die de hoofdvraag kunnen ondersteunen en voor zover mogelijk
ook beantwoorden.
In dit rapport is een mix van informatiebronnen gebruikt. Het gaat om citaten uit
interviews, resultaten van brainstormsessies en enquêtes en observaties uit de
dagelijkse praktijk. Daarnaast is deskresearch verricht: CBS-statistieken, landelijke
onderzoeken en beleidsstukken van zowel SRO als de gemeente Haarlem zijn
bestudeerd en samengevat. Samen geven deze gegevens helder inzicht in de
herkomst van de informatie en ondersteund de beantwoording van de deelvragen en
conclusie.
Mijn dank gaat uit naar mijn afstudeerbegeleider Michiel, mijn collega’s bij SRO en
de ondersteuning vanuit de LOI tijdens het maken van dit product.
3
, Adviesrapport schoolzwemmen Haarlem
SCHOOLZWEMMEN IN HAARLEM – GESCHIEDENIS
SRO
SRO (sport recreatie en onderwijsvoorzieningen) is een organisatie die namens
gemeenten verantwoordelijk is voor het beheren van sportaccommodaties,
waaronder zwembaden en sporthallen. De organisatie is te vinden in meerdere
steden, waaronder Haarlem, en richt zich op het toegankelijk en betaalbaar houden
van sport-, zwem- en recreatiefaciliteiten. SRO beheert zwembaden, sporthallen en
buitensportaccommodaties, en biedt daarnaast ook diensten aan op het gebied van
onderhoud, exploitatie en programmering. (SRO N.V., 2025)
In Haarlem is SRO sinds 2008 verantwoordelijk voor het uitvoeren van het
schoolzwemmen. Dit doen zij in samenwerking met basisscholen en de gemeente.
SRO levert niet alleen de zwemfaciliteiten, zoals het Boerhaavebad en zwembad de
Planeet, maar verzorgt ook de zweminstructeurs, planning en veiligheid rondom de
lessen.
Situatie tot 2012
Sinds het schooljaar 2012-2013 is de manier van lesgeven aan basisschoolkinderen
gewijzigd. Tot 2012 werd het schoolzwemmen gegeven op de traditionele manier.
Dit hield in dat leerlingen van groepen 3,4 en 5 zwemles kregen om uiteindelijk met
een A, B of C diploma van school te gaan.
De zwemlessen bestonden voor een groot deel aan het aanleren van de
basisvaardigheden die werden getoetst bij het afnemen van het nationaal zwem
ABC diploma. Meer verrijking voor kinderen die al over een diploma beschikten was
er niet. Het was naast het halen van een zwemdiploma ook een stukje lichamelijke
ontwikkeling.
Uiteindelijk gingen scholen zich steeds meer richten op de cognitieve ontwikkeling
in plaats van de lichamelijke ontwikkeling. Dit werd steeds meer een taak van de
ouders, verenigingen en aanbieders van naschoolse activiteiten.
Zwemgymles
Vanuit de gemeente Haarlem is er altijd de behoefte geweest om kinderen met
minimaal een A diploma van school te laten gaan. Door de toenmalige leiding
binnen SRO en de ambtenaren van de gemeente Haarlem, is men tot een heel
nieuw concept schoolzwemmen gekomen die is gepresenteerd onder de naam
‘zwemgymles’. Deze pilot is gestart in het schooljaar 2011-2012.
4
Schoolzwemmen Haarlem
Stefan Schulte
83143394
Management, economie en recht A.D.
Juni 2025
,Adviesrapport schoolzwemmen Haarlem
Inhoudsopgave
VOORWOORD .................................................................................................. 3
SCHOOLZWEMMEN IN HAARLEM – GESCHIEDENIS ..................................... 4
WAAROM LOOPT HET AANTAL BASISSCHOLEN DAT DEELNEEMT AAN
SCHOOLZWEMMEN IN HAARLEM TERUG? .................................................... 7
INLEIDING .................................................................................................................... 7
CIJFERS SRO ............................................................................................................... 7
REDENEN VANUIT SCHOLEN ................................................................................. 9
SAMENGEVAT............................................................................................................ 13
WAT ZIJN DE GEVOLGEN VAN DE TERUGLOOP? ......................................... 14
GEVOLGEN LEERLINGEN ...................................................................................... 14
GEVOLGEN VOOR DE SCHOLEN ........................................................................ 18
GEVOLGEN VOOR SRO .......................................................................................... 20
GEVOLGEN VOOR DE GEMEENTE HAARLEM .................................................. 23
SAMENGEVAT............................................................................................................ 24
HOE KAN HET SCHOOLZWEMMEN VERBETERD WORDEN? ....................... 25
MEER BEKENDHEID ................................................................................................ 26
MAATWERK ................................................................................................................ 27
MONITORING ............................................................................................................ 29
SAMENGEVAT............................................................................................................ 32
CONCLUSIE ................................................................................................... 33
ADVIES ........................................................................................................... 35
REFLECTIE ONDERZOEK ............................................................................... 39
Referenties....................................................................................................... 40
2
,Adviesrapport schoolzwemmen Haarlem
VOORWOORD
Het schoolzwemmen in Haarlem staat onder druk. Het aantal deelnemende
basisscholen neemt af, waardoor steeds meer kinderen de basisschool verlaten
zonder zwemdiploma. Dit vormt een risico voor hun veiligheid en zelfredzaamheid.
Daarnaast is het voor SRO als uitvoerende partij essentieel dat er voldoende animo
blijft voor het programma, zodat het aanbod rendabel en continu beschikbaar blijft.
Vanuit deze aanleiding, versterkt door de wens van SRO en de gemeente Haarlem, is
de vraag ontstaan om het probleem te analyseren en te voorzien van een
onderbouwd en uitvoerbaar advies.
Dit rapport geeft antwoord op de vraag: “Hoe kan SRO het schoolzwemmen naar
een hoger niveau tillen en tevens meer bewustzijn creëren bij de Haarlemse
scholen?”
Tijdens het onderzoek zijn er drie deelvragen uitgewerkt die uiteindelijk leiden tot
een aantal adviezen die de hoofdvraag kunnen ondersteunen en voor zover mogelijk
ook beantwoorden.
In dit rapport is een mix van informatiebronnen gebruikt. Het gaat om citaten uit
interviews, resultaten van brainstormsessies en enquêtes en observaties uit de
dagelijkse praktijk. Daarnaast is deskresearch verricht: CBS-statistieken, landelijke
onderzoeken en beleidsstukken van zowel SRO als de gemeente Haarlem zijn
bestudeerd en samengevat. Samen geven deze gegevens helder inzicht in de
herkomst van de informatie en ondersteund de beantwoording van de deelvragen en
conclusie.
Mijn dank gaat uit naar mijn afstudeerbegeleider Michiel, mijn collega’s bij SRO en
de ondersteuning vanuit de LOI tijdens het maken van dit product.
3
, Adviesrapport schoolzwemmen Haarlem
SCHOOLZWEMMEN IN HAARLEM – GESCHIEDENIS
SRO
SRO (sport recreatie en onderwijsvoorzieningen) is een organisatie die namens
gemeenten verantwoordelijk is voor het beheren van sportaccommodaties,
waaronder zwembaden en sporthallen. De organisatie is te vinden in meerdere
steden, waaronder Haarlem, en richt zich op het toegankelijk en betaalbaar houden
van sport-, zwem- en recreatiefaciliteiten. SRO beheert zwembaden, sporthallen en
buitensportaccommodaties, en biedt daarnaast ook diensten aan op het gebied van
onderhoud, exploitatie en programmering. (SRO N.V., 2025)
In Haarlem is SRO sinds 2008 verantwoordelijk voor het uitvoeren van het
schoolzwemmen. Dit doen zij in samenwerking met basisscholen en de gemeente.
SRO levert niet alleen de zwemfaciliteiten, zoals het Boerhaavebad en zwembad de
Planeet, maar verzorgt ook de zweminstructeurs, planning en veiligheid rondom de
lessen.
Situatie tot 2012
Sinds het schooljaar 2012-2013 is de manier van lesgeven aan basisschoolkinderen
gewijzigd. Tot 2012 werd het schoolzwemmen gegeven op de traditionele manier.
Dit hield in dat leerlingen van groepen 3,4 en 5 zwemles kregen om uiteindelijk met
een A, B of C diploma van school te gaan.
De zwemlessen bestonden voor een groot deel aan het aanleren van de
basisvaardigheden die werden getoetst bij het afnemen van het nationaal zwem
ABC diploma. Meer verrijking voor kinderen die al over een diploma beschikten was
er niet. Het was naast het halen van een zwemdiploma ook een stukje lichamelijke
ontwikkeling.
Uiteindelijk gingen scholen zich steeds meer richten op de cognitieve ontwikkeling
in plaats van de lichamelijke ontwikkeling. Dit werd steeds meer een taak van de
ouders, verenigingen en aanbieders van naschoolse activiteiten.
Zwemgymles
Vanuit de gemeente Haarlem is er altijd de behoefte geweest om kinderen met
minimaal een A diploma van school te laten gaan. Door de toenmalige leiding
binnen SRO en de ambtenaren van de gemeente Haarlem, is men tot een heel
nieuw concept schoolzwemmen gekomen die is gepresenteerd onder de naam
‘zwemgymles’. Deze pilot is gestart in het schooljaar 2011-2012.
4
