Wat is dyspnoe ( kortademigheid )
Samenstelling van ingeademde lucht bestaat uit: stikstof ( N2 ) 78/79%,
zuurstof ( O2 ) +/- 20%, argon, CO2 ( 0,04% )
Dyspnoe:
Onaangenaam gevoel v/d ademhaling
Subjectief ( wat de patiënt zegt bijv. sneller ademhalen, gevoel van
kortademig )
Wordt op verschillende wijzen aangegeven
Meerdere signalen uit het lichaam kunnen dit gevoel
bewerkstellingen
Ernst:
Borg-schaal: getal van 1 tot 10 ( ernst )
mMRC dyspnoe schaal ( relatie met inspanning )
Longen > bloed o2 rijk > linkerhart > weefsels > bloed O2 arm >
rechterhart > longen
In de longen wordt Co2 afgeblazen en O2 opgenomen. In de weefsels
wordt O2 opgenomen en Co2 afgegeven aan het bloed.
Bij longproblemen heb je vaak moeite met O2 opname kan die wel last
hebben van dyspnoe net als dat iemand harder moet werken voor de o2
opname. Of hartproblemen, te kort o2 in de weefsels of verzuurd, evenals
problemen in het rechter harthelft bijv bij hartfalen.
Oorzaken kan komen uit:
Longen
Hart
Bloed
Uit de regulatie
Hersenen
Circulatie: O2 gedeelte is rood, O2 arm is blauw
Rechterventrikel pompt het bloed naar de longen is O2 arm het gaat het
door de longen dan is het O2 rijk, het gaat daarna door de linkeratrium en
linkerventrikel die pompt het in de aorta dan gaat het naar de weefsel hier
wordt O2 afgegeven en gaat het O2 arme bloed weer door het
rechteratrium/ventrikel en die pompt het weer naar de longen.
, Ademhalingsstelsel:
Neus
Mond
Keelholte ( farynx )
Strottenhoofd ( larynx )
Luchtpijp ( trachea )
Grote hoofdluchtpijp ( bronchiën vertakkingen van de luchtpijp die
steeds fijner worden bronchiolen )
Longblaasjes ( alveoli )
Onze lucht wordt steeds ververst door onze ademhaling. Dit betekend dat
er steeds verse lucht in de alveoli komt. De alveoli vormen met de
capillairen van het bloed een barrière waarover o2 naar het bloed toe gaat
en het co2 wordt afgeblazen. ( ventilatie, uitwisseling, bloedstroom )
Regulatie:
Sensoren:
Rek
Druk
O2
Co2
H+ ( PH, zuurgraad )
Wordt gemonitord naar het ademhalingscentrum en die zegt dan of de
ademhaling moet toenemen of afnemen. Gaat ook een deel naar het hart
vaat centrum en naar de nieren Regulatie centrum ademhaling en
hart/vaat zitten in de hersenstam en die zetten dan actie uit.
Actie:
Ademfrequentie omhoog/ naar beneden
Ademdiepte
Hartfrequentie omhoog/ naar beneden
Contractiliteit
Vaatdiameter
Wat is de belangrijkste drijfveer om te ademen: Zuur, Co2, O2. Als je zuur
wordt of te veel Co2 hebt dan adem je
Dyspnoe:
Hart > hartfalen t.g.v. myocardinfarct
Longen > pneumonie
Transport > van O2 en Co2, anemie