AFPF
BLOK 4 preventie & zelfmanagement
OBESITAS, DIABETES MELLITUS & ZUUR-BASENEVENWICHT
PIJN & FARMACOLOGIE
OOA-4-CASUS 2 DEEL 1 LES OPDRACHT AFPF PIJNMEDICATIE
DWARSLAESIE & NEUROMUSCULAIRE AANDOENINGEN
o Perifeer motorisch neuron
o l Aandoeningen van de motorische voorhoorncel (ALS)
o ll Aandoeningen van de zenuwwortel, plexus, perifere zenuw
(G.Barrésyndroom)
o Aandoening van de neuromusculaire overgang - synaptische spleet (M.Gravis)
o Aandoening van de spier (Duchenne en Becker)
o Dwarslaesie
o MS
HARTFALEN & ATRIUMFIBRILLEREN
OOA-4- CASUS 4 DEEL 1 LES OPDRACHT AFPF HARTFALEN
ATHEROSCLEROSE & CARDIOVASCULAIR RISICOMANAGEMENT
OOA-4- CASUS 4 DEEL 2 LES OPDRACHT AFPF CARDIOVASCULAIR
RISICOMANAGEMENT
OOA-4- CASUS 4 DEEL 2 LES OPDRACHT AFPF MEDICATIE VOOR O.A. HART- en
VAATZIEKTEN
,AFPF Obesitas, Diabetes & Zuur-basenevenwicht
lichamelijke, psychosociale en maatschappelijke factoren benoemen die tot overgewicht en
obesitas kunnen leiden.
Slechte leefomgeving, lage SES, overdaad aan voeding, fastfood, schoonheidsideaal, stress.
benoemen welke ziektes een verhoogde kans hebben te ontstaan bij mensen met obesitas.
DM2, cardiovasculaire aandoeningen ( hart- en vaatziekten)
de behandeling van overgewicht en obesitas verklaren.
Aanpassing van de voeding, meer bewegen, aanpakken van psychologische factoren die de
ongezonde leefstijl in stand houden.
de oorzaken, pathofysiologie, symptomen, diagnostiek, behandeling en (late) complicaties van
DM1 (bij kinderen) en DM2 beschrijven.
Geen insuline -> hyperglykemie + geen glucose (brandstof) voor de cellen -> dood
DM l DM ll
kenmerk Snel ontstaan Traag ontstaan
Polydipsie = dorst, veel drinken Polydipsie = dorst, veel drinken
Polyurie = veel plassen Polyurie = veel plassen
Uitdroging mogelijk
Vermoeidheid Vermoeidheid
Vermageren Infecties
ketoacidose Zelden ketoacidose
etiologie Meestal <30 (dus ook kinderen) > 40 jaar (soms jeugd)
pathofysiologi Auto-immuunziekte insulineresistentie (De receptoren
e Vernietiging ß-cellen door om glucose de cel in te laten werken
Immuunsysteem dus die niet) en/of pancreas werkt niet meer
maken geen insuline meer zo goed
Insulineresistentie is gelinkt aan veel
buikvet en dus is daar ook iets aan te
doen .
Absoluut insuline tekort Een rol speelt:
Erfelijkheid, leeftijd, overgewicht
Relatief insuline tekort door
Diagnose door Glucose prikken Glucose prikken
behandeling Insuline Leefstijlaanpassing: mn om af te
vallen, voeding, bewegen, roken
vanwege vaatschade, alcohol
Leefstijl aanpassing Insuline (in eerste instantie orale
middelen=tabletten)
Ultra kortwerkende (novorapid) NHG standaard:
Kortwerkende insulines Stap 1. Metformine: remt
(Middel-)lange werkende glucoseproductie lever en verbetert
Langwerkende (Lantus) vergroot opname glucose door cellen
, Complicatiescreening Stap 2. Gliclazide
Alert zijn op ander auto-
immuunziektes Stap 3. insuline
Complicatiescreening vanaf diagnose
Controle HbA1C, bloedglucose
complicaties Eerst: Wordt pas laat gediagnosticeerd dus
Later: zie aantekeningen die hebben eerder complicaties dan
hieronder bij type l
de behandeling van DM2 beschrijven op gebied van medicatie, leefstijladviezen en preventie.
Zie schema hierboven
uitleggen hoe ernstig ontregelde suikerspiegels (zowel hyper- als hypoglykemie) kunnen leiden tot
coma en hoe dit behandeld moet worden.
diabetische ketoacidose -> coma
Te weinig insuline -> teveel glucose in het bloed= hyperglykemie -> verzuring van je bloed ->
ketoacidose
De gevolgen van verzuring van je bloed zijn heftig. Je neemt je omgeving niet meer bewust op en
bent verward. Je lichaam droogt uit en verzuurt. Uiteindelijk vallen door ketoacidose je
lichaamsfuncties uit.
Diagnose: er is teveel glucose in het bloed ->
HYPERglykemie:
Dorst
Veel drinken
Veel plassen.
Vermageren
Je heel zwak en moe voelen.
Last hebben van je ogen, wazig of slecht zien.
Behandeling: met name insuline. Mensen meten daaglijks zelf hun waarden
Doel: bloedglucosewaarden tussen de 4 en 10 mmol/l blijven.
Insuline moet je spuiten. Het is een eiwit en dus zou het in de maag oplossen voordat het in het
bloed kwam. Het toedienen van insuline kan niet de perfecte balans regelen zoals het lichaam dat
kan. Deze mensen kunnen wel heel oud worden maar krijgen op de lange termijn toch klachten
Voeding: je mag alles eten, maar weet wat je eet. Hoe beter je weet hoeveel koolhydraten (suikers
in voeding) je binnen krijgt, hoe beter je de behandeling daarop aan kunt passen.
Bijwerking van Insuline is hypoglykemie
Te veel insuline -> weinig glucose in bloed = lage bloedsuikerspiegel ->
HYPOglykemie (<3mmol/L):
Hongergevoel
bleke huid
trillen
zweten
duizeligheid
, hoofdpijn
vermoeidheid
flauwvallen.
Soms zijn mensen een geagiteerd (stemming) (Hangry – hunger/angry)
Behandeling: suiker + glucagon
Geef direct druivensuiker of cola o.i.d. Eet daarna een boterham. Zorg dat iemand glucagon kan
spuiten en een arts belt wanneer u door een hypo niet meer aanspreekbaar bent.
uitleggen hoe diabetische ketoacidose (het bloed wordt te zuur = <7,35 mmol/L) ontstaat en welke
symptomen (waaronder Kussmaul-ademhaling) daarbij horen.
Insuline zet glucose om in glycogeen. Te weinig insuline -> te weinig glucose kan de cellen in ->
gluconeogenese = vorming van glucose uit vetten en eiwitten. De cellen kunnen nu overleven maar
er ontstaan vetzuren. Het lichaam moet dit uitscheiden en maakt er ketonen van om uit te plassen.
Het zijn er echter veel te veel -> ketoacidose (te zuur bloed)
Al het keton moet je lichaam uit. Een deel wordt CO2.
Je hersenstam registreert een teveel aan CO2 en reageert hierop met meer uit te ademen -> meer
inademen -> hyperventileren. Dat wil zeggen een hele snelle, diepe, regelmatige ademhaling. Het
ziet eruit als een kussend gezicht (goudvis).
Je moet snel handelen anders volgt coma.
Door rietje ademen : je kunt minder uitademen dus minder CO2 kwijt dus volgt er niet zo snel een
prikkel tot inademing.
Diabetische keto-acidose (het bloed wordt te zuur = <7,35 mmol/L) :
Oorzaak: combinatie acidose, hyperosmolariteit en dehydratie
Symptomen
die van hypoglykemie: polydipsie, polyurie, vermoeidheid, vermageren maar daarnaast ook:
misselijk, braken en met name bij kinderen: buikpijn.
Ademhaling snel en oppervlakkig -> later kussmaul snel en zeer diep en regelmatig
Adem ruikt naar aceton (urine ook want er zitten ketonen in
Risico op bewustzijnsdaling -> coma -> overlijden(kan snel gaan)
Behandeling: insuline
vocht (infuus) want ze zijn uitgedroogd.
het belang van goede voetverzorging bij patiënten met diabetes mellitus uitleggen.
Diabetische voet -> slecht genezende wondjes en verminderd gevoel -> eeltvorming (callus) -> drukt
op zacht weefsel eronder -> ulcus -> infectie -> necrose.
benoemen welk effect corticosteroïden hebben op de bloedsuikerspiegel
Corticosteroïden uit bijnierschors (zoals prednison):
- ontstekingsremmend
- bloedsuikerspiegel ↑ door: Blokkeren de werkzaamheid van insuline
Zetten lever aan tot glucoseproductie
benoemen welke hormonen, naast insuline en glucagon, invloed hebben op de bloedsuikerspiegel
en tevens per hormoon benoemen wat die invloed is.
BLOK 4 preventie & zelfmanagement
OBESITAS, DIABETES MELLITUS & ZUUR-BASENEVENWICHT
PIJN & FARMACOLOGIE
OOA-4-CASUS 2 DEEL 1 LES OPDRACHT AFPF PIJNMEDICATIE
DWARSLAESIE & NEUROMUSCULAIRE AANDOENINGEN
o Perifeer motorisch neuron
o l Aandoeningen van de motorische voorhoorncel (ALS)
o ll Aandoeningen van de zenuwwortel, plexus, perifere zenuw
(G.Barrésyndroom)
o Aandoening van de neuromusculaire overgang - synaptische spleet (M.Gravis)
o Aandoening van de spier (Duchenne en Becker)
o Dwarslaesie
o MS
HARTFALEN & ATRIUMFIBRILLEREN
OOA-4- CASUS 4 DEEL 1 LES OPDRACHT AFPF HARTFALEN
ATHEROSCLEROSE & CARDIOVASCULAIR RISICOMANAGEMENT
OOA-4- CASUS 4 DEEL 2 LES OPDRACHT AFPF CARDIOVASCULAIR
RISICOMANAGEMENT
OOA-4- CASUS 4 DEEL 2 LES OPDRACHT AFPF MEDICATIE VOOR O.A. HART- en
VAATZIEKTEN
,AFPF Obesitas, Diabetes & Zuur-basenevenwicht
lichamelijke, psychosociale en maatschappelijke factoren benoemen die tot overgewicht en
obesitas kunnen leiden.
Slechte leefomgeving, lage SES, overdaad aan voeding, fastfood, schoonheidsideaal, stress.
benoemen welke ziektes een verhoogde kans hebben te ontstaan bij mensen met obesitas.
DM2, cardiovasculaire aandoeningen ( hart- en vaatziekten)
de behandeling van overgewicht en obesitas verklaren.
Aanpassing van de voeding, meer bewegen, aanpakken van psychologische factoren die de
ongezonde leefstijl in stand houden.
de oorzaken, pathofysiologie, symptomen, diagnostiek, behandeling en (late) complicaties van
DM1 (bij kinderen) en DM2 beschrijven.
Geen insuline -> hyperglykemie + geen glucose (brandstof) voor de cellen -> dood
DM l DM ll
kenmerk Snel ontstaan Traag ontstaan
Polydipsie = dorst, veel drinken Polydipsie = dorst, veel drinken
Polyurie = veel plassen Polyurie = veel plassen
Uitdroging mogelijk
Vermoeidheid Vermoeidheid
Vermageren Infecties
ketoacidose Zelden ketoacidose
etiologie Meestal <30 (dus ook kinderen) > 40 jaar (soms jeugd)
pathofysiologi Auto-immuunziekte insulineresistentie (De receptoren
e Vernietiging ß-cellen door om glucose de cel in te laten werken
Immuunsysteem dus die niet) en/of pancreas werkt niet meer
maken geen insuline meer zo goed
Insulineresistentie is gelinkt aan veel
buikvet en dus is daar ook iets aan te
doen .
Absoluut insuline tekort Een rol speelt:
Erfelijkheid, leeftijd, overgewicht
Relatief insuline tekort door
Diagnose door Glucose prikken Glucose prikken
behandeling Insuline Leefstijlaanpassing: mn om af te
vallen, voeding, bewegen, roken
vanwege vaatschade, alcohol
Leefstijl aanpassing Insuline (in eerste instantie orale
middelen=tabletten)
Ultra kortwerkende (novorapid) NHG standaard:
Kortwerkende insulines Stap 1. Metformine: remt
(Middel-)lange werkende glucoseproductie lever en verbetert
Langwerkende (Lantus) vergroot opname glucose door cellen
, Complicatiescreening Stap 2. Gliclazide
Alert zijn op ander auto-
immuunziektes Stap 3. insuline
Complicatiescreening vanaf diagnose
Controle HbA1C, bloedglucose
complicaties Eerst: Wordt pas laat gediagnosticeerd dus
Later: zie aantekeningen die hebben eerder complicaties dan
hieronder bij type l
de behandeling van DM2 beschrijven op gebied van medicatie, leefstijladviezen en preventie.
Zie schema hierboven
uitleggen hoe ernstig ontregelde suikerspiegels (zowel hyper- als hypoglykemie) kunnen leiden tot
coma en hoe dit behandeld moet worden.
diabetische ketoacidose -> coma
Te weinig insuline -> teveel glucose in het bloed= hyperglykemie -> verzuring van je bloed ->
ketoacidose
De gevolgen van verzuring van je bloed zijn heftig. Je neemt je omgeving niet meer bewust op en
bent verward. Je lichaam droogt uit en verzuurt. Uiteindelijk vallen door ketoacidose je
lichaamsfuncties uit.
Diagnose: er is teveel glucose in het bloed ->
HYPERglykemie:
Dorst
Veel drinken
Veel plassen.
Vermageren
Je heel zwak en moe voelen.
Last hebben van je ogen, wazig of slecht zien.
Behandeling: met name insuline. Mensen meten daaglijks zelf hun waarden
Doel: bloedglucosewaarden tussen de 4 en 10 mmol/l blijven.
Insuline moet je spuiten. Het is een eiwit en dus zou het in de maag oplossen voordat het in het
bloed kwam. Het toedienen van insuline kan niet de perfecte balans regelen zoals het lichaam dat
kan. Deze mensen kunnen wel heel oud worden maar krijgen op de lange termijn toch klachten
Voeding: je mag alles eten, maar weet wat je eet. Hoe beter je weet hoeveel koolhydraten (suikers
in voeding) je binnen krijgt, hoe beter je de behandeling daarop aan kunt passen.
Bijwerking van Insuline is hypoglykemie
Te veel insuline -> weinig glucose in bloed = lage bloedsuikerspiegel ->
HYPOglykemie (<3mmol/L):
Hongergevoel
bleke huid
trillen
zweten
duizeligheid
, hoofdpijn
vermoeidheid
flauwvallen.
Soms zijn mensen een geagiteerd (stemming) (Hangry – hunger/angry)
Behandeling: suiker + glucagon
Geef direct druivensuiker of cola o.i.d. Eet daarna een boterham. Zorg dat iemand glucagon kan
spuiten en een arts belt wanneer u door een hypo niet meer aanspreekbaar bent.
uitleggen hoe diabetische ketoacidose (het bloed wordt te zuur = <7,35 mmol/L) ontstaat en welke
symptomen (waaronder Kussmaul-ademhaling) daarbij horen.
Insuline zet glucose om in glycogeen. Te weinig insuline -> te weinig glucose kan de cellen in ->
gluconeogenese = vorming van glucose uit vetten en eiwitten. De cellen kunnen nu overleven maar
er ontstaan vetzuren. Het lichaam moet dit uitscheiden en maakt er ketonen van om uit te plassen.
Het zijn er echter veel te veel -> ketoacidose (te zuur bloed)
Al het keton moet je lichaam uit. Een deel wordt CO2.
Je hersenstam registreert een teveel aan CO2 en reageert hierop met meer uit te ademen -> meer
inademen -> hyperventileren. Dat wil zeggen een hele snelle, diepe, regelmatige ademhaling. Het
ziet eruit als een kussend gezicht (goudvis).
Je moet snel handelen anders volgt coma.
Door rietje ademen : je kunt minder uitademen dus minder CO2 kwijt dus volgt er niet zo snel een
prikkel tot inademing.
Diabetische keto-acidose (het bloed wordt te zuur = <7,35 mmol/L) :
Oorzaak: combinatie acidose, hyperosmolariteit en dehydratie
Symptomen
die van hypoglykemie: polydipsie, polyurie, vermoeidheid, vermageren maar daarnaast ook:
misselijk, braken en met name bij kinderen: buikpijn.
Ademhaling snel en oppervlakkig -> later kussmaul snel en zeer diep en regelmatig
Adem ruikt naar aceton (urine ook want er zitten ketonen in
Risico op bewustzijnsdaling -> coma -> overlijden(kan snel gaan)
Behandeling: insuline
vocht (infuus) want ze zijn uitgedroogd.
het belang van goede voetverzorging bij patiënten met diabetes mellitus uitleggen.
Diabetische voet -> slecht genezende wondjes en verminderd gevoel -> eeltvorming (callus) -> drukt
op zacht weefsel eronder -> ulcus -> infectie -> necrose.
benoemen welk effect corticosteroïden hebben op de bloedsuikerspiegel
Corticosteroïden uit bijnierschors (zoals prednison):
- ontstekingsremmend
- bloedsuikerspiegel ↑ door: Blokkeren de werkzaamheid van insuline
Zetten lever aan tot glucoseproductie
benoemen welke hormonen, naast insuline en glucagon, invloed hebben op de bloedsuikerspiegel
en tevens per hormoon benoemen wat die invloed is.
