Samenvatting Muziekgeschiedenis II
College I- VII
Universiteit van Amsterdam, Muziekwetenschap
Anouk Overman
, Aantekeningen colleges muziekgeschiedenis II
Anouk Overman, 10552030
College I: Revolutie en Beethoven
1789: Franse Revolutie
De bestorming van de Bastille. Men kwam in opstand tegen de Franse koning. Er kwam een heel
nieuw regiem. In de eerste periode na de Franse revolutie waren heel veel mensen tegen Frankrijk.
De Fransen hebben behoorlijk stand gehouden, maar het ging al wel heel gauw mis. Toen kwam de
periode van de terreur. Er ontstond een hele felle strijd tegen de vijanden van de revolutie. Er
werden veel mensen vermoord door de guillotine. Interessante ontwikkeling: Napoleon Bonaparte
nam behoorlijk veel macht op zich. Hij werd consul. Hij noemt zicht Keizer (1804). In 1812 verloop
Napoleon zijn veldslag tegen Rusland. Hij moest terug naar Parijs en zo leidt het in 1815 tot de
Restoratie. Louis XVIII wordt op de troon gezet. Pruisen en Beieren waren machtige staten in die tijd.
1830: de Julirevolutie
Hier werden de oude heersers van Frankrijk weer uit macht gezet. Frankrijk koos voor een gematigde
koers. Ze kozen een nieuwe koning Louis Phillip. Er kwamen opstanden in Ierland, België etc.
1848: Het Revolutiejaar
Louis Phillip wordt weer afgezet. Napoleon roept zichzelf vrij snel weer uit als keizer. Ze proberen
verenigd koninkrijk. Dat gaat het helemaal mis.
Ludwig van Beethoven (1770-1827)
1770 Geboren in Bonn
1792 Naar Wenen
Studie bij Haydn en Albrechtsberger
1795 Eerste publicatie
1801 Eerste bekentenissen doofheid
1802 Heiligenstädter Testament
1808 Permanent financiële steun
1827 Overlijdt in Wenen
Hij werd vooral bekend om klavier- en vioolsonates. Zijn
allereerste publicatie was een pianotrio. In 1801 zie je in zijn
eerste brieven en geschriften dat hij denkt dat hij doof aan het
worden is. In het testament richt hij zich tot zijn broers en
neemt hij afscheid van de wereld. Een soort zelfmoordbrief,
maar hij blijft alleen maar leven voor de brief. Wat heel erg
duidelijk is dat het een moment is van een diepe crisis in zijn leven. Hij kan nog gewoon door, speelt
nog muziek, maar dat gaat wel steeds moeizamer. Hij gaat zich steeds meer richten op componeren.
Hij wordt eigenlijk wel gedwongen om alleen maar componist te zijn. Op den duur gaat dat niet
meer. Hij krijgt dan permanente financiële steun. Hij wil naar het hof van Jerome. Dat was
geïnstalleerd door Napoleon. Hij wilde daar in dienst treden en musicus worden. Mensen wilde niet
dat hij weg ging en als hij in Wenen zou blijven, dan zou hij permanent inkomen krijgen. Rond 1808
kan hij echt niet meer musiceren en dirigeren. Hij moet daar mee stoppen. Hij richt zich dan
helemaal op componeren, maar stopt zich verder helemaal weg. Zijn begrafenis is een nationale
gebeurtenis.
, Aantekeningen colleges muziekgeschiedenis II
Anouk Overman, 10552030
Zijn leven is opgedeeld in drie stijlperiodes:
1770-1802: Klassiek
Pianosonates, o.a. Drie sonates, op.2, op.13 (Pathetique), op.49. De pianosonates zijn helemaal
geschreven in de stijl van Haydn. Strijkkwartetten: In totaal zestien strijkkwartetten. Zes kwartetten,
op.18. Symfonieën: Eerste en Tweede symfonie.
Klaviertechnieken:
- Gebroken akkoorden tegenover aangehouden akkoorden.
- Gebroken octaven in de linkerhand.
- Het ontwikkelen van thema’s en verlevendigen van de textuur d.m.v. contrapunt.
- De gedurfde modulaties
1803-1814: ‘’Heroïsche stijl’’ (bv. Derde en de vijfde symfonie)
Pianosonates Op. 53 (Waldstein) en op. 57 (Appasionata)
Strijkkwartetten Drie kwartetten, op. 59 (Razumovski)
Symfonieën Derde tot en met de achtste symfonie
Opera Fidelio
Beethoven heeft hier een stijl ontwikkelt met een overwinning aan het einde. De werken worden
groter en spannender en hiermee heeft hij een grote impact gehad op de negentiende eeuw. Hij
wilde drama in de instrumentale muziek. Wat opvalt is de schaalvergroting. De werken worden
steeds groter. Er is relatief weinig ruimte voor luchtige, grappige dingen. Bij Beethoven zie je vooral
ernst. Technisch gesproken zie je dat Beethoven heel erg handig gebruik maakt van thematisch
materiaal. Dat heeft hij waarschijnlijk van Haydn overgenomen. Hij maakt een melodie, maar al die
melodieën zijn op te breken in verschillende motieven. De technische eisen voor de musici worden
verlegd. Ze zijn zeer moeilijk om te spelen. Er begon een zeer goede violist te protesteren. Het kon
Beethoven dan weinig schelen. Door de vele botsende elementen in zijn derde symfonie komt de
strijd heel erg naar voren.
Vijfde symfonie van Beethoven (1807-1808)
I. Allegro con brio Sonatevorm
II. Andante con moto Variaties
III. Allegro Scherzo/trio
IV. Allegro Sonatevorm
Een eigenwijze symfonie. Hij schrijft het scherzo vast aan de finale van het stuk. Het verhaal van een
soort held die getroffen wordt door een of ander iets. Je herkent goed hoe Beethoven met de
motieven aan het werk gaat. Hij heeft een heel minimaal motiefje waar hij het hele stuk uit opbouwt.
Je gaat een terts omlaag en de constante drie achtstes (begin vijfde symfonie). De overgang naar de
laatste twee delen is heel interessant, omdat dan eigenlijk de overwinning naar binnen wordt
gesleept. Aangenaam, prettig was de norm in deze stijl.
Fidelio
Het is een zogenaamde reddingsopera. Het idee dat mensen op een of andere manier onterecht
opgesloten waren door een tiran. Het is gebaseerd op Léonore, ou L’amour conjugal (1798). Fidelio is
eigenlijk een vrouw (Léonore) en die vermomt zich als man, gaat in de gevangenis werken, zodat ze
haar man kan bevrijden. Beethoven had geen goed gevoel voor het theater. Er zijn verschillende
versies van (1805, 1806, 1814). Hij heeft ook vier verschillende ouvertures geschreven.
College I- VII
Universiteit van Amsterdam, Muziekwetenschap
Anouk Overman
, Aantekeningen colleges muziekgeschiedenis II
Anouk Overman, 10552030
College I: Revolutie en Beethoven
1789: Franse Revolutie
De bestorming van de Bastille. Men kwam in opstand tegen de Franse koning. Er kwam een heel
nieuw regiem. In de eerste periode na de Franse revolutie waren heel veel mensen tegen Frankrijk.
De Fransen hebben behoorlijk stand gehouden, maar het ging al wel heel gauw mis. Toen kwam de
periode van de terreur. Er ontstond een hele felle strijd tegen de vijanden van de revolutie. Er
werden veel mensen vermoord door de guillotine. Interessante ontwikkeling: Napoleon Bonaparte
nam behoorlijk veel macht op zich. Hij werd consul. Hij noemt zicht Keizer (1804). In 1812 verloop
Napoleon zijn veldslag tegen Rusland. Hij moest terug naar Parijs en zo leidt het in 1815 tot de
Restoratie. Louis XVIII wordt op de troon gezet. Pruisen en Beieren waren machtige staten in die tijd.
1830: de Julirevolutie
Hier werden de oude heersers van Frankrijk weer uit macht gezet. Frankrijk koos voor een gematigde
koers. Ze kozen een nieuwe koning Louis Phillip. Er kwamen opstanden in Ierland, België etc.
1848: Het Revolutiejaar
Louis Phillip wordt weer afgezet. Napoleon roept zichzelf vrij snel weer uit als keizer. Ze proberen
verenigd koninkrijk. Dat gaat het helemaal mis.
Ludwig van Beethoven (1770-1827)
1770 Geboren in Bonn
1792 Naar Wenen
Studie bij Haydn en Albrechtsberger
1795 Eerste publicatie
1801 Eerste bekentenissen doofheid
1802 Heiligenstädter Testament
1808 Permanent financiële steun
1827 Overlijdt in Wenen
Hij werd vooral bekend om klavier- en vioolsonates. Zijn
allereerste publicatie was een pianotrio. In 1801 zie je in zijn
eerste brieven en geschriften dat hij denkt dat hij doof aan het
worden is. In het testament richt hij zich tot zijn broers en
neemt hij afscheid van de wereld. Een soort zelfmoordbrief,
maar hij blijft alleen maar leven voor de brief. Wat heel erg
duidelijk is dat het een moment is van een diepe crisis in zijn leven. Hij kan nog gewoon door, speelt
nog muziek, maar dat gaat wel steeds moeizamer. Hij gaat zich steeds meer richten op componeren.
Hij wordt eigenlijk wel gedwongen om alleen maar componist te zijn. Op den duur gaat dat niet
meer. Hij krijgt dan permanente financiële steun. Hij wil naar het hof van Jerome. Dat was
geïnstalleerd door Napoleon. Hij wilde daar in dienst treden en musicus worden. Mensen wilde niet
dat hij weg ging en als hij in Wenen zou blijven, dan zou hij permanent inkomen krijgen. Rond 1808
kan hij echt niet meer musiceren en dirigeren. Hij moet daar mee stoppen. Hij richt zich dan
helemaal op componeren, maar stopt zich verder helemaal weg. Zijn begrafenis is een nationale
gebeurtenis.
, Aantekeningen colleges muziekgeschiedenis II
Anouk Overman, 10552030
Zijn leven is opgedeeld in drie stijlperiodes:
1770-1802: Klassiek
Pianosonates, o.a. Drie sonates, op.2, op.13 (Pathetique), op.49. De pianosonates zijn helemaal
geschreven in de stijl van Haydn. Strijkkwartetten: In totaal zestien strijkkwartetten. Zes kwartetten,
op.18. Symfonieën: Eerste en Tweede symfonie.
Klaviertechnieken:
- Gebroken akkoorden tegenover aangehouden akkoorden.
- Gebroken octaven in de linkerhand.
- Het ontwikkelen van thema’s en verlevendigen van de textuur d.m.v. contrapunt.
- De gedurfde modulaties
1803-1814: ‘’Heroïsche stijl’’ (bv. Derde en de vijfde symfonie)
Pianosonates Op. 53 (Waldstein) en op. 57 (Appasionata)
Strijkkwartetten Drie kwartetten, op. 59 (Razumovski)
Symfonieën Derde tot en met de achtste symfonie
Opera Fidelio
Beethoven heeft hier een stijl ontwikkelt met een overwinning aan het einde. De werken worden
groter en spannender en hiermee heeft hij een grote impact gehad op de negentiende eeuw. Hij
wilde drama in de instrumentale muziek. Wat opvalt is de schaalvergroting. De werken worden
steeds groter. Er is relatief weinig ruimte voor luchtige, grappige dingen. Bij Beethoven zie je vooral
ernst. Technisch gesproken zie je dat Beethoven heel erg handig gebruik maakt van thematisch
materiaal. Dat heeft hij waarschijnlijk van Haydn overgenomen. Hij maakt een melodie, maar al die
melodieën zijn op te breken in verschillende motieven. De technische eisen voor de musici worden
verlegd. Ze zijn zeer moeilijk om te spelen. Er begon een zeer goede violist te protesteren. Het kon
Beethoven dan weinig schelen. Door de vele botsende elementen in zijn derde symfonie komt de
strijd heel erg naar voren.
Vijfde symfonie van Beethoven (1807-1808)
I. Allegro con brio Sonatevorm
II. Andante con moto Variaties
III. Allegro Scherzo/trio
IV. Allegro Sonatevorm
Een eigenwijze symfonie. Hij schrijft het scherzo vast aan de finale van het stuk. Het verhaal van een
soort held die getroffen wordt door een of ander iets. Je herkent goed hoe Beethoven met de
motieven aan het werk gaat. Hij heeft een heel minimaal motiefje waar hij het hele stuk uit opbouwt.
Je gaat een terts omlaag en de constante drie achtstes (begin vijfde symfonie). De overgang naar de
laatste twee delen is heel interessant, omdat dan eigenlijk de overwinning naar binnen wordt
gesleept. Aangenaam, prettig was de norm in deze stijl.
Fidelio
Het is een zogenaamde reddingsopera. Het idee dat mensen op een of andere manier onterecht
opgesloten waren door een tiran. Het is gebaseerd op Léonore, ou L’amour conjugal (1798). Fidelio is
eigenlijk een vrouw (Léonore) en die vermomt zich als man, gaat in de gevangenis werken, zodat ze
haar man kan bevrijden. Beethoven had geen goed gevoel voor het theater. Er zijn verschillende
versies van (1805, 1806, 1814). Hij heeft ook vier verschillende ouvertures geschreven.
