Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
College aantekeningen

Colleges Gendertheorie 1

Beoordeling
-
Verkocht
2
Pagina's
47
Geüpload op
02-02-2015
Geschreven in
2014/2015

Collegedictaat van 47 pagina's voor het vak Gendertheorie I aan de RU

Voorbeeld van de inhoud

Gendertheorie HC01 14-11-2014

1. Basisbegrippen
Vrijdag 14 november 2014:
Willy Jansen: Het begrip gender: geschiedenis, dimensies en kenmerken
De studie van gender binnen de antropologie en ontwikkelingsstudies. De inhoud, geschiedenis en het
belang van het begrip gender of genus. Kenmerken van gender. Gelaagdheid van gender. Gender
flexibiliteit. Intersectie. Verschillende theoretische benaderingen.
Case: Documentaire Divorce Iranian Style (Kim Longinotto & Ziba Mir Hoeseini)
Opdracht: Analyse film vanuit de gelaagdheid van gender.
Voor te bereiden:
- Mascia-Lees and Johnson Black, hoofdstuk 1-3, pp. xi-40.
- Maak als gast van Harvard de Impliciete Associatie Test over Geslacht en Seksualiteit op
https://implicit.harvard.edu/implicit/
Doelstelling
• Het verwerven van kennis over het basisbegrip gender.
• Inzicht in de theorievorming op dit terrein vanuit de antropologie en ontwikkelingsstudies.
• Op basis van deze kennis tot een beter begrip komen van hedendaagse samenlevingsvormen van mannen
en vrouwen.
• Juist kunnen hanteren van het kernbegrip en centrale theorieën over gender.
• Actuele en recente debatten over het onderwerp kunnen begrijpen en beoordelen vanuit antropologisch
perspectief.
• In staat zijn rekening te houden met de invloed van gender in het opzetten en uitvoeren van onderzoek.
Gender: de verschillende manieren waarop maatschappijen mannelijkheid en vrouwelijkheid invullen.
Vandaag gaan we het hebben over de geschiedenis en kenmerken van het begrip gender en gaan we de
Film Kim Longinotto: Divorce Iranian Style bekijken.
Maatschappelijke debatten
Met sinterklaas komt naar voren dat kinderspeelgoed gegenderd is, roos en blauw. Er wordt onderscheid
gemaakt tussen jongens en meisjes, daar ontstaat matschappelijke controverse door. Ten Broeke noemt het
het alledaagse seksisme, dat men constant herinnert wordt aan dat een persoon een jongen of een meisje is.
Als wetenschapper willen we vragen elke betekenis dat heeft, hoe gaat het verder dan alleen spel en
commercie. In hoeverre beïnvloed het je toekomstmogelijkheden? De invloed op de kansen om minister te
worden? Hoe mannelijkheid en vrouwelijkheid sociaal en cultureel ingevuld worden, de sociale invulling
noemen we gender.
Geschiedenis en kenmerken van gender als concept
1. Waarom moeten we aandacht schenken aan gender? We zijn toch het feminisme voorbij, we
hebben toch allerlei rechten.
- Het is een primair principe van sociale organisatie; met primair principe bedoelen e dat het
overal voorkomt, het is een universeel criterium voor sociale indeling, bij de geboorte wordt direct
gevraagd wat het is. Want anders koop je het verkeerde cadeau. Hetis et eerste wat vastgesteld
moet worden, er was aanvankelijk een egelgeving dat als je het niet weet (ballen niet ingedaald),
dat je binnen 48 uur moest bepalen wt et geslacht was aners kon je diegenen niet aangeven bi de
gemeente. Men liep een ririsco met de hechting, dacht men. Je hebt een dwang tot genderkeuze.
Men heeft problemen met genderdysforie, de grensgevallen zijn erg interessant voor de

, antropologie om te begrijpen hoe groot die dwang is. Die enderdwang komtop alle terreinen va
het leven voor, het doordringt vele terreinen (bezit, gebruik ruimte, mate van eligieuze bekering).
Het is dus statistisch heel relevant. Je kunt zien dat mannen veel meer nobelprijzen hebben
gewonnen dan vrouwen, jongens gamen veel meer dan meisjes, mannen hebben hogere salarissen,
overal kun je statistieken op lstlaten en al dan niet een genderverschil zien. Als het zo doordingend
is, moet de wetenscap er veel aan doen, toch? Er is echter wat problemen met de wetencappelijke
aanacht.
Problemen met wetenschappelijke aandacht. Gender wordt vaak genegeerd, ook in de medische
wetenschap zie je dat, veel medicijnen worden ontwikkeld en getest op mannen, vrouwen hebben je veel
hormoonpieken (methodologisch ingewikkelde). Er is dus een methodologisch probleem, moeilijk te
meten. Ook sociale wetenschappers hebben veel moeite gehad, stel je hebt een criterium zoals SES, hoe
meet je dat? We meten het inkomen, in de jaren ’70 waren er vaak huisvrouwen met rijke mannen, haar
inkomen is 0, haar SES is echter niet laag. Toen zeiden ze, als we vrouwen interviewen, vragen we ook
wat haar man verdient. Als je dat doet heb je een ander probleem, je past verschillende meten toe bij
verschillende categorieën mensen. Toen zeiden ze dat ze het familie-inkomen gingen meten, ie zegt dat het
familie-inkomen even toegankelijk is voor de man als de vrouw? Er zijn dus veel moeilijkheden. Ook is
het niet te verklaren; negeren van tegenstrijdigheden. Er wordt wel geconstateerd, maar verder wordt er
niet veel mee gedaan. Men doet er niks mee. Het ene verschijnsel wordt niet gekoppeld aan de ander en de
discrepantie wordt niet genoteerd, als je het vergelijkt met een ander feit. Een ander probleem is de
overaandacht voor verschillen; er wordt wel eens een Venn-diagram getoond, er zijn verschillen mar die
zitten vooral aan de randen. Je hebt mediahypes, men wil graag verschil, dat is interessant. Mediahypes
voor zogenaamde verschillen die eigenlijk erg klein zijn, dat komt omdat met een verschil voorondersteld.
We hebben een vooronderstelling van een verschil. Wij willen heel graag dat het iets is, we kunnen geen
‘’weet ik niet’’ zeggen. als we aangeven dat iets een man of vrouw is, dan kunnen we verklaringen
geven/redenen waarom we typeren. We kunnen niet goed tegen de onzekerheid, iedereen is bezig met
classificeren. Er is een ingedeelde én ingebeelde wereld.
We doen constant aan indeling, die maken we groot. De rol van cultuur is hierbij heel belangrijk.
Bijvoorbeeld cultuur producten zodat mannen en vrouwen niet kleren kunne uitwisselen.
Waarom aandacht voor gender nodig?
1. Cultuurproduct
 gender culture (Ramet): alle culturen doen het op hun eigen manier. Met de globalisering
vervlakken de verschillen een beetje. Toch is er in elke cultuur een andere gender culture,
wat is mannelijkheid en vrouwelijkheid.
 gender order (Connell): het is een hierarchische orde.
 Culturele variëteit  essentialisme kritiek (biologisch en cultureel). Nature vs nurture
debat. Het wordt gezien als statisch, nature en nurture. Echter veranderen ze constant, ook
de biologische kant. Nu is het biologische weer helemaal terug, de hormonen zijn
belangrijk. Op dit moment is het brein helemaal in. Antropologen zeggen dat het helemaal
niet in de hersenen en de genen zitten, zij wijzen op de culturele variëteit waaruit blijkt
dat kinderen met heel ander speelgoed spelen. Het is cultureel geconstrueerd. Het
essentialisme verklaard vanuit de biologische achtergrond van een persoon, DE biologie.
Je hebt ook cultuur essentialisme, het ligt aan DE cultuur. Je verklaart iets zonder er bij na
te deken welke andere omstandigheden van belang kunnen zijn. Essentialisme kun je
herkennen door het woordje DE, de vrouw doet dit, de positie van de vrouw is slecht. We
hebben de neiging meer te generaliseren naar de lagere groepen of de buitenstaanders, dat
je groepen minder makkelijk van elkaar kunt onderscheiden, daarom DE Chinees, DE
Marrokaan.
 Gender patterns (Kottak: bepaalde overeenkomsten): een patroon die nauw verbonden is
met economie, politiek of verwantschap. De variatie in genderpatronen is niet oneindig.

, 2. Sociale ongelijkheid –> maatschappelijk probleem (ethisch, economisch, politiek). Antropologen
zijn geïnteresseerde in de diversiteit van mensen.er is een verschil tussen verschil en ongelijkheid,
welke verschillen kijken tot een hierarchie.
 gender stratification (Mascia-Lees & Johnson Black; Kottak): er sprake is van een
machtsverschil, wanneer is een verschil relevant en wanneer niet. Jongens die lange haren
hebben, een negative waardering van jongens.
 the difference which makes a difference (Moore): in termen van sociale ongelijkheid, de
sociale waardering kan een machtsverschil uitleggen. Ongelijkheden zijn gebaseerd op het
maken van verschillen. Wil je een hiërarchie in stand houden, dan creëer je verschillende
categorieën die je hoger of lager waardeert.
3. Factor in ontwikkelingsbeleid en onderzoek: als je in het veld werkt krijg je te maken met gender,
het feit dat mannen en vrouwen verschillend gevoelig zijn voor Aids bijvoorbeeld. Je kunt geen
ontwikkelingsthema verzinnen wat niet uiteindelijk te maken heeft met gender. De grote
corporaties, poneren nieuwe genderopvattingen. Rekening houden met de gendercutruur van die
organisatie.
4. Veel vooroordelen en mythes: als antropoloog wil je vooroordelen blootleggen, etnisch, klasse en
gender. Door de ideeën op een hoger theoretisch plan te brengen, wat is waar over bepaalde
opvattingen? Eén van de voordelen komen voor in het deken over wetenschap over vrouwen, dat
wordt lager gewaardeerd (hier zit al die sociale waardering in).
5. Invloed gender op het doen van onderzoek: in de definitie van begrippen, politiek zo geformuleerd
wordt dat bepaalde delen eruit vallen. Ook heb je de keuze van onderwerpen (duidelijk
gegenderde onderwerpen), ook hier een waardering van welke onderwerpen respectabel zijn om te
doen. De vrouwenonderwerpen worden minder respectabel benoemt. Als je iets over vrouwen
doet is het slecht voor je carrière. Ook invloed op het schrijven, de passieve vorm en
verkleinwoordeen vaker voor vrouwen (vrouwen hebben een baantje en mannen een baan).
Een intersectie, het geven van een geweer aan jonge kinderen (voornamelijk in Amerika). Een fotograaf
nam foto’s van kinderen met geweren, zo zie je hoe doordringend cultuur genderd. Het geweer van het
meisje is roze, alsof het daarmee onschadelijk gemaakt wordt, het moet ingedeeld worden naar gender
ongeacht wat ze er verder mee doen. Met intersectie wordt bedoelt dat genderongelijkheid doorkruist
wordt met allerlei andere ongelijkheden, op basis van leeftijd, klasse, ras.
2. Wat is de voorgeschiedenis van het begrip gender?
 ‘De rol van de vrouw’, in de psychologie. Dat was een vooruitgang, je hebt het over rollen
(aangeleerd/veranderlijk). Nadeel is dat je de rol van de vrouw hebt, het generaliseerd teveel. Het
werd niet geproblematiseerd (geen aandacht aan machtsverschillen). Mensen werden gezien als
passieve slachtoffers van socialisatie, hoe mensen gesocialiseerd werden in DE rol van DE vrouw.
 voordelen: biologie =/= rol, kan aangeleerd worden
 nadelen: te generaliserend, niet geproblematiseerd (macht), mens passief slachtoffer
socialisatie
 Patriarchaat: de verwijzing naar eens structurele machtongelijkheid tussen mannen en vrouwen in
een samenleving. Het voordeel was dat het machtsverschil centraal stond, de genderverhouding
werden als eigenstandig gezien. Het was een woord om te laten zien at de ongelijkheid niet
gereduceerd werden tot een kapitalistische ongelijkheid maar een complex was van
ongelijkheden. Een nadeel is dat er een structurele ongelijkheid, hiërarchie is tussen mannen en
vrouwen. het patriarchaat kwam overal voor en zei eigenlijk niks meer, het was te generaliserend.
Het is een essentialistische manier om genderongelijkheid van te geven, te voorbarig.
 voordelen: machtsverschil centraal, eigenstandigheid van gender verhoudingen
 nadelen: te generaliserend, te essentialistisch, te voorbarig
 Gender: gender is een taalkundig begrip ,het verwijst nar de grammaticale indeling in categorieën.

3. Wat betekent gender en waar komt het begrip vandaan?
 Oorsprong in de taalkunde: emmer is mannelijk, het einde is onzijdig. Gender is sociaal
afgesproken.
 Grammaticale indeling in categorieën
 Afgesproken (de stoel – de aarde)
 Variabel (de stoel in NL, F, UK), in Nederland mannelijk, In Frankrijk vrouwelijk en in
het Engels is het onzijdig. Het wisselt naar de aard en de inhoud, het wisselt ook naar
sterkte.

Documentinformatie

Geüpload op
2 februari 2015
Aantal pagina's
47
Geschreven in
2014/2015
Type
College aantekeningen
Docent(en)
Onbekend
Bevat
Alle colleges
€4,49
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
Feminem

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
Feminem Radboud Universiteit Nijmegen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
6
Lid sinds
12 jaar
Aantal volgers
5
Documenten
3
Laatst verkocht
9 jaar geleden

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen