Uitneembare voorzieningen tentamen samenvatting
,HC Partiële prothese 1 deel 1 (Langhorst)- FRAME
Partiële prothese
- Uitneembare prothetische voorziening
- 2 soorten:
1. Een partiële plaatprothese (plaatje); kunststof basis
2. Een partiële frameprothese (frame); metalen basis, heel star, maar uitstekende
haken lopen dun uit en zijn wel verbuigbaar.
- Haakjes bij plaatje zijn gemaakt van iets dikker orthodontisch draad, maar zijn niet voor
gehele houvast/retentie.
- De 2 soorten zijn heel erg verschillend, vooral van belang: FRAME prothetiek
Kenmerken plaatje
- Simpelste dingen die je kan doen, korte tijdsinvestering voor tandarts (sneller dan
vulling), alleen afdruk alginaat en rest doet tandtechnicus
- Basis is van kunststof: PMMA (geperst of gegoten) – kan allergische reactie opwekken
- Mucosaal afgesteund:
- Ligt alleen tegen mucosa aan (aangehechte gingiva)
Druk uitgeoefend op plaatje – drukt op mucosa/bot (niet zoals PDL gemaakt om
druk op te vangen)
De druk die uitgeoefend wordt op PDL tijdens kauwen, gaat goed
De druk die uitgeoefend wordt op mucosa en bot tijdens kauwen; zorgt voor
botresorptie
Dragen van plaatje – niet gunstig voor procesus alveolaris (krimpt, minder hoogte
en volume) – functie wordt ook steeds minder
- Bedekt marginale (aangehechte) gingiva & ligt beklemmend aan tegen elementen – voor
retentie (tijdens eten van kleverige dingen)
Papillen verdwijnen door uitsteeksels tussen elementen (nog minder retentie)
- Palatinale gedeelte ligt strak aan tegen gehemelte:
Laagje water (speeksel) zorgt voor retentie
Water door cohesiekrachten niet te verplaatsen: speekselfilmeffect
- Is vooral anatomische tandvervanging: ziet eruit als en voelt als (maar niet functioneel)
- Bij fragiele kunststofverbindingen kan gaasversteking in kunststof worden aangebracht:
niet voor versterking, maar meer voor aan elkaar blijven zitten (cosmetisch
tevredenheid) – niet vervelend voor aangezicht
- Plaatje is geen permanente voorzieningen (tenzij financieel) – anders gaat eigen gebit
eraan
- Goed uitbreidbaar van plaatje is een voordeel
Spoondenture
- Tijdelijke oplossing bij ongelukken waarbij voortand eruit is gegaan
1. Basis vorm: bedekt hele gehemelte deels
2. Gemodificeerde vorm: u-vorm over gehemelte
- Wegens aspiratiegevaar niet ’s nachts en bij sporten in, en niet bij kinderen
,- Retentie wordt verkregen uit:
Frictie
Speekselfilm-effect
Raderen voor kunststofrillen
Stabilisatie door tong
Kenmerken frame
- Grote verschil met plaat is de basis: stevige gedeelte (vast staal, kan dunner dan
kunststof)
- Positieve en negatieve kauwkrachten:
Positieve kauwkrachten zijn op de kaak gericht: bij dichtbijten
Negatieve kauwkrachten zijn van kaak afgericht: bij opendoen prothese van kaak
aftrekken
- Benut het parodontium van pijlerelementen voor:
Steun bij positieve kauwkrachten
Retentie bij negatieve kauwkrachten
Stabilisatie bij zijdelingse krachten (door metaaldelen) (vorm van retentie)
Voordelen en nadelen
1. Plaatprothese:
Voordelen Nadelen
- Goedkoper dan frame (ong. maar 200 - Mucosale afsteuning
eu) - Weinig retentie
- Aanvankelijk esthetisch fraai (totdat - Onevenwichtige krachtenverdeling
het te lang zit en ruimte ontstaat) - Geeft versnelde botresorptie
- Eenvoudig te ontwerpen en te - Kunststof zit vaak tegen elementen
vervaardigen - Effect van gumstripping
- Eenvoudig aan te passen - Staat uitgroei van antagonisten toe (te
weinig tegenkracht voor PDL
antagonist)
Als gevolg van mucosale afsteuning (ook in papillen) van plaatprothese, kan het
aanliggen van kunststof tegen marginale gingiva biologische schade als recessies
geven. – GUMSTRIPPING
2. Frameprothese
Voordelen Nadelen
- Parodontale afsteuning en retentie - Zichtbare ankers (vooraf vertellen)
- Evenwichtige krachtenverdeling - Voedselretentie
- Parodontaal minder schadelijk dan - Kan als oncomfortabel worden
plaatprothese ervaren
- Duurder dan plaatprothese
- Goede voorlichting vooraf bij uitneembare voorziening is van belang, omdat er dus aan
beide dingen veel nadelen zitten ook en mensen dat niet van tevoren verwachten vaak
, Indicatie
Plaatprothese Frameprothese
- Is toe te passen in een afbouwplan of - Heeft voorkeur in een sterk gemutileerd
als noodoplossing bij parodontaal gebit, als er geen andere mogelijkheden
verzwakte elementen zijn (voorkeur voor implantaten)
- Is geïndiceerd als frame niet mogelijk is
- Is eigenlijk alleen in BK toe te passen
- Als overgangssituatie (niet permanent)
Anker
- Parodontale afsteuning, retentie en stabiliteit wordt mogelijk
gemaakt door het anker
Occlusale steun voor opvang positieve kauwkrachten
Minor connector verbindt anker
Ankerarm voor omvatting peilerelement
Retentie tegen negatieve kauwkrachten door ankertip in de
ondersnijding
- Eis aan een anker is dat het meer dan 180 graden omvat
- Chroom-kobalt (zelfde materiaal als frame) is een legering met
handige eigenschappen:
Weinig allergieklachten
Elasticiteit (gebruik voor verend maken van ankertips)
Roest niet
Met voorspelbaarheid te fabriceren
- Chroom-kobalt heeft weinig elasticiteit, daarom kan alleen het laatste deel van ankerarm
(1/3 tot ¼ deel van lengte) in ondersnijding veren
- Aftekenlijn voor dat gedeelte van de kroon wat van occlusaal af gezien ondersneden is,
wordt meetlijn genoemd – bepaald met behulp van een surveyor (RETENTIE; voorkomen
van loskomen)
- Surveyor:
Parallelometer
Opmeten welke gedeeltes ondersneden zijn
Hoe groot bolling is
Staafje (stiftje) tegen element loodrecht erop – punt met grootste bolling
Bestaat uit verticaal geplaatste zwenkbare houder voor diverse stiften
Kantelbare tafel voor het gebitsmodel
Modelanalyse gedaan:
1. Om de mogelijkheden van ondersnijdingsdiepten voor de ankertips te
bepalen
2. Om het verloop van approximale vlakken voor minor connectoren te
beoordelen
Beide factoren bepalen de richting waarop het frame in en uit gedaan kan
worden
- Daar waar bolling aanwezig is – RETENTIE (bolling kan ook verkregen worden door
composiete bolling, of kantelen van element in gipsmodel, waardoor in- en
uitneemrichting veranderd van frame)
,HC Partiële prothese 1 deel 1 (Langhorst)- FRAME
Partiële prothese
- Uitneembare prothetische voorziening
- 2 soorten:
1. Een partiële plaatprothese (plaatje); kunststof basis
2. Een partiële frameprothese (frame); metalen basis, heel star, maar uitstekende
haken lopen dun uit en zijn wel verbuigbaar.
- Haakjes bij plaatje zijn gemaakt van iets dikker orthodontisch draad, maar zijn niet voor
gehele houvast/retentie.
- De 2 soorten zijn heel erg verschillend, vooral van belang: FRAME prothetiek
Kenmerken plaatje
- Simpelste dingen die je kan doen, korte tijdsinvestering voor tandarts (sneller dan
vulling), alleen afdruk alginaat en rest doet tandtechnicus
- Basis is van kunststof: PMMA (geperst of gegoten) – kan allergische reactie opwekken
- Mucosaal afgesteund:
- Ligt alleen tegen mucosa aan (aangehechte gingiva)
Druk uitgeoefend op plaatje – drukt op mucosa/bot (niet zoals PDL gemaakt om
druk op te vangen)
De druk die uitgeoefend wordt op PDL tijdens kauwen, gaat goed
De druk die uitgeoefend wordt op mucosa en bot tijdens kauwen; zorgt voor
botresorptie
Dragen van plaatje – niet gunstig voor procesus alveolaris (krimpt, minder hoogte
en volume) – functie wordt ook steeds minder
- Bedekt marginale (aangehechte) gingiva & ligt beklemmend aan tegen elementen – voor
retentie (tijdens eten van kleverige dingen)
Papillen verdwijnen door uitsteeksels tussen elementen (nog minder retentie)
- Palatinale gedeelte ligt strak aan tegen gehemelte:
Laagje water (speeksel) zorgt voor retentie
Water door cohesiekrachten niet te verplaatsen: speekselfilmeffect
- Is vooral anatomische tandvervanging: ziet eruit als en voelt als (maar niet functioneel)
- Bij fragiele kunststofverbindingen kan gaasversteking in kunststof worden aangebracht:
niet voor versterking, maar meer voor aan elkaar blijven zitten (cosmetisch
tevredenheid) – niet vervelend voor aangezicht
- Plaatje is geen permanente voorzieningen (tenzij financieel) – anders gaat eigen gebit
eraan
- Goed uitbreidbaar van plaatje is een voordeel
Spoondenture
- Tijdelijke oplossing bij ongelukken waarbij voortand eruit is gegaan
1. Basis vorm: bedekt hele gehemelte deels
2. Gemodificeerde vorm: u-vorm over gehemelte
- Wegens aspiratiegevaar niet ’s nachts en bij sporten in, en niet bij kinderen
,- Retentie wordt verkregen uit:
Frictie
Speekselfilm-effect
Raderen voor kunststofrillen
Stabilisatie door tong
Kenmerken frame
- Grote verschil met plaat is de basis: stevige gedeelte (vast staal, kan dunner dan
kunststof)
- Positieve en negatieve kauwkrachten:
Positieve kauwkrachten zijn op de kaak gericht: bij dichtbijten
Negatieve kauwkrachten zijn van kaak afgericht: bij opendoen prothese van kaak
aftrekken
- Benut het parodontium van pijlerelementen voor:
Steun bij positieve kauwkrachten
Retentie bij negatieve kauwkrachten
Stabilisatie bij zijdelingse krachten (door metaaldelen) (vorm van retentie)
Voordelen en nadelen
1. Plaatprothese:
Voordelen Nadelen
- Goedkoper dan frame (ong. maar 200 - Mucosale afsteuning
eu) - Weinig retentie
- Aanvankelijk esthetisch fraai (totdat - Onevenwichtige krachtenverdeling
het te lang zit en ruimte ontstaat) - Geeft versnelde botresorptie
- Eenvoudig te ontwerpen en te - Kunststof zit vaak tegen elementen
vervaardigen - Effect van gumstripping
- Eenvoudig aan te passen - Staat uitgroei van antagonisten toe (te
weinig tegenkracht voor PDL
antagonist)
Als gevolg van mucosale afsteuning (ook in papillen) van plaatprothese, kan het
aanliggen van kunststof tegen marginale gingiva biologische schade als recessies
geven. – GUMSTRIPPING
2. Frameprothese
Voordelen Nadelen
- Parodontale afsteuning en retentie - Zichtbare ankers (vooraf vertellen)
- Evenwichtige krachtenverdeling - Voedselretentie
- Parodontaal minder schadelijk dan - Kan als oncomfortabel worden
plaatprothese ervaren
- Duurder dan plaatprothese
- Goede voorlichting vooraf bij uitneembare voorziening is van belang, omdat er dus aan
beide dingen veel nadelen zitten ook en mensen dat niet van tevoren verwachten vaak
, Indicatie
Plaatprothese Frameprothese
- Is toe te passen in een afbouwplan of - Heeft voorkeur in een sterk gemutileerd
als noodoplossing bij parodontaal gebit, als er geen andere mogelijkheden
verzwakte elementen zijn (voorkeur voor implantaten)
- Is geïndiceerd als frame niet mogelijk is
- Is eigenlijk alleen in BK toe te passen
- Als overgangssituatie (niet permanent)
Anker
- Parodontale afsteuning, retentie en stabiliteit wordt mogelijk
gemaakt door het anker
Occlusale steun voor opvang positieve kauwkrachten
Minor connector verbindt anker
Ankerarm voor omvatting peilerelement
Retentie tegen negatieve kauwkrachten door ankertip in de
ondersnijding
- Eis aan een anker is dat het meer dan 180 graden omvat
- Chroom-kobalt (zelfde materiaal als frame) is een legering met
handige eigenschappen:
Weinig allergieklachten
Elasticiteit (gebruik voor verend maken van ankertips)
Roest niet
Met voorspelbaarheid te fabriceren
- Chroom-kobalt heeft weinig elasticiteit, daarom kan alleen het laatste deel van ankerarm
(1/3 tot ¼ deel van lengte) in ondersnijding veren
- Aftekenlijn voor dat gedeelte van de kroon wat van occlusaal af gezien ondersneden is,
wordt meetlijn genoemd – bepaald met behulp van een surveyor (RETENTIE; voorkomen
van loskomen)
- Surveyor:
Parallelometer
Opmeten welke gedeeltes ondersneden zijn
Hoe groot bolling is
Staafje (stiftje) tegen element loodrecht erop – punt met grootste bolling
Bestaat uit verticaal geplaatste zwenkbare houder voor diverse stiften
Kantelbare tafel voor het gebitsmodel
Modelanalyse gedaan:
1. Om de mogelijkheden van ondersnijdingsdiepten voor de ankertips te
bepalen
2. Om het verloop van approximale vlakken voor minor connectoren te
beoordelen
Beide factoren bepalen de richting waarop het frame in en uit gedaan kan
worden
- Daar waar bolling aanwezig is – RETENTIE (bolling kan ook verkregen worden door
composiete bolling, of kantelen van element in gipsmodel, waardoor in- en
uitneemrichting veranderd van frame)
