lOMoARcPSD|2668334
1
, lOMoARcPSD|2668334
Inhoud
1. Waarom preventie?........................................................................................................................3
1.1 Nieuwe uitdagingen......................................................................................................................4
2. Wat is preventie?................................................................................................................................7
2.1 Ziektepreventie, drie fasen...........................................................................................................8
2.2 NIMH Interventie spectrum..........................................................................................................9
2.3 Strategieën.................................................................................................................................10
2.4 Soorten interventies...................................................................................................................11
3. Gedragsverandering – Interventieontwikkeling en gedragsveranderingsprocessen........................12
3.1 Planningsmodel van preventieve interventies – Diagnose.........................................................12
3.2 Determinanten van gedrag.........................................................................................................12
3.3 Planningsmodel van preventieve interventies – Ontwikkeling interventie.................................14
4. One size fits all..................................................................................................................................15
4.1 Diversiteit in gezondheid............................................................................................................15
4.2 Sociaal economische verschillen (SES)........................................................................................16
4.3 Verklarende factoren (etnische) verschillen in gezondheid........................................................17
5. Gastcollege; screening op kanker.....................................................................................................18
5.1 Preventie.....................................................................................................................................18
5.2 Screening, wat betekent het voor de bevolking?........................................................................18
5.3 (Kosten-) Effect(iviteit)................................................................................................................19
5.4 Organisatie, kwaliteit bewaken, aspecten..................................................................................20
6. BRAVVO............................................................................................................................................22
6.1 Gevolgen ongezond gedrag........................................................................................................22
6.2 Kijk op de individuele factoren BRAVVO.....................................................................................22
6.3 Gezondheidsbevordering............................................................................................................26
7. Preventieprogramma’s arbeid en gezondheid..................................................................................27
7.1 Ontwikkeling en wetgeving........................................................................................................27
7.2 Model van belasting....................................................................................................................27
7.3 Nachtdienst en borstkanker........................................................................................................28
7.4 Voorbeelden preventieprogramma’s..........................................................................................28
8. Jeugdgezondheidszorg......................................................................................................................31
8.1 Doeltreffende programma´s.......................................................................................................32
8.2 Veranderende problematiek sinds 1900:....................................................................................32
9. Wetgeving en ethiek van preventie..................................................................................................34
9.1 Wetten voor preventieve zorg....................................................................................................34
2
, lOMoARcPSD|2668334
9.2 Wet publieke gezondheidszorg (WPG).......................................................................................34
9.3 Criteria voor screening, Wilson & Jungner..................................................................................34
9.4 Ethiek..........................................................................................................................................35
Definiëring
Preventie: voorkomen van (verergeren van) gezondheidsproblemen, ziekte en sterfte. – bevorderen
van gezondheid en kwaliteit van leven
Gezondheid: een toestand van een volledig fysiek, mentaal en sociaal welbevinden en niet louter het
ontbreken van een ziekte of diagnose.
Categorieën van preventie: gezondheidsbevordering, gezondheidsbescherming en specifieke
ziektepreventie.
Gezondheidsbevordering: richt zich op het bevorderen en in stand houden van een gezonde leefstijl
en van een gezonde, sociale en fysieke omgeving (bv. leefstijlcampagnes).
Gezondheidsbescherming: heeft als doel de bevolking te beschermen tegen blootstelling aan
risicofactoren
- Waterzuivering, afvalverwijdering, verkeersveiligheid en het rookverbod, hygiënische
maatregelen: ter voorkoming van huisinfecties en prikaccidenten.
(Specifieke) Ziektepreventie: ziektepreventie omvat maatregelen die gericht zijn op het voorkomen
van specifieke ziekten of op de vroege signalering daarvan
- Vaak middels wet- en regelgeving, bv: screening, vaccinaties en preventieve medicatie
Bron- en contactopsporing: het opsporen van personen met wie een geïnfecteerde in contact is
geweest en waar deze infecties vandaan komen
1. Waarom preventie?
- Voorkomen van (bevorderen) van ziektes & bevorderen van gezondheid
- Doelgroep: gezond voelende mensen o Kinderen/ jongeren: goede ontwikkeling o
Ouderen: langer zelfstandig
- Effecten te merken in de toekomst
Preventiesuccessen van de 20e eeuw:
- Gezond en veilig drinkwater en voedselwater
- Veiligheid op de werkplek en in het verkeer
- Luchtkwaliteit
- Hygiëne
- Vaccinaties tegen infectieziekten
Infectieziekte wet: A- en B- ziekten;
- A: een A ziekte dient bij vermoeden door de arts te worden aangegeven bij de GGD
3
1
, lOMoARcPSD|2668334
Inhoud
1. Waarom preventie?........................................................................................................................3
1.1 Nieuwe uitdagingen......................................................................................................................4
2. Wat is preventie?................................................................................................................................7
2.1 Ziektepreventie, drie fasen...........................................................................................................8
2.2 NIMH Interventie spectrum..........................................................................................................9
2.3 Strategieën.................................................................................................................................10
2.4 Soorten interventies...................................................................................................................11
3. Gedragsverandering – Interventieontwikkeling en gedragsveranderingsprocessen........................12
3.1 Planningsmodel van preventieve interventies – Diagnose.........................................................12
3.2 Determinanten van gedrag.........................................................................................................12
3.3 Planningsmodel van preventieve interventies – Ontwikkeling interventie.................................14
4. One size fits all..................................................................................................................................15
4.1 Diversiteit in gezondheid............................................................................................................15
4.2 Sociaal economische verschillen (SES)........................................................................................16
4.3 Verklarende factoren (etnische) verschillen in gezondheid........................................................17
5. Gastcollege; screening op kanker.....................................................................................................18
5.1 Preventie.....................................................................................................................................18
5.2 Screening, wat betekent het voor de bevolking?........................................................................18
5.3 (Kosten-) Effect(iviteit)................................................................................................................19
5.4 Organisatie, kwaliteit bewaken, aspecten..................................................................................20
6. BRAVVO............................................................................................................................................22
6.1 Gevolgen ongezond gedrag........................................................................................................22
6.2 Kijk op de individuele factoren BRAVVO.....................................................................................22
6.3 Gezondheidsbevordering............................................................................................................26
7. Preventieprogramma’s arbeid en gezondheid..................................................................................27
7.1 Ontwikkeling en wetgeving........................................................................................................27
7.2 Model van belasting....................................................................................................................27
7.3 Nachtdienst en borstkanker........................................................................................................28
7.4 Voorbeelden preventieprogramma’s..........................................................................................28
8. Jeugdgezondheidszorg......................................................................................................................31
8.1 Doeltreffende programma´s.......................................................................................................32
8.2 Veranderende problematiek sinds 1900:....................................................................................32
9. Wetgeving en ethiek van preventie..................................................................................................34
9.1 Wetten voor preventieve zorg....................................................................................................34
2
, lOMoARcPSD|2668334
9.2 Wet publieke gezondheidszorg (WPG).......................................................................................34
9.3 Criteria voor screening, Wilson & Jungner..................................................................................34
9.4 Ethiek..........................................................................................................................................35
Definiëring
Preventie: voorkomen van (verergeren van) gezondheidsproblemen, ziekte en sterfte. – bevorderen
van gezondheid en kwaliteit van leven
Gezondheid: een toestand van een volledig fysiek, mentaal en sociaal welbevinden en niet louter het
ontbreken van een ziekte of diagnose.
Categorieën van preventie: gezondheidsbevordering, gezondheidsbescherming en specifieke
ziektepreventie.
Gezondheidsbevordering: richt zich op het bevorderen en in stand houden van een gezonde leefstijl
en van een gezonde, sociale en fysieke omgeving (bv. leefstijlcampagnes).
Gezondheidsbescherming: heeft als doel de bevolking te beschermen tegen blootstelling aan
risicofactoren
- Waterzuivering, afvalverwijdering, verkeersveiligheid en het rookverbod, hygiënische
maatregelen: ter voorkoming van huisinfecties en prikaccidenten.
(Specifieke) Ziektepreventie: ziektepreventie omvat maatregelen die gericht zijn op het voorkomen
van specifieke ziekten of op de vroege signalering daarvan
- Vaak middels wet- en regelgeving, bv: screening, vaccinaties en preventieve medicatie
Bron- en contactopsporing: het opsporen van personen met wie een geïnfecteerde in contact is
geweest en waar deze infecties vandaan komen
1. Waarom preventie?
- Voorkomen van (bevorderen) van ziektes & bevorderen van gezondheid
- Doelgroep: gezond voelende mensen o Kinderen/ jongeren: goede ontwikkeling o
Ouderen: langer zelfstandig
- Effecten te merken in de toekomst
Preventiesuccessen van de 20e eeuw:
- Gezond en veilig drinkwater en voedselwater
- Veiligheid op de werkplek en in het verkeer
- Luchtkwaliteit
- Hygiëne
- Vaccinaties tegen infectieziekten
Infectieziekte wet: A- en B- ziekten;
- A: een A ziekte dient bij vermoeden door de arts te worden aangegeven bij de GGD
3
