Samenvatting bestuursrecht 1 HBO

Bestuursrecht jaar 1 blok 2

Les 1

• de definitie en de functies van het bestuursrecht beschrijven;

Het Nederlandse bestuursrecht wordt sterk beïnvloed door Europese regelgeving. Bestuursrecht
heeft betrekking op relaties tussen de overheid (bestuursorganen) en burgers (belanghebbenden).

- Eenzijdige rechtshandeling: het bestuur kan zonder instemming van de burger bepalen wat
de rechten en plichten van die burger zijn. Het bestuur kan alleen eenzijdige
rechtshandelingen verrichten als de wetgever hem die bevoegdheid heeft gegeven in een
wettelijk voorschrift. Door zon wettelijke bepaling verkrijgt het bestuursorgaan een
publiekrechtelijke bevoegdheid. Dat vormt een van de functies van het bestuursrecht,
namelijk de instrumentele functie (het bestuursrecht geeft de overheid de bevoegdheden
(instrumenten) om het algemeen belang te behartigen en zijn publieke taak te vervullen.)

Ook geeft het bestuursrecht aan de burger de middelen om het beleid van het bestuur te
beïnvloeden en zich daartegen teweer te stellen (inspraakmogelijkheden etc.) dit is de
waarborgfunctie van het bestuursrecht. Dit geeft bescherming tegen de overheid en haar besluiten.

De normerende functie van het bestuursrecht geeft regels waaraan het bestuur zich bij de
uitoefening van bevoegdheden aan moet houden.


• de begrippen attributie, delegatie en mandaat omschrijven;



- Attributie (verkrijgen van bevoegdheid): in het kort: het scheppen van een
bestuursbevoegdheid en het toedelen van een bevoegdheid aan een bestuursorgaan.
Art. 10:22 en 10:23 Awb. Degene die een bevoegdheid geattribueerd krijgt, handelt op
eigen gezag en verantwoordelijkheid. het toedelen van een bevoegdheid door een
wetgever wordt attributie genoemd. iedere bevoegdheid is door een wet toegekend of
geattribueerd aan een bestuursorgaan, door de grondwet of formele of door lagere
wetgever (in een formele wet bijvoorbeeld in een APV).
- Delegatie (overdracht van bevoegdheid): in het kort: het overdragen door een
bestuursorgaan (delegans) van zijn (krachtens attributie gekregen) bevoegdheid tot het
nemen van besluiten aan een andere (delegataris). Art. 10:13 t/m 10:21 Awb. Degene die
een bevoegdheid gedelegeerd krijgt, handelt op eigen gezag en verantwoordelijkheid.
soms kan een bestuursorgaan zijn bevoegdheid overdragen (delegeren) aan een ander
(lager) bestuursorgaan, er mag gedelegeerd worden als er in de wet
regel/regelen/krachtens de wet staat.
- Mandaat (opdracht van bevoegdheid, dus beslissing nemen of handeling verrichten): in
het kort: de bevoegdheid wordt door de mandaatgever (mandans) aan de
gemandateerde (mandataris) overgedragen. Art. 10:1 t/m 10:12 Awb. De mandaris
handelt op naam en gezag van de mandaatgever (mandans), dus degene die de
bevoegdheid aan de gemandateerde overdraagt. De gemandateerde doet het NAMENS
iemand, dus de gemandateerde is Niet verantwoordelijk! meestal mogelijk mandaat, het
uitoefenen namens een bestuursorgaan, door een ambtenaar. Tenzij wet mandaat
verbiedt of de aard van de bevoegdheid zich verzet. er zijn drie soorten mandaat:

,  Beslissingsmandaat: de uitoefening is overgedragen aan ambtenaar. Dit wil zeggen
dat de ambtenaar alle handelingen verricht die voortvloeien uit de toe te passen
wettelijke voorschriften en beleidsregels.
 Ondertekeningsmandaat: wordt gesproken indien de handtekening die onder het
besluit staat, afkomstig is van een ambtenaar die zelf geen betrokkenheid heeft gehad
bij de besluitvormingsprocedure, maar met het plaatsen van zijn handtekening aan
een vormvereiste voor rechtsgeldigheid voldoet.
 Afdoeningsmandaat: draagt de mandaatgever de feitelijke handelingen die voor de
toepassing van een besluit verricht moeten worden op aan een ander, meestal een
ambtenaar.




• het begrip bestuursorgaan uitleggen;

Definitie: art. 1:1 lid 1 sub a Awb : orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is
ingesteld (ook wel a-bestuursorganen) (overheid)

Art. 1:1 lid 1 sub b Awb : een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
(b-bestuursorganen) .

In ieder geval geen bestuursorganen staan in art. 1:1 lid 2 Awb.’

In een casus ga je eerst altijd de voorwaarden langs van een a-bestuursorgaan, klopt er dan iets
niet dan kijk je naar de voorwaarden van een b-bestuursorgaan. Dus je begint altijd bij een a-
bestuursorgaan als het niet in de vraag staat over welk orgaan het moet gaan!

a-bestuursorgaan :

- Rechtspersoon: staat in art. 2:1 lid 1 en 2 BW: de rechtspersonen zijn: staat, provincie,
gemeente en waterschappen
- krachtens publiekrecht ingesteld: moet bij de wet zijn ingesteld. Art. 123,133,134
Grondwet.
- Orgaan: staat: art. 42 en 43 Grondwet. Gemeente: art. 6 Gemeentewet. Provincie: art.6
Provinciewet. Waterschappen: art. 10 Waterschapswet. Staat, gemeente, provincie en
waterschap zijn rechtspersonen.


b-bestuursorgaan: de regels van Awb zijn van toepassing als zij publiekrechtelijke bevoegdheden
uitoefenen (een garage met apk keuring : wegenverkeerswet)

de voorwaarden:

 Persoon of college: persoon is gewoon een persoon. Of een privaatrechtelijk
rechtspersoon: art. 2:3 BW (vereniging/stichting/vennootschap (=NV), BV etc.).
 Moet met openbaar gezag bekleed zijn : als er een of meer overheidstaken zijn
opgedragen en de daarvoor benodigde publiekrechtelijke bevoegdheden zijn toegekend.
Dus de personen of colleges moeten opzoek naar een voorschrift op basis van waarvan
publiekrechtelijke van bevoegdheden aan het orgaan zijn toegekend.