Apotheekbeheer
samenvatting
H1 Diergeneesmiddelen
H1.1 Wat is een diergeneesmiddel?
Volgens de ‘Wet Dieren’ is een diergeneesmiddel:
• Middelen die genezend of preventief werken tegen ziekten bij dieren
• Toegepast om een diagnose te stellen
• Om fysiologische functies te herstellen, verbeteren of wijzigen door een farmacologische,
immunologische of metabolisch effect te bewerkstelligen.
Diergeneesmiddelen worden in of op het dier gebruikt. Bestrijdingsmiddelen worden in de omgeving gebruikt.
Profylactisch: onder de duim houden/preventief
Therapeutisch: genezend
Fysiologische functies: wat met processen in het lichaam te maken heeft, zoals suikerziekte en hoge bloeddruk
Farmacologisch: leer van geneesmiddelen en de interactie hiervan in het lichaam
Immunologisch: met betrekking tot onvatbaarheid voor schadelijke invloeden
Metabolisch: stofwisseling
H1.2 Mag je een product zomaar een dgm noemen?
Diergeneesmiddelen moeten officieel zijn geregistreerd. Hierin staat vermeld dat:
- Indicatie (voor welk gebruik)
- Welke toedieningsweg (oraal, anaal,etc.)
- Welke dosering
- Eventuele vastgestelde wachttijd (voor dieren voor de slacht)
Off-label use: wanneer je als dierenarts van deze registratie afwijkt. Dit mag alleen in uitzonderlijke gevallen.
Deze voorwaarden staan staat in de cascaderegeling.
Geregistreerde middelen krijgen een reg NL-nummer.
Homeopathische middelen staat wel als dgm geregistreerd maar hebben minder eisen. De werkzaamheid hoeft
niet te worden aangetoond. Hierdoor mogen er geen indicaties op staan.
Veterinaire producten hoeven niet te worden geregistreerd -> dieetvoeding, shampoos. Dit is soms een grijs
gebied.
H1.2.1 Cascaderegeling
Als er voor een bepaalde aandoening geen dgm in Nederland bestaat mag de dierenarts om dieren ondraaglijk
lijden te besparen, de dieren behandelen met:
- Een dgm dat voor een ander diersoort of andere aandoening bij dezelfde diersoort is toegelaten in
Nederland
- Een dgm dat in een andere EU-lidstaat wel is toegelaten voor dezelfde of andere diersoort, dezelfde of
andere aandoening of een geneesmiddel dat is toegelaten voor gebruik bij mensen
- Als er dan geen geneesmiddel beschikbaar is, mag een dgm worden gebruikt dat ex tempore is bereid
,H1.2.2 Ex tempore bereiding
Ex tempore bereiding: dgm die op recept van een dierenarts in een (humane) apotheek worden bereid voor
een bepaald dier of een klein aantal dieren (magistrale bereiding). Je laat ze dus speciaal maken.
Dit mag alleen onder de volgende voorwaarden:
- Er is in NL geen dgm beschikbaar waarvoor een vergunning of vrijstelling voor is
- Als uit de cascaderegeling blijkt dat het noodzakelijk
- Als het om voedselproducerende dieren gaat, staat het werkzame bestand in de lijst met toegestane
stoffen
- Het middel mag alleen aan de dierenarts geleverd worden, of aan de eigenaar onder verantwoording
- Dierenarts schrijft een wachttermijn voor (indien van toepassing)
- Er wordt alleen gemaakt wat nodig is
- De verpakking wordt volledig geëtiketteerd
Suspensie valt ook onder ex tempore. Hierbij verander je het medicijn door een onoplosbare stof te mengen in
een oplossing. Het kan hierdoor nieuwe eigenschappen krijgen.
Mengen met stroop is wel toegestaan. Je mengt dan het oorspronkelijke medicijn met wat lekkers en geeft het
daarna meteen aan het dier. Het dgm veranderd zelf niet. Dit noem je voor toediening gereed maken (VTGM).
Uitponden mag ook. Je verandert dan alleen de hoeveelheid pillen in de verpakking.
H1.3 Wie mogen dgm verkopen?
Elk geneesmiddel krijgt bij registratie een kanalisatiestatus. Die status bepaald wie het mag afleveren en wie
het mag toepassen. Hoe meer risico, hoe strenger deze status.
Kanalisatiestatus Verkrijgbaarheid Waar Voorbeelden
Vrije middelen Vrije producten die je Dierenspeciaalzaak, Dieetvoeding, vitaminen
zonder recept kunt tuincentrum, supermarkt en mineralen
kopen
URA Alleen op recept van de Leverancier met Wormmiddelen,
dierenarts worden vergunning: kalmeringsmiddelen en
afgeleverd aan een tuincentrum, NSAID’s
eigenaar groothandel, humane
apotheek, dierenarts
UDA Alleen afgeleverd door Dierenarts, (humane) O.a. antimicrobiële
de dierenarts zelf, of apotheek middelen
door een humane
apotheker
UDD Alleen door een Alleen bij de dierenarts, Verdovingsmiddelen,
dierenarts toe te dienen door de dierenarts alle antibiotica
DGM voor voedselproducerende dieren mogen alleen nog maar via een recept van de dierenarts worden
verkregen.
Als dierenartspraktijk mag je alleen geneesmiddelen verkopen voor dieren die onder medische toezicht staan
van die praktijk.
Een aantal dgm mogen alleen worden toegepast na een gevoeligheidsbepaling. De dierenarts moet dan eerst
laten bepalen welke ziektekiem een rol speel en welke antibiotica hiervoor werkt.
, H1.4 Verkoop van dgm in dierenspeciaalzaken
Er zijn enkele uitzonderingen. Sommige dgm zijn vrijgesteld van een vergunning. Ze mogen verkocht worden
zonder recept en zonder controle. Deze zijn alleen bestemd voor:
- Aquariumvissen
- Kooivogels
- Postduiven
- Terrariumdieren
- Kleine knaagdieren
- Fretten (als gezelschapsdier)
- Konijnen (als gezelschapsdier).
Dit geldt alleen niet voor antibiotica.
samenvatting
H1 Diergeneesmiddelen
H1.1 Wat is een diergeneesmiddel?
Volgens de ‘Wet Dieren’ is een diergeneesmiddel:
• Middelen die genezend of preventief werken tegen ziekten bij dieren
• Toegepast om een diagnose te stellen
• Om fysiologische functies te herstellen, verbeteren of wijzigen door een farmacologische,
immunologische of metabolisch effect te bewerkstelligen.
Diergeneesmiddelen worden in of op het dier gebruikt. Bestrijdingsmiddelen worden in de omgeving gebruikt.
Profylactisch: onder de duim houden/preventief
Therapeutisch: genezend
Fysiologische functies: wat met processen in het lichaam te maken heeft, zoals suikerziekte en hoge bloeddruk
Farmacologisch: leer van geneesmiddelen en de interactie hiervan in het lichaam
Immunologisch: met betrekking tot onvatbaarheid voor schadelijke invloeden
Metabolisch: stofwisseling
H1.2 Mag je een product zomaar een dgm noemen?
Diergeneesmiddelen moeten officieel zijn geregistreerd. Hierin staat vermeld dat:
- Indicatie (voor welk gebruik)
- Welke toedieningsweg (oraal, anaal,etc.)
- Welke dosering
- Eventuele vastgestelde wachttijd (voor dieren voor de slacht)
Off-label use: wanneer je als dierenarts van deze registratie afwijkt. Dit mag alleen in uitzonderlijke gevallen.
Deze voorwaarden staan staat in de cascaderegeling.
Geregistreerde middelen krijgen een reg NL-nummer.
Homeopathische middelen staat wel als dgm geregistreerd maar hebben minder eisen. De werkzaamheid hoeft
niet te worden aangetoond. Hierdoor mogen er geen indicaties op staan.
Veterinaire producten hoeven niet te worden geregistreerd -> dieetvoeding, shampoos. Dit is soms een grijs
gebied.
H1.2.1 Cascaderegeling
Als er voor een bepaalde aandoening geen dgm in Nederland bestaat mag de dierenarts om dieren ondraaglijk
lijden te besparen, de dieren behandelen met:
- Een dgm dat voor een ander diersoort of andere aandoening bij dezelfde diersoort is toegelaten in
Nederland
- Een dgm dat in een andere EU-lidstaat wel is toegelaten voor dezelfde of andere diersoort, dezelfde of
andere aandoening of een geneesmiddel dat is toegelaten voor gebruik bij mensen
- Als er dan geen geneesmiddel beschikbaar is, mag een dgm worden gebruikt dat ex tempore is bereid
,H1.2.2 Ex tempore bereiding
Ex tempore bereiding: dgm die op recept van een dierenarts in een (humane) apotheek worden bereid voor
een bepaald dier of een klein aantal dieren (magistrale bereiding). Je laat ze dus speciaal maken.
Dit mag alleen onder de volgende voorwaarden:
- Er is in NL geen dgm beschikbaar waarvoor een vergunning of vrijstelling voor is
- Als uit de cascaderegeling blijkt dat het noodzakelijk
- Als het om voedselproducerende dieren gaat, staat het werkzame bestand in de lijst met toegestane
stoffen
- Het middel mag alleen aan de dierenarts geleverd worden, of aan de eigenaar onder verantwoording
- Dierenarts schrijft een wachttermijn voor (indien van toepassing)
- Er wordt alleen gemaakt wat nodig is
- De verpakking wordt volledig geëtiketteerd
Suspensie valt ook onder ex tempore. Hierbij verander je het medicijn door een onoplosbare stof te mengen in
een oplossing. Het kan hierdoor nieuwe eigenschappen krijgen.
Mengen met stroop is wel toegestaan. Je mengt dan het oorspronkelijke medicijn met wat lekkers en geeft het
daarna meteen aan het dier. Het dgm veranderd zelf niet. Dit noem je voor toediening gereed maken (VTGM).
Uitponden mag ook. Je verandert dan alleen de hoeveelheid pillen in de verpakking.
H1.3 Wie mogen dgm verkopen?
Elk geneesmiddel krijgt bij registratie een kanalisatiestatus. Die status bepaald wie het mag afleveren en wie
het mag toepassen. Hoe meer risico, hoe strenger deze status.
Kanalisatiestatus Verkrijgbaarheid Waar Voorbeelden
Vrije middelen Vrije producten die je Dierenspeciaalzaak, Dieetvoeding, vitaminen
zonder recept kunt tuincentrum, supermarkt en mineralen
kopen
URA Alleen op recept van de Leverancier met Wormmiddelen,
dierenarts worden vergunning: kalmeringsmiddelen en
afgeleverd aan een tuincentrum, NSAID’s
eigenaar groothandel, humane
apotheek, dierenarts
UDA Alleen afgeleverd door Dierenarts, (humane) O.a. antimicrobiële
de dierenarts zelf, of apotheek middelen
door een humane
apotheker
UDD Alleen door een Alleen bij de dierenarts, Verdovingsmiddelen,
dierenarts toe te dienen door de dierenarts alle antibiotica
DGM voor voedselproducerende dieren mogen alleen nog maar via een recept van de dierenarts worden
verkregen.
Als dierenartspraktijk mag je alleen geneesmiddelen verkopen voor dieren die onder medische toezicht staan
van die praktijk.
Een aantal dgm mogen alleen worden toegepast na een gevoeligheidsbepaling. De dierenarts moet dan eerst
laten bepalen welke ziektekiem een rol speel en welke antibiotica hiervoor werkt.
, H1.4 Verkoop van dgm in dierenspeciaalzaken
Er zijn enkele uitzonderingen. Sommige dgm zijn vrijgesteld van een vergunning. Ze mogen verkocht worden
zonder recept en zonder controle. Deze zijn alleen bestemd voor:
- Aquariumvissen
- Kooivogels
- Postduiven
- Terrariumdieren
- Kleine knaagdieren
- Fretten (als gezelschapsdier)
- Konijnen (als gezelschapsdier).
Dit geldt alleen niet voor antibiotica.
