Verbintenissenrecht
Hoorcollege 1
Verbintenis is het recht van de ene partij en de plicht van de andere partij.
Verbintenis
Overeenkomst Onrechtmatige Zaakwaarneming Onverschuldigde Ongerechtvaardigde
daad betaling verrijking
Overeenkomst en verbintenis zijn geen synoniemen.
Rechtsfeiten zorgen voor het ontstaan van rechtsgevolgen.
Objectief recht zijn alle regels die we gebruiken (wetboeken)
Regel objectief recht + rechtsfeit =rechtsgevolg verbintenis
Rechtshandeling + regel objectief recht = beoogd rechtsgevolg
Rechtshandeling = overeenkomst
Opzeggen is een eenzijdige rechtshandeling
Bevrijdende overeenkomst is een verbintenis die te niet gaat. Overeenkomsten die ervoor
zorgen dat de verbintenis niet meer verbindend zijn.
Feitelijke handeling = onrechtmatige daad (art. 6:162 BW), is ook een verbintenis.
Onverschuldigde betaling = je betaalt maar het was niet nodig. Zonder rechtsgrond.
Verhaalsrecht, het recht van een crediteur om met het vonnis van de rechtbank naar de
deurwaarde te gaan.
Overeenkomst, afspreken dat het een natuurlijke verbintenis is.
De wet, art. 7a:1825 BW
In de wet staat bepaald dat je geen rechtsvordering hebt.
Dwingende verplichting van moraal en fatsoen
Je voelt je verplicht. Deze verplichting heb je zelf gecreëerd. Nu heb jij een plicht en de ander
een vorderingsrecht. De ander kan niet naar de rechter.
Het is geen onverschuldigde betaling!
Tijdsbepaling van een verbintenis, art 6:38 BW
Wat is een verbintenis?
,Een rechtsrelatie tussen twee partijen, waarbij de ene partij (debiteur) verplicht is om een
prestatie te leveren terwijl de andere partij (crediteur) recht heeft op deze prestatie.
Presteren=betalen=nakomen
Iets geven
Iets doen
Iets nalaten
Iets dulden (recht van overpad) iets toelaten
Dus: een verbintenis is het (vorderings)recht van de een tegenover de plicht van de ander.
Een verbintenis is een rechtsgevolg
Rechtsfeit:
Een rechtsfeit verbindt aan een regel van objectief recht een rechtsgevolg.
Rechtshandelingen:
Het rechtsgevolg (verbintenis) is wel beoogd door de handelende: overeenkomst en
eenzijdige rechtshandeling.
Feitelijke handelingen:
Het rechtsgevolg (verbintenis) is niet beoogd door de handelende: onrechtmatige daad en
rechtmatige daad.
Bronnen van verbintenissen
Verbintenissen kunnen dus ontstaan uit:
1. Rechtshandelingen (overeenkomst)
2. De wet (onrechtmatige daad en rechtmatige daad)
Wat is een civiele verbintenis?
Crediteur - Debiteur
Vorderingsrecht - Schuld/plicht
Rechtsvordering - Aansprakelijkheid
Verhaalsrecht - Uitwinbaarheid
Civiele verbintenis
Wat is een natuurlijke verbintenis? Art. 6:3 BW
Bestaat enkel uit een vorderingsrecht en een schuld/plicht. Met andere woorden je kunt niet
naar de rechter.
Definitie: een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet afdwingbare verbintenis.
Oorzaken:
Op grond van de wet
Op grond van een overeenkomst
Op grond van een dringende verplichting van moraal en fatsoen
Crediteur - Debiteur
Vorderingsrecht - schuld/plicht
Natuurlijke verbintenis
Inhoud van een verbintenis?
Verbintenis uit de wet: de inhoud van de verbintenis wordt bepaald in de wet.
,Verbintenis uit rechtshandeling: de inhoud van de verbintenis wordt bepaald door, art. 6:2
BW jo. Art. 6:248 BW:
Dat wat partijen overeenkomen (contractsvrijheid)
De wet
Gewoonte(recht)
Redelijkheid en billijkheid
Redelijkheid en billijkheid
Aanvullende werking: art. 6:2 lid 1 BW jo. Art. 6:248 lid 1 BW, is er een leemte in de
overeenkomst, dan doen wat redelijk en billijk is.
Beperkende werking: art. 6:2 lid 2 BW jo. Art. 6:248 lid 2 BW, een regel in de overeenkomst
is niet van toepassing als dat niet redelijk of billijk is.
Pluraliteit van crediteuren, art. 6:15 BW
Er zijn twee of meer schuldeisers bij een verbintenis betrokken en elke schuldeiser heeft een
zelfstandig vorderingsrecht voor een gelijk deel tenzij uit de wet, gewoonte of rh voortvloeit
dat de prestatie:
Hen voor ongelijke delen toekomt of
Dat zij samen één vorderingsrecht hebben (ondeelbare prestatie of recht van
prestatie valt in een gemeenschap)
Hoofdelijke verbintenis, art. 6:6 en verder BW
Pluraliteit van debiteuren: er zijn twee of meer schuldenaren bij een verbintenis betrokken.
Hoofdregel: elke debiteur levert een gelijk deel van de prestatie.
Hoofdelijkheid
De crediteur kan zelf bepalen wie van de debiteuren hij aanspreekt voor de gehele prestatie.
Redenen:
Ondeelbare prestatie
Afspraak/overeenkomst
De wet
Regres=bijdrageplicht, art 6:10 BW
Onderlinge verhaalsmogelijkheid van medeschuldenaren: zij hebben de plicht bij te dragen
aan de debiteur die meer heeft gepresteerd dan waartoe hij eigenlijk verplicht was.
Alternatieve verbintenis, art. 6:17 BW
De debiteur is verplicht tot één van de twee of meer verschillende prestaties ter keuze van
hemzelf, de schuldeiser of een derde.
Voorwaardelijke verbintenis, art. 6:21 en verder BW
Een verbintenis is afhankelijk van het in vervulling gaan van een voorwaarde (een
toekomstige onzekere gebeurtenis. De verbintenis vervuld pas als de voorwaarde wordt
vervuld.
Opschortende voorwaarde
Ontbindende voorwaarde
, Werkcollege 1
Wat is een verbintenis?
Een rechtsrelatie tussen schuldenaar en schuldeiser
Presteren= betalen = nakomen
- Iets geven
- Iets doen
- Iets dulden (toelaten)
- Iets nalaten (niet-doen)
Dus: een verbintenis is het (vorderings)recht van de één tegenover de plicht van de ander.
Nalaten: iets niet doen, een concurrentiebeding.
Verbintenis = rechtsgevolg
Rechtsfeit:
- Een rechtsfeit verbindt aan een regel van objectief recht een rechtsgevolg.
Rechtshandelingen:
- Het rechtsgevolg (verbintenis) is wel beoogd door de handelende
- Overeenkomst en eenzijdige rechtshandeling
Feitelijke handeling:
- Het rechtsgevolg (verbintenis) is niet beoogd door de handelende
- Onrechtmatige daad en rechtmatige daad
Oefenen:
Rechtshandeling of feitelijke handeling?
a. Jasper maakt per ongeluk de laptop van Zoë kapot -feitelijke handeling-
b. Samir huurt een e-scooter -rechtshandeling-
c. Maria gaat stagelopen bij de rechtbank -rechtshandeling-
d. Leroy geeft zijn vriend een concertkaartje voor zijn verjaardag -rechtshandeling-
Verbintenis uit rechtshandeling
De inhoud van de verbintenis wordt bepaald door (art. 6:2 BW, art. 6:248 BW):
- Dat wat partijen overeenkomen (contractvrijheid)
- De wet
Dwingend recht
Regelend recht
- Gewoonte(recht)
Afspraken die vanzelfsprekend zijn
- Redelijkheid en billijkheid
Ongeschreven normen
Wat is een natuurlijke verbintenis? Art. 6:3 BW
Bestaat enkel uit een vorderingsrecht en een plicht/schuld, met andere woorden je kunt niet
naar de rechter.
Definitie: een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet afdwingbare verbintenis
Oorzaken:
Op grond van de wet
Op grond van een overeenkomst
Hoorcollege 1
Verbintenis is het recht van de ene partij en de plicht van de andere partij.
Verbintenis
Overeenkomst Onrechtmatige Zaakwaarneming Onverschuldigde Ongerechtvaardigde
daad betaling verrijking
Overeenkomst en verbintenis zijn geen synoniemen.
Rechtsfeiten zorgen voor het ontstaan van rechtsgevolgen.
Objectief recht zijn alle regels die we gebruiken (wetboeken)
Regel objectief recht + rechtsfeit =rechtsgevolg verbintenis
Rechtshandeling + regel objectief recht = beoogd rechtsgevolg
Rechtshandeling = overeenkomst
Opzeggen is een eenzijdige rechtshandeling
Bevrijdende overeenkomst is een verbintenis die te niet gaat. Overeenkomsten die ervoor
zorgen dat de verbintenis niet meer verbindend zijn.
Feitelijke handeling = onrechtmatige daad (art. 6:162 BW), is ook een verbintenis.
Onverschuldigde betaling = je betaalt maar het was niet nodig. Zonder rechtsgrond.
Verhaalsrecht, het recht van een crediteur om met het vonnis van de rechtbank naar de
deurwaarde te gaan.
Overeenkomst, afspreken dat het een natuurlijke verbintenis is.
De wet, art. 7a:1825 BW
In de wet staat bepaald dat je geen rechtsvordering hebt.
Dwingende verplichting van moraal en fatsoen
Je voelt je verplicht. Deze verplichting heb je zelf gecreëerd. Nu heb jij een plicht en de ander
een vorderingsrecht. De ander kan niet naar de rechter.
Het is geen onverschuldigde betaling!
Tijdsbepaling van een verbintenis, art 6:38 BW
Wat is een verbintenis?
,Een rechtsrelatie tussen twee partijen, waarbij de ene partij (debiteur) verplicht is om een
prestatie te leveren terwijl de andere partij (crediteur) recht heeft op deze prestatie.
Presteren=betalen=nakomen
Iets geven
Iets doen
Iets nalaten
Iets dulden (recht van overpad) iets toelaten
Dus: een verbintenis is het (vorderings)recht van de een tegenover de plicht van de ander.
Een verbintenis is een rechtsgevolg
Rechtsfeit:
Een rechtsfeit verbindt aan een regel van objectief recht een rechtsgevolg.
Rechtshandelingen:
Het rechtsgevolg (verbintenis) is wel beoogd door de handelende: overeenkomst en
eenzijdige rechtshandeling.
Feitelijke handelingen:
Het rechtsgevolg (verbintenis) is niet beoogd door de handelende: onrechtmatige daad en
rechtmatige daad.
Bronnen van verbintenissen
Verbintenissen kunnen dus ontstaan uit:
1. Rechtshandelingen (overeenkomst)
2. De wet (onrechtmatige daad en rechtmatige daad)
Wat is een civiele verbintenis?
Crediteur - Debiteur
Vorderingsrecht - Schuld/plicht
Rechtsvordering - Aansprakelijkheid
Verhaalsrecht - Uitwinbaarheid
Civiele verbintenis
Wat is een natuurlijke verbintenis? Art. 6:3 BW
Bestaat enkel uit een vorderingsrecht en een schuld/plicht. Met andere woorden je kunt niet
naar de rechter.
Definitie: een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet afdwingbare verbintenis.
Oorzaken:
Op grond van de wet
Op grond van een overeenkomst
Op grond van een dringende verplichting van moraal en fatsoen
Crediteur - Debiteur
Vorderingsrecht - schuld/plicht
Natuurlijke verbintenis
Inhoud van een verbintenis?
Verbintenis uit de wet: de inhoud van de verbintenis wordt bepaald in de wet.
,Verbintenis uit rechtshandeling: de inhoud van de verbintenis wordt bepaald door, art. 6:2
BW jo. Art. 6:248 BW:
Dat wat partijen overeenkomen (contractsvrijheid)
De wet
Gewoonte(recht)
Redelijkheid en billijkheid
Redelijkheid en billijkheid
Aanvullende werking: art. 6:2 lid 1 BW jo. Art. 6:248 lid 1 BW, is er een leemte in de
overeenkomst, dan doen wat redelijk en billijk is.
Beperkende werking: art. 6:2 lid 2 BW jo. Art. 6:248 lid 2 BW, een regel in de overeenkomst
is niet van toepassing als dat niet redelijk of billijk is.
Pluraliteit van crediteuren, art. 6:15 BW
Er zijn twee of meer schuldeisers bij een verbintenis betrokken en elke schuldeiser heeft een
zelfstandig vorderingsrecht voor een gelijk deel tenzij uit de wet, gewoonte of rh voortvloeit
dat de prestatie:
Hen voor ongelijke delen toekomt of
Dat zij samen één vorderingsrecht hebben (ondeelbare prestatie of recht van
prestatie valt in een gemeenschap)
Hoofdelijke verbintenis, art. 6:6 en verder BW
Pluraliteit van debiteuren: er zijn twee of meer schuldenaren bij een verbintenis betrokken.
Hoofdregel: elke debiteur levert een gelijk deel van de prestatie.
Hoofdelijkheid
De crediteur kan zelf bepalen wie van de debiteuren hij aanspreekt voor de gehele prestatie.
Redenen:
Ondeelbare prestatie
Afspraak/overeenkomst
De wet
Regres=bijdrageplicht, art 6:10 BW
Onderlinge verhaalsmogelijkheid van medeschuldenaren: zij hebben de plicht bij te dragen
aan de debiteur die meer heeft gepresteerd dan waartoe hij eigenlijk verplicht was.
Alternatieve verbintenis, art. 6:17 BW
De debiteur is verplicht tot één van de twee of meer verschillende prestaties ter keuze van
hemzelf, de schuldeiser of een derde.
Voorwaardelijke verbintenis, art. 6:21 en verder BW
Een verbintenis is afhankelijk van het in vervulling gaan van een voorwaarde (een
toekomstige onzekere gebeurtenis. De verbintenis vervuld pas als de voorwaarde wordt
vervuld.
Opschortende voorwaarde
Ontbindende voorwaarde
, Werkcollege 1
Wat is een verbintenis?
Een rechtsrelatie tussen schuldenaar en schuldeiser
Presteren= betalen = nakomen
- Iets geven
- Iets doen
- Iets dulden (toelaten)
- Iets nalaten (niet-doen)
Dus: een verbintenis is het (vorderings)recht van de één tegenover de plicht van de ander.
Nalaten: iets niet doen, een concurrentiebeding.
Verbintenis = rechtsgevolg
Rechtsfeit:
- Een rechtsfeit verbindt aan een regel van objectief recht een rechtsgevolg.
Rechtshandelingen:
- Het rechtsgevolg (verbintenis) is wel beoogd door de handelende
- Overeenkomst en eenzijdige rechtshandeling
Feitelijke handeling:
- Het rechtsgevolg (verbintenis) is niet beoogd door de handelende
- Onrechtmatige daad en rechtmatige daad
Oefenen:
Rechtshandeling of feitelijke handeling?
a. Jasper maakt per ongeluk de laptop van Zoë kapot -feitelijke handeling-
b. Samir huurt een e-scooter -rechtshandeling-
c. Maria gaat stagelopen bij de rechtbank -rechtshandeling-
d. Leroy geeft zijn vriend een concertkaartje voor zijn verjaardag -rechtshandeling-
Verbintenis uit rechtshandeling
De inhoud van de verbintenis wordt bepaald door (art. 6:2 BW, art. 6:248 BW):
- Dat wat partijen overeenkomen (contractvrijheid)
- De wet
Dwingend recht
Regelend recht
- Gewoonte(recht)
Afspraken die vanzelfsprekend zijn
- Redelijkheid en billijkheid
Ongeschreven normen
Wat is een natuurlijke verbintenis? Art. 6:3 BW
Bestaat enkel uit een vorderingsrecht en een plicht/schuld, met andere woorden je kunt niet
naar de rechter.
Definitie: een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet afdwingbare verbintenis
Oorzaken:
Op grond van de wet
Op grond van een overeenkomst
