KENNISTOETS PATHOLOGIE
LEERDOELEN
College fracturen algemeen
De student kan de orthopedie beschrijven en verklaren van: fracturen (algemene aspecten).
Fractuur = onderbreking van de structuur en
continuïteit van een bot
Fracturen classificatie
- Locatie in het bot
- Gesloten/ open
- Compleet/ incompleet
- Hoeveel fractuurlijnen
- Type fractuurlijn
Locatie in het bot:
- Intra articulair = aan het einde waar
het gewricht zit
- Meta- en epifysair = breuk in
spongieus bot aan het uiteinde.
Epifyse – fyse – metafyse
- Diafyse = middenstuk van het bot is
gebroken
Open & gesloten fracturen
- Gesloten = de huid is nog dicht, de
breuk zitten binnen in
- Open = bot steekt door de huid heen
er zal bloed uit het lichaam vloeien, is
ongunstig kans op ontstekingen
Verschillende typen botbreuken:
- Simpel = 1 breuklijn
- Segmentaal = één los botstuk
- Communitief = er zijn minimaal drie
stukjes bot los, het bestaat uit drie
delen
- Transverse = dwars door het bot
heen
- Open/ compound = huid is open
, - Oblique = schuine breuk
- Oblique displaced = een schuine breuk waarbij het bot verschoven is
- Communited = allemaal losse stukjes zijn afgebroken
- Avulsie fractuur = stukje bot is weggerukt
- Spiraal = rondgedraaide schuin fractuur
- Greenstick/ twijgbreuk = periost is afgebroken, komt veel voor bij kinderen.
Overige fracturen
- Impactie fractuur/ compressiefractuur = er komt zoveel druk op het bot waardoor
het breekt, zwakte van het bot. Komt veel voor bij oudere vrouwen na een val.
- Fissuur = scheurtje in het bot
- Greenstick/ twijgbreuk = vooral bij kinderen, door het buigen van soepele botten
- Avulsie = klein hoekje bot van het grote bot af, dit kan grote gevolgen hebben voor
het bot wat eraan vastzit.
Oorzaken van fracturen
- Trauma
- Stress/ vermoeidheidsfractuur -> ontstaat door overbelasting van botten. De meeste
voorkomende plaatsen voor stressfracturen zijn de onderbenen en de voeten
- Pathologische fractuur -> zwakte van het bot (maligniteit, osteoporose)
- Kinderen
Oorzaken van stress fracturen:
- Normaal bot
- Gezonde patiënt
- Geen trauma
- Repeterende ongewone belasting
Oorzaken van pathologische fracturen
- Geen of minimaal trauma
- Abnormaal bot:
o Botaandoening
o Primaire maligniteit = de plek waar de kanker oorspronkelijk begonnen is
, o Metastase (borst, prostaat) = uitzaaingen van primaire kwaadaardige
tumoren
o Cysten
- Lab
- Biopt
Oorzaken van insufficiënte fracturen
Insufficientie fracturen = fractuur bij
afgenomen sterkte van het bot, bijvoorbeeld
een wervelinzakking of osteoporose
- Minimaal trauma
- Zwak bot
Fracturen bij kinderen
- Vaak incompleet -> greenstick fractuur
- Minder dislocatie (dikker periost)
- Snellere genezing
- Zelden non-union = als een breuk helemaal niet of nauwelijks geneest
- Betere remodellering = betere ombouw van bot, ook via osteoclasten en
osteoblasten
- Fracturen van de groeischijf -> 5 types
- Spontaan fractuur – battered child syndrome
Battered child syndrome = een vorm van kinder mishandeling, het gaat hier om fysieke
kindermishandeling van kinderen door het slaan van de kinderen al dan niet met behulp van
voorwerpen.
Groeischijffracturen/ Salter-Harris classificatie
- Type 1 = hele groeischijf door midden, geen compressie, groei is niet beïnvloed, 5%
van de fracturen is type 1
- Type 2 = groot deel van de groeischijf is stuk, geneest snel, de groei is niet beïnvloed,
75% van de fracturen is type 2
- Type 3 = kleine breuk in de groeischijf, groei meestal verstoord, 10% van de fracturen
is type 3
- Type 4 = kleine breuk in de groeischijf, asymmetrische groei, 10% van de fracturen is
type 4
Fracturen onderzoeken
Anamnese – vragen naar..
- Is er sprake van een trauma?
- Verloop van trauma?
- Acute h
, - Type 5 = hele groeischijf gebroken, wel
compressie, weefsel beschadigd, groei
is verstoord
Fracturen onderzoeken
Anamnese – vragen naar..
- Is er sprake van een trauma?
- Verloop van trauma?
- Acute hevige pijn
- Wat heb je daarna gedaan?
- Dokter
Lichamelijk onderzoek – is er sprake van…
- Zwelling
- Hematoom
- Deformiteit
- Functiestoornis
Diagnostiek - röntgenfoto
- 2 richtingen
- 2 gewrichten (aanpalend letsel)
- 2 extremiteiten (li + re)
- 2 verwondingen (bv femur fractuur ook wervelkolom en bekken
- 2 tijdstippen (na 1-2 weken nog een maken)
Aanvullende diagnostiek -> CT-scan of een MRI-scan
Open fracturen – Gustilo anderson classificatie
- Type 1 = open fractuur door wond, < 1cm, zonder ernstige contaminatie
- Type 2 = open fractuur door wond, > 1cm <10 cm, zonder ernstige contaminatie
- Type 3 = IIIA -> uitgebreid weke delen letsel, letsel met nog adequate bedekking van
ossale structuren
LEERDOELEN
College fracturen algemeen
De student kan de orthopedie beschrijven en verklaren van: fracturen (algemene aspecten).
Fractuur = onderbreking van de structuur en
continuïteit van een bot
Fracturen classificatie
- Locatie in het bot
- Gesloten/ open
- Compleet/ incompleet
- Hoeveel fractuurlijnen
- Type fractuurlijn
Locatie in het bot:
- Intra articulair = aan het einde waar
het gewricht zit
- Meta- en epifysair = breuk in
spongieus bot aan het uiteinde.
Epifyse – fyse – metafyse
- Diafyse = middenstuk van het bot is
gebroken
Open & gesloten fracturen
- Gesloten = de huid is nog dicht, de
breuk zitten binnen in
- Open = bot steekt door de huid heen
er zal bloed uit het lichaam vloeien, is
ongunstig kans op ontstekingen
Verschillende typen botbreuken:
- Simpel = 1 breuklijn
- Segmentaal = één los botstuk
- Communitief = er zijn minimaal drie
stukjes bot los, het bestaat uit drie
delen
- Transverse = dwars door het bot
heen
- Open/ compound = huid is open
, - Oblique = schuine breuk
- Oblique displaced = een schuine breuk waarbij het bot verschoven is
- Communited = allemaal losse stukjes zijn afgebroken
- Avulsie fractuur = stukje bot is weggerukt
- Spiraal = rondgedraaide schuin fractuur
- Greenstick/ twijgbreuk = periost is afgebroken, komt veel voor bij kinderen.
Overige fracturen
- Impactie fractuur/ compressiefractuur = er komt zoveel druk op het bot waardoor
het breekt, zwakte van het bot. Komt veel voor bij oudere vrouwen na een val.
- Fissuur = scheurtje in het bot
- Greenstick/ twijgbreuk = vooral bij kinderen, door het buigen van soepele botten
- Avulsie = klein hoekje bot van het grote bot af, dit kan grote gevolgen hebben voor
het bot wat eraan vastzit.
Oorzaken van fracturen
- Trauma
- Stress/ vermoeidheidsfractuur -> ontstaat door overbelasting van botten. De meeste
voorkomende plaatsen voor stressfracturen zijn de onderbenen en de voeten
- Pathologische fractuur -> zwakte van het bot (maligniteit, osteoporose)
- Kinderen
Oorzaken van stress fracturen:
- Normaal bot
- Gezonde patiënt
- Geen trauma
- Repeterende ongewone belasting
Oorzaken van pathologische fracturen
- Geen of minimaal trauma
- Abnormaal bot:
o Botaandoening
o Primaire maligniteit = de plek waar de kanker oorspronkelijk begonnen is
, o Metastase (borst, prostaat) = uitzaaingen van primaire kwaadaardige
tumoren
o Cysten
- Lab
- Biopt
Oorzaken van insufficiënte fracturen
Insufficientie fracturen = fractuur bij
afgenomen sterkte van het bot, bijvoorbeeld
een wervelinzakking of osteoporose
- Minimaal trauma
- Zwak bot
Fracturen bij kinderen
- Vaak incompleet -> greenstick fractuur
- Minder dislocatie (dikker periost)
- Snellere genezing
- Zelden non-union = als een breuk helemaal niet of nauwelijks geneest
- Betere remodellering = betere ombouw van bot, ook via osteoclasten en
osteoblasten
- Fracturen van de groeischijf -> 5 types
- Spontaan fractuur – battered child syndrome
Battered child syndrome = een vorm van kinder mishandeling, het gaat hier om fysieke
kindermishandeling van kinderen door het slaan van de kinderen al dan niet met behulp van
voorwerpen.
Groeischijffracturen/ Salter-Harris classificatie
- Type 1 = hele groeischijf door midden, geen compressie, groei is niet beïnvloed, 5%
van de fracturen is type 1
- Type 2 = groot deel van de groeischijf is stuk, geneest snel, de groei is niet beïnvloed,
75% van de fracturen is type 2
- Type 3 = kleine breuk in de groeischijf, groei meestal verstoord, 10% van de fracturen
is type 3
- Type 4 = kleine breuk in de groeischijf, asymmetrische groei, 10% van de fracturen is
type 4
Fracturen onderzoeken
Anamnese – vragen naar..
- Is er sprake van een trauma?
- Verloop van trauma?
- Acute h
, - Type 5 = hele groeischijf gebroken, wel
compressie, weefsel beschadigd, groei
is verstoord
Fracturen onderzoeken
Anamnese – vragen naar..
- Is er sprake van een trauma?
- Verloop van trauma?
- Acute hevige pijn
- Wat heb je daarna gedaan?
- Dokter
Lichamelijk onderzoek – is er sprake van…
- Zwelling
- Hematoom
- Deformiteit
- Functiestoornis
Diagnostiek - röntgenfoto
- 2 richtingen
- 2 gewrichten (aanpalend letsel)
- 2 extremiteiten (li + re)
- 2 verwondingen (bv femur fractuur ook wervelkolom en bekken
- 2 tijdstippen (na 1-2 weken nog een maken)
Aanvullende diagnostiek -> CT-scan of een MRI-scan
Open fracturen – Gustilo anderson classificatie
- Type 1 = open fractuur door wond, < 1cm, zonder ernstige contaminatie
- Type 2 = open fractuur door wond, > 1cm <10 cm, zonder ernstige contaminatie
- Type 3 = IIIA -> uitgebreid weke delen letsel, letsel met nog adequate bedekking van
ossale structuren
