Samenvatting Internationaal Recht
Hoorcollege 1, hoofdstuk 1: kennismaking
Internationaal recht › van oudsher het recht tussen staten onderling. Sinds het
oude Egypte is het al bekend dat het belangrijk is voor staten om afspraken te
maken en om elkaars macht te erkennen, zodat zij in vrede naast elkaar
kunnen voortleven. Rechtsbeginselen werden ontleend aan universele waarden
en de zeeën werden niemandsland › mare liberum.
Staten zijn de belangrijkste spelers in het internationale recht. Staten maken
afspraken en voelen zich verplicht om die na te komen.
Terwijl het nationale recht zich bezighoudt met het creëren van wetten en
regels voor burgers, houdt het internationale recht zich bezig met andere
regels › regelgeving die staten waardevol vinden om daadwerkelijk na te
komen, waarmee ook 'publiek' is aangestipt. Het publiek of openbaar gezag
bedenkt immers de regelgeving om internationale problemen het hoofd te
bieden.
Het internationaal privaatrecht richt zich met name op geschillen tussen
natuurlijke en rechtspersonen onderling en internationaal publiekrecht richt
zich op staten of internationale instanties onderling.
Soms wordt voor internationaal recht ook de term volkenrecht gebruikt. Dit
geeft echter geen recht aan de brede opvatting van het internationaal recht
omdat het hierbij niet alleen om volkeren gaat.
Staten › afspraken › verdragen › rechten en plichten.
Verdragen worden bekendgemaakt in het Tractatenblad.
Er zijn een aantal belangrijke kenmerken van de internationale rechtsorde.
Er is spraken van een horizontale rechtsorde › alle staten zijn gelijk aan
elkaar¹, er bestaat geen hogere macht. Staten kunnen afspraken maken en
daarmee verdragen sluiten omdat zij onafhankelijk zijn en zelfstandig om te
beslissen of zij partij willen worden van een bepaald verdrag › dit heeft te
maken met de soevereine gelijkheid.
Een andere manier om de soevereiniteit te tonen is door middel van de
jurisdictie of rechtmacht. Hiermee kan een staat regels stellen of handhaven
ten aanzien van zijn burgers.
Staten hebben elkaar nodig om afspraken te maken over bijvoorbeeld
grensoverschrijdende milieuproblemen › ze zijn interdependent².
Ten slotte is er het uitgangspunt dat staten vreedzaam naast elkaar samen
willen leven. Dit wordt een vreedzame co-existentie³ genoemd.
Er zijn twee manieren van samenwerken tussen staten.
1. Intergouvernementeel › de staten houden hun soevereiniteit. Dit is de
norm en deze manier van samenwerken gebeurt vrijwillig.
2. Supranationaal › de staten geven hun soevereiniteit op aan (meestal)
, een hogere macht. Dit is de uitzondering op de regel gebeurt maar
gedeeltelijk vrijwillig.
Het houden en weggeven van de soevereiniteit heeft beide zijn voordelen. Het
behouden betekent dat de staat haar eigen rechters houdt, alle touwtjes in
handen heeft en zelf kan kiezen wanneer en hoeveel macht zij weggeeft.
Daartegenover staat dat het weggeven van de soevereiniteit betekent dat er
efficiënter kan worden samengewerkt, er makkelijker beslissingen kunnen
worden genomen en er is sprake van een langere termijn commitment bij grote
projecten.
Soms kan een burger of overheidsorgaan zich op het internationale recht
beroepen, maar dit hangt af van het soort systeem waar een lidstaat voor heeft
gekozen.
Dit kan monisme zijn › internationaal recht is automatisch deel van de
nationale rechtsorde (als er hierbij ook nog eens sprake is van een ieder
verbindende bepaling kan er rechtstreekse werking voorkomen), of dualisme
› internationaal recht moet eerst worden getransformeerd naar nationaal recht
via een aparte wet.
In welke mate het internationale recht invloed heeft op het nationale recht,
wordt aangeduid met doorwerking.
Nederland is gematigd monistisch.
(het internationale recht heeft geen directe voorkeur voor monisme of
dualisme)
Hoorcollege 1, hoofdstuk 1: kennismaking
Internationaal recht › van oudsher het recht tussen staten onderling. Sinds het
oude Egypte is het al bekend dat het belangrijk is voor staten om afspraken te
maken en om elkaars macht te erkennen, zodat zij in vrede naast elkaar
kunnen voortleven. Rechtsbeginselen werden ontleend aan universele waarden
en de zeeën werden niemandsland › mare liberum.
Staten zijn de belangrijkste spelers in het internationale recht. Staten maken
afspraken en voelen zich verplicht om die na te komen.
Terwijl het nationale recht zich bezighoudt met het creëren van wetten en
regels voor burgers, houdt het internationale recht zich bezig met andere
regels › regelgeving die staten waardevol vinden om daadwerkelijk na te
komen, waarmee ook 'publiek' is aangestipt. Het publiek of openbaar gezag
bedenkt immers de regelgeving om internationale problemen het hoofd te
bieden.
Het internationaal privaatrecht richt zich met name op geschillen tussen
natuurlijke en rechtspersonen onderling en internationaal publiekrecht richt
zich op staten of internationale instanties onderling.
Soms wordt voor internationaal recht ook de term volkenrecht gebruikt. Dit
geeft echter geen recht aan de brede opvatting van het internationaal recht
omdat het hierbij niet alleen om volkeren gaat.
Staten › afspraken › verdragen › rechten en plichten.
Verdragen worden bekendgemaakt in het Tractatenblad.
Er zijn een aantal belangrijke kenmerken van de internationale rechtsorde.
Er is spraken van een horizontale rechtsorde › alle staten zijn gelijk aan
elkaar¹, er bestaat geen hogere macht. Staten kunnen afspraken maken en
daarmee verdragen sluiten omdat zij onafhankelijk zijn en zelfstandig om te
beslissen of zij partij willen worden van een bepaald verdrag › dit heeft te
maken met de soevereine gelijkheid.
Een andere manier om de soevereiniteit te tonen is door middel van de
jurisdictie of rechtmacht. Hiermee kan een staat regels stellen of handhaven
ten aanzien van zijn burgers.
Staten hebben elkaar nodig om afspraken te maken over bijvoorbeeld
grensoverschrijdende milieuproblemen › ze zijn interdependent².
Ten slotte is er het uitgangspunt dat staten vreedzaam naast elkaar samen
willen leven. Dit wordt een vreedzame co-existentie³ genoemd.
Er zijn twee manieren van samenwerken tussen staten.
1. Intergouvernementeel › de staten houden hun soevereiniteit. Dit is de
norm en deze manier van samenwerken gebeurt vrijwillig.
2. Supranationaal › de staten geven hun soevereiniteit op aan (meestal)
, een hogere macht. Dit is de uitzondering op de regel gebeurt maar
gedeeltelijk vrijwillig.
Het houden en weggeven van de soevereiniteit heeft beide zijn voordelen. Het
behouden betekent dat de staat haar eigen rechters houdt, alle touwtjes in
handen heeft en zelf kan kiezen wanneer en hoeveel macht zij weggeeft.
Daartegenover staat dat het weggeven van de soevereiniteit betekent dat er
efficiënter kan worden samengewerkt, er makkelijker beslissingen kunnen
worden genomen en er is sprake van een langere termijn commitment bij grote
projecten.
Soms kan een burger of overheidsorgaan zich op het internationale recht
beroepen, maar dit hangt af van het soort systeem waar een lidstaat voor heeft
gekozen.
Dit kan monisme zijn › internationaal recht is automatisch deel van de
nationale rechtsorde (als er hierbij ook nog eens sprake is van een ieder
verbindende bepaling kan er rechtstreekse werking voorkomen), of dualisme
› internationaal recht moet eerst worden getransformeerd naar nationaal recht
via een aparte wet.
In welke mate het internationale recht invloed heeft op het nationale recht,
wordt aangeduid met doorwerking.
Nederland is gematigd monistisch.
(het internationale recht heeft geen directe voorkeur voor monisme of
dualisme)
