economie levensloop
hoofdstuk 1 keuzes:
consumptie > gebruik of doe jezelf, aangeschaft door eindgebruiker
investeren > consumeren van bedrijven, kapitaalgoederen (doel om er geld mee te verdienen)
schaars > economisch schaarse is er een product of inspanning nodig om het te maken, bij
absoluut schaarse is er gebrek aan iets. Bij vrije goederen zijn er geen middelen nodig om het te
verkrijgen.
Opofferingskosten > opbrengsten of waarde van het beste niet gekozen alternatief
als je meerdere keuzes hebt en het ene product koopt, geef je de ander op
budgetlijnen >> een vergelijking van alle combinaties van 2 producten die je max. kunt kopen met
een budget
• wanneer budget verandert: evenwijdige verschuiving
• wanneer prijzen veranderen: verandering helling
koopkracht >> hoeveel goederen je kan halen van een bepaald budget
• nominale stijging: inkomen vergroot
• reële stijging: hoeveelheid wat je kan halen stijgt
speltheorie:
• gedrag:
- rationeel: verstandelijk denken
- coöperatief: samenwerkend (collectief)
- non-coöperatief: dominant, niet samenwerkend
• informatie:
- symmetrisch: spelers weten beide evenveel
- asymmetrisch: 1 speler weet meer dan de ander
• strategie:
- dominante strategie: wat als individu het meest oplevert ongeacht de strategie van de
ander.
> Nash-evenwicht: als er een evenwicht is in dominante strategieën
- gevangenendilemma: collectieve oplossing (samenwerking) kan een beter resultaat geven
dan de dominante strategie. Sociale normen en reputatie kunnen van invloed zijn
> bindende afspraak: als ze de afspraak niet na komen ligt er een boete of straf op.
, hoofdstuk 2 risico en informatie:
transactiekosten > al de tijd, geld en moeite die het kost om een transactie (=ruil) tot stand te
brengen
asymmetrische informatie > ongelijke verdeling van kennis en informatie
Verzekeringen >> mensen willen risico’s verkomen (risicoavers)
1. particuliere verzekeringen > privé
2. sociale/collectieve verzekeringen > gezamenlijk
↳ verplicht, solidariteit
- volksverzekeringen = voor iedereen
- werknemersverzekeringen = allen voor mensen in loondienst
• Moral hazard: de kans dat verzekerden hun gedrag veranderen als zij niet direct risico lopen
voor hun onzorgvuldigheid
• Premie = de prijs van een verzekering
↳ kans op schade x gemiddelde schade bedrag
Averechtse selectie > de slechte risico’s blijven over
• Goede risico’s > klanten die weinig schade claimen (winstgevend)
• Slechte risico’s > klanten die veel schade claimen (niet-winstgevend)
De verzekeringsmaatschappij kan niet goed selecteren door asymmetrische informatie, hierdoor
worden
de declaratiekosten te hoog en zal de premie stijgen. De goede risico’s zullen weg gaan.
• Oplossingen:
- Risicoselectie met premiedifferentiatie > premie wordt lager als je bijv. op een bepaalde
plek woont
- Eigen risico > een deel van de schade moet je zelf betalen, de premie wordt lager
- Collectieve dwang > verplichte verzekeringen
Principaal-agent probleem >> Agent gaat voor eigenbelang en weet meer (asymmetrische
informatie)
• Voor de principaal kost dit veel transactiekosten om te controleren
• Opstellen van probleem:
1. Benoem de principaal en agent (agent = degene met de meeste informatie)
2. Benoem de belangentegenstelling
3. Benoem de asymmetrische informatie
4. Benoem dat er transactiekosten moeten worden gemaakt door de principaal,
zodat de agent de taak goed uitvoert
hoofdstuk 1 keuzes:
consumptie > gebruik of doe jezelf, aangeschaft door eindgebruiker
investeren > consumeren van bedrijven, kapitaalgoederen (doel om er geld mee te verdienen)
schaars > economisch schaarse is er een product of inspanning nodig om het te maken, bij
absoluut schaarse is er gebrek aan iets. Bij vrije goederen zijn er geen middelen nodig om het te
verkrijgen.
Opofferingskosten > opbrengsten of waarde van het beste niet gekozen alternatief
als je meerdere keuzes hebt en het ene product koopt, geef je de ander op
budgetlijnen >> een vergelijking van alle combinaties van 2 producten die je max. kunt kopen met
een budget
• wanneer budget verandert: evenwijdige verschuiving
• wanneer prijzen veranderen: verandering helling
koopkracht >> hoeveel goederen je kan halen van een bepaald budget
• nominale stijging: inkomen vergroot
• reële stijging: hoeveelheid wat je kan halen stijgt
speltheorie:
• gedrag:
- rationeel: verstandelijk denken
- coöperatief: samenwerkend (collectief)
- non-coöperatief: dominant, niet samenwerkend
• informatie:
- symmetrisch: spelers weten beide evenveel
- asymmetrisch: 1 speler weet meer dan de ander
• strategie:
- dominante strategie: wat als individu het meest oplevert ongeacht de strategie van de
ander.
> Nash-evenwicht: als er een evenwicht is in dominante strategieën
- gevangenendilemma: collectieve oplossing (samenwerking) kan een beter resultaat geven
dan de dominante strategie. Sociale normen en reputatie kunnen van invloed zijn
> bindende afspraak: als ze de afspraak niet na komen ligt er een boete of straf op.
, hoofdstuk 2 risico en informatie:
transactiekosten > al de tijd, geld en moeite die het kost om een transactie (=ruil) tot stand te
brengen
asymmetrische informatie > ongelijke verdeling van kennis en informatie
Verzekeringen >> mensen willen risico’s verkomen (risicoavers)
1. particuliere verzekeringen > privé
2. sociale/collectieve verzekeringen > gezamenlijk
↳ verplicht, solidariteit
- volksverzekeringen = voor iedereen
- werknemersverzekeringen = allen voor mensen in loondienst
• Moral hazard: de kans dat verzekerden hun gedrag veranderen als zij niet direct risico lopen
voor hun onzorgvuldigheid
• Premie = de prijs van een verzekering
↳ kans op schade x gemiddelde schade bedrag
Averechtse selectie > de slechte risico’s blijven over
• Goede risico’s > klanten die weinig schade claimen (winstgevend)
• Slechte risico’s > klanten die veel schade claimen (niet-winstgevend)
De verzekeringsmaatschappij kan niet goed selecteren door asymmetrische informatie, hierdoor
worden
de declaratiekosten te hoog en zal de premie stijgen. De goede risico’s zullen weg gaan.
• Oplossingen:
- Risicoselectie met premiedifferentiatie > premie wordt lager als je bijv. op een bepaalde
plek woont
- Eigen risico > een deel van de schade moet je zelf betalen, de premie wordt lager
- Collectieve dwang > verplichte verzekeringen
Principaal-agent probleem >> Agent gaat voor eigenbelang en weet meer (asymmetrische
informatie)
• Voor de principaal kost dit veel transactiekosten om te controleren
• Opstellen van probleem:
1. Benoem de principaal en agent (agent = degene met de meeste informatie)
2. Benoem de belangentegenstelling
3. Benoem de asymmetrische informatie
4. Benoem dat er transactiekosten moeten worden gemaakt door de principaal,
zodat de agent de taak goed uitvoert
