Samenvatting RT periode 2
Wiggen en gewichtsfactoren en veldvormen:
Veldvormen:
- Een open veld is rechthoekig
- Is de tumor/ het doelgebied altijd rechthoekig? Nee
- Hoe kan je ervoor zorgen dat de 95% iosodoselijn zo strak mogelijk om de tumor
gaat? MCL-collimator. De bundelopzet is belangrijk, het veld kan deels worden
afgeblokt door MLC (multileafcollimator).
Dosisverdeling
PDD curve & Isodosediagram: In beide figuren is te zien dat de dosis onder de huid eerst
toeneemt en daarna afneemt met de diepte.
De dosisverdeling bij een 2vs: AP PA is de vorm van een zandloper boven en onder veel
dosis. De dosisverdeling bij een 4vs: Box is lateraal veel dosis maar ook craniaal caudaal.
Beïnvloeden van dosis verdeling
- Dit kan door de afzonderlijke bundels niet even lang te laten stralen.
- Het aantal Monitoreenheden (ME’s)wordt dan hoger of lager.
Gewichtsfactor Fg:
Verhouding van de dosisbijdrage tussen verschillende bundels in een punt, vb: 0,8 : 1
Bijvoorbeeld:
- gedefinieerd in het isocentrum
- in het dosismaximum (= 100% van de bundel)
- of in een zelf gekozen punt
Wanneer varieer je de gewichtsfactoren?
- Om dosis in een kritiek orgaan te verminderen
- Om voldoende dosis in het doelgebied te krijgen en daar buiten zo min
mogelijk
Vb: wanneer je een bestraling met een PA bundel en 2 laterale bundels hebt, en met
een gelijke gewichtsverdeling komt er nog teveel in de heupkoppen dan moet de
gewichtsfactor van de laterale bundels omlaag waardoor er minder dosis lateraal en dus in
de heupkoppen komt, hierdoor wordt de gewichtsfactor van de PA bundel wel meer dus komt
er wel meer dosis in de blaas.
Een andere manier om de dosisverdeling te beïnvloeden is dmv wiggen.
Wat is een wig?
Dit is een filter, hierdoor wordt straling geabsorbeerd.
- Is aan de ene kant dikker dan aan de andere kant.
- Absorptie van straling aan dikke kant meer dan aan de dunnen kant.
Wanneer Wiggen ?
- Bij een bv. 2 veldenbestraling; als de bundelassen een hoek met elkaar maken die
niet gelijk is aan 180 graden. Bundels onder een hoek anders dan 180 ⁰ t.o.v. elkaar.
(dus NIET planparallel)
- Schuin oppervlakte en/of om de dosis in een bepaald gebied in de diepte te verhogen
of te verlagen
- Andere redenen, bv. Verschil in dichtheden
Wiggen en gewichtsfactoren en veldvormen:
Veldvormen:
- Een open veld is rechthoekig
- Is de tumor/ het doelgebied altijd rechthoekig? Nee
- Hoe kan je ervoor zorgen dat de 95% iosodoselijn zo strak mogelijk om de tumor
gaat? MCL-collimator. De bundelopzet is belangrijk, het veld kan deels worden
afgeblokt door MLC (multileafcollimator).
Dosisverdeling
PDD curve & Isodosediagram: In beide figuren is te zien dat de dosis onder de huid eerst
toeneemt en daarna afneemt met de diepte.
De dosisverdeling bij een 2vs: AP PA is de vorm van een zandloper boven en onder veel
dosis. De dosisverdeling bij een 4vs: Box is lateraal veel dosis maar ook craniaal caudaal.
Beïnvloeden van dosis verdeling
- Dit kan door de afzonderlijke bundels niet even lang te laten stralen.
- Het aantal Monitoreenheden (ME’s)wordt dan hoger of lager.
Gewichtsfactor Fg:
Verhouding van de dosisbijdrage tussen verschillende bundels in een punt, vb: 0,8 : 1
Bijvoorbeeld:
- gedefinieerd in het isocentrum
- in het dosismaximum (= 100% van de bundel)
- of in een zelf gekozen punt
Wanneer varieer je de gewichtsfactoren?
- Om dosis in een kritiek orgaan te verminderen
- Om voldoende dosis in het doelgebied te krijgen en daar buiten zo min
mogelijk
Vb: wanneer je een bestraling met een PA bundel en 2 laterale bundels hebt, en met
een gelijke gewichtsverdeling komt er nog teveel in de heupkoppen dan moet de
gewichtsfactor van de laterale bundels omlaag waardoor er minder dosis lateraal en dus in
de heupkoppen komt, hierdoor wordt de gewichtsfactor van de PA bundel wel meer dus komt
er wel meer dosis in de blaas.
Een andere manier om de dosisverdeling te beïnvloeden is dmv wiggen.
Wat is een wig?
Dit is een filter, hierdoor wordt straling geabsorbeerd.
- Is aan de ene kant dikker dan aan de andere kant.
- Absorptie van straling aan dikke kant meer dan aan de dunnen kant.
Wanneer Wiggen ?
- Bij een bv. 2 veldenbestraling; als de bundelassen een hoek met elkaar maken die
niet gelijk is aan 180 graden. Bundels onder een hoek anders dan 180 ⁰ t.o.v. elkaar.
(dus NIET planparallel)
- Schuin oppervlakte en/of om de dosis in een bepaald gebied in de diepte te verhogen
of te verlagen
- Andere redenen, bv. Verschil in dichtheden
