Bestuursrecht: inleiding HC week 1

Bestuursrecht – Hoorcolleges
Plan voor vandaag:
 Wat is (algemeen) bestuursrecht?
o Uitdaging voor het algemeen bestuursrecht
 Legaliteitsbeginsel
o Waarom?
o Reikwijdte in het bestuursrecht?
o Overheid bevoegd door attributie
o Overheid bevoegd door delegatie

Wat is bestuursrecht?
 Het recht van, voor en tegen het overheidsbestuur
o Van  vergunningen, subsidies, boetes
o Voor  als de overheid optreedt, moet hij zich wel aan bepaalde normen
houden
o Tegen  als burger het niet eens zijn met vergunning, subsidie, boete
 Relatie en rechtsverhouding tussen bestuur – burger staat centraal
 Behartiging algemeen belang staat voorop
Recht van, voor en tegen het bestuur:
 Het recht van het bestuur
o Instrumenten waarmee overheid bestuurt
o Ge- en verboden; vergunningplicht; subsidies
 Het recht voor het bestuur
o Normen waaraan de overheid gebonden is
o Wet en (ongeschreven) recht(sbeginselen)
 Het recht tegen het bestuur
o Inspraak en rechtsbescherming tegen het bestuur
o Zienswijzen, bezwaar, beroep en hoger beroep

Kenmerken bestuursrecht:
 Monopoliepositie bestuur
o Exclusieve publiekrechtelijke bevoegdheden  aan het bestuur
toekomende bevoegdheden die niemand anders heeft
o Eenzijdige beslissingen  geen consensus nodig, bestuur kan eenzijdig
rechtspositie burger wijzigen
o Ongelijkheid tussen burger en overheid  zowel financieel als qua
rechtspositie
 Interventie in individuele rechtspositie burgers
o Concretisering van de algemene regels in de wet (toepassing in concreet
geval)
o Grijpt in in wat de burger mag / moet
 Belangenafweging is vaak, maar niet altijd, een kerntaak van bestuur
o ‘Beleid’ belangrijk ter bewaking gelijkheid
o Afweging van belangen om een bepaalde beslissing te nemen, wetgever
bepaalt wanneer

, De wet bepaalt wat het bestuur mag doen  altijd in de wet kijken om de bevoegdheid te
vinden.
Algemeen en bijzonder bestuursrecht:
 Bijzonder bestuursrecht
o Instrumenten, bevoegdheden en normen ter bescherming van een specifiek
algemeen belang
o Algemene belangen:
 Fysieke leefomgeving (milieu, ruimtelijke ordening, natuur, water,
klimaat)
 Openbare orde
 Sociale zekerheid (kinderopvangtoeslag)
 Vreemdelingen
 Onderwijs
 Volksgezondheid
 Mededinging
o Algemeen bestuursrecht
 Normen voor (procedures van) besluitvorming
 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
 Normen voor de handhaving van regels
 Rechtsbescherming
Waarom een Algemene wet bestuursrecht?
 Voorafgaand aan de invoering van de Awb in 1994
o Geen uniforme regels over de gehele breedte van het bestuursrecht
o Elk deel van het bijzondere bestuursrecht zijn eigen normen (algemene
normen over besluitvorming en handhaving per wet – elke wet heeft
bijzondere wijze)
 ‘Bits and pieces’ uit (jurisprudentie over) honderden verschillende
wetten
o Als je alles weet over milieurecht weet je niks over bijv. onderwijsrecht
 Constatering
o Opdracht in art. 107 lid 2 GW (de wet stelt algemene regels van
bestuursrecht vast)  Awb
o Wetgever stelt in veel regelingen gelijksoortige normen voor, van en tegen
het bestuur
o ‘Algemeen deel’ van het bestuursrecht

Doelen van de Algemene wet bestuursrecht:
1. Het bevorderen van de eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving
o In Awb besluiten dat je bijvoorbeeld 6 weken tijd hebt om bezwaar / beroep in
te stellen – altijd
o Uniformering, eenheidsbevorderende normen in de Awb
2. Het systematiseren en, waar mogelijk, vereenvoudigen van de bestuursrechtelijke
wetgeving
3. Het codificeren van ontwikkelingen, die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie
hebben afgetekend
4. Het treffen van voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard
niet voor regeling in een bijzondere wet lenen