Historische Context 1:
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1515 – 1648)
Tot 1543: Nederlanden deel van het Duitse Rijk 1356-1450 De Hanze
1516 Karel V koning van Spanje
1521 Luther voor Rijksdag in Worms
1531 Instelling Collaterale Raden
1543-1598 Karel V en Filips 2 heer in de 1550 Instelling bloedplakkaten
Nederlanden 1555 Filips 2 volgt Karel V op
1566 Smeekschrift + Beeldenstorm
1578 Alteratie van Amsterdam
1581 Plakkaat van Verlatinghe
1585 Val van Antwerpen
1598 Filips 2 sterft
Republiek 1572 Geuzen veroveren Den Briel
1576 Pacificatie van Gent
1579 Unie van Utrecht
1584 Moord op Willem van Oranje
1588 Armada verslagen
Tachtigjarige oorlog 1568-1648 1609-1621 Twaalfjarig bestand
Gouden Eeuw 1600 1602 Oprichting VOC
1621 Oprichting WIC
De Nederlanden vóór Karel V
Sinds 925 van Duitse rijk, hoogste gezag in handen van Duitse koning.
In 14de/15de eeuw politieke eenheid, gevolg van:
Streven van hertogen van Bourgondië les Pays Bas in bezit te krijgen.
Stedengroei sinds 12de eeuw, want:
1. Druk handelsverkeer door gunstige ligging (rivieren/havens)
2. Nijverheid nam toe door handelsverkeer (aanvoer grondstoffen)
3. Meer samenwerking tussen steden (onderlinge handelsverbonden)
Steden versterkten hun positie t.o.v. hun heer door privileges in ruil voor belasting betalen. Door
handelsroutes en belastingopbrengst wilden hertogen van Bourgondië dus de Nederlanden hebben.
Filips de Goede had succes, werd heer van veel gewesten. Gewesten waren in hoge maten
zelfstandig. Filips de Goede voerde een centralisatiebeleid om van de gewesten een eenheid te
maken en zelf meer macht te krijgen:
- Zijn hof naar Brussel
- Stadhouders in alle hertogdommen en graafschappen als zijn vertegenwoordigers
- Staten-Generaal (een gezamenlijke vergadering van de gewesten)
Karel V kreeg in langdurige oorlogen verschillende bisdommen en hertogdommen geworden. Hij
werd heer van alle zeventien Nederlanden.
1. De christelijke kerk in West-Europa valt uiteen
In 1568 begon in de Nederlanden, dat deel uitmaakte van een groot Spaans rijk bestuurd door Filips 2
die zijn vader Karel V was opgevolgd, een opstand tegen Spanje. Het begon als meningsverschil over
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1515 – 1648)
Tot 1543: Nederlanden deel van het Duitse Rijk 1356-1450 De Hanze
1516 Karel V koning van Spanje
1521 Luther voor Rijksdag in Worms
1531 Instelling Collaterale Raden
1543-1598 Karel V en Filips 2 heer in de 1550 Instelling bloedplakkaten
Nederlanden 1555 Filips 2 volgt Karel V op
1566 Smeekschrift + Beeldenstorm
1578 Alteratie van Amsterdam
1581 Plakkaat van Verlatinghe
1585 Val van Antwerpen
1598 Filips 2 sterft
Republiek 1572 Geuzen veroveren Den Briel
1576 Pacificatie van Gent
1579 Unie van Utrecht
1584 Moord op Willem van Oranje
1588 Armada verslagen
Tachtigjarige oorlog 1568-1648 1609-1621 Twaalfjarig bestand
Gouden Eeuw 1600 1602 Oprichting VOC
1621 Oprichting WIC
De Nederlanden vóór Karel V
Sinds 925 van Duitse rijk, hoogste gezag in handen van Duitse koning.
In 14de/15de eeuw politieke eenheid, gevolg van:
Streven van hertogen van Bourgondië les Pays Bas in bezit te krijgen.
Stedengroei sinds 12de eeuw, want:
1. Druk handelsverkeer door gunstige ligging (rivieren/havens)
2. Nijverheid nam toe door handelsverkeer (aanvoer grondstoffen)
3. Meer samenwerking tussen steden (onderlinge handelsverbonden)
Steden versterkten hun positie t.o.v. hun heer door privileges in ruil voor belasting betalen. Door
handelsroutes en belastingopbrengst wilden hertogen van Bourgondië dus de Nederlanden hebben.
Filips de Goede had succes, werd heer van veel gewesten. Gewesten waren in hoge maten
zelfstandig. Filips de Goede voerde een centralisatiebeleid om van de gewesten een eenheid te
maken en zelf meer macht te krijgen:
- Zijn hof naar Brussel
- Stadhouders in alle hertogdommen en graafschappen als zijn vertegenwoordigers
- Staten-Generaal (een gezamenlijke vergadering van de gewesten)
Karel V kreeg in langdurige oorlogen verschillende bisdommen en hertogdommen geworden. Hij
werd heer van alle zeventien Nederlanden.
1. De christelijke kerk in West-Europa valt uiteen
In 1568 begon in de Nederlanden, dat deel uitmaakte van een groot Spaans rijk bestuurd door Filips 2
die zijn vader Karel V was opgevolgd, een opstand tegen Spanje. Het begon als meningsverschil over
