Verbintenissenrecht
Samenvatting
College 1
Rechtsfeit: een feit waaraan een regel van objectief recht een rechtsgevolg verbind.
Menselijke handelingen:
1. Rechtshandelingen (rechtsgevolg is de bedoeling)
2. Feitelijke handelingen (rechtsgevolg is niet de bedoeling)
Verbintenis is het rechtsgevolg, de overeenkomst is de rechtsfeit/rechtshandeling.
Verbintenis: het recht van de een, het plicht van de ander.
Presteren = betalen = nakomen
- Iets geven
- Iets doen
- Iets nalaten
Bronnen van verbintenissen:
1. Overeenkomst
2. De wet, onrechtmatige daad (art. 6:162 BW), de verbintenis is er wel, maar was niet
de bedoeling.
3. De wet, rechtmatige daad, de verbintenis is er wel, maar was niet de bedoeling.
Verbintenissen uit de wet:
1. Verbintenissen kunnen ontstaan uit onrechtmatige daad
2. Verbintenissen kunnen ontstaan uit rechtmatige daad
Een verbintenis is de vorderingsrecht van de één en de plicht/schuld van de ander.
Aan de kant van de crediteur (schuldeiser):
1. Vorderingsrecht het recht om iets te vorderen, crediteur kan dit recht uitoefenen
tegen een debituer
2. Rechtsvordering de mogelijkheid om naar de rechter te stappen
3. Verhaalsrecht de mogelijkheid om als crediteur te verhalen op het vermogen van
de debiteur. De crediteur gaat met het vonnis naar de deurwaarder, de deurwaarder
gaat met het vonnis naar de debiteur. De deurwaarder kan zich verhalen op het
vermogen van de debiteur.
,Aan de kant van de debiteur (schuldenaar):
1. Heeft een plicht
2. Aansprakelijkheid
3. Uitwinbaarheid de debiteur moet dulden dat de crediteur zich kan verhalen op
het vermogen van de debiteur. Het vermogen van de debiteur kan worden
uitgewonnen.
Dit noemen we de civiele verbintenis.
Natuurlijke verbintenis (art. 6:3 BW)
Een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet-afdwingbare verbintenis (art. 6:3 lid 1 BW).
Bij een natuurlijke verbintenis kan je niet naar de rechter.
Er zijn 3 redenen waarom je te maken zou kunnen hebben met een natuurlijke verbintenis:
1. De wet zegt dat een bepaalde verbintenis een natuurlijke verbintenis is
2. Je spreekt het af, als gevolg van overeenkomst
3. Er is sprake van een dringende verplichting van moraal en fatsoen
Kenmerken natuurlijke verbintenis:
1. Geen schenking
2. Vrijwillige voldoening aan een natuurlijke verbintenis, is geen onverschuldigde
betaling
De inhoud van verbintenissen wordt bepaald afhankelijk van de vraag of een verbintenis
voortvloeit uit overeenkomst of dat de verbintenis voortvloeit uit de wet.
Art. 6:248 BW bepalen wat de inhoud van de verbintenis is en hoe de verbintenis
uitgevoerd moet worden.
De inhoud van de verbintenis wordt bepaald (art. 6:248 lid 1 BW):
1. Door wat je hebt afgesproken
2. Door wat in de wet staat
3. Door gewoonterecht
4. Door redelijkheid en billijkheid met aanvullende werking
5. Door redelijkheid en billijkheid met beperkende werking
Redelijkheid en billijkheid (lid 1), aanvullende werking (iets vergeten te regelen in de
overeenkomst, dus opvullen met de regels van redelijkheid en billijkheid. Doen wat netjes en
fatsoenlijk is).
Aanvullende werking (art. 6:2 lid 1 BW, art, 6:248 lid 1 BW) is er een leemte in de
overeenkomst, dan doen wat redelijk en billijk is.
, Redelijkheid en billijkheid (lid 2), beperkende werking (iets is heel goed geregeld in de
overeenkomst, de regels van redelijkheid en billijkheid zorgen ervoor dat diegene er geen
beroep op kan doen. De regels van redelijkheid en billijkheid zorgen ervoor dat een geldige
bepaling/voorwaarde/beding buiten toepassing blijft). Saladin/HBU arrest.
Beperkende werking (art. 6:2 lid 2 BW, art, 6:248 lid 2 BW) een regel in de
overeenkomst is niet van toepassing als dat niet redelijk en billijk is.
Exoneratie clausule: met behulp van een exoneratie clausule kan je je aansprakelijkheid
uitsluiten of beperken.
Art. 6:115 BW plaats van betaling
Pluraliteit van schuldeisers (art. 6:15 BW): er zijn twee of meer schuldeisers bij een
verbintenis betrokken en elke schuldeiser heeft een zelfstandig vorderingsrecht voor een
gelijk deel tenzij uit de wet, gewoonte of rechtshandeling voortvloeit dat de prestatie:
- Hen voor ongelijke delen toekomt of
- Dat zij samen één vorderingsrecht hebben (ondeelbare prestatie of recht van
prestatie val in een gemeenschap)
Soorten verbintenissen:
1. Hoofdelijke verbintenissen
2. Alternatieve verbintenissen
3. Verbintenissen onder voorwaarden
4. Verbintenissen onder tijdsbepaling
Hoofdelijke verbintenis (art. 6:6 e.v. BW): er zijn twee of meer schuldenaren bij een
verbintenis betrokken (pluraliteit van debiteuren). Elke debiteur levert een gelijk deel van de
prestatie.
Hoofdelijkheid: de crediteur kan zelf bepalen wie van de debiteuren hij aanspreekt voor de
gehele prestatie.
Redenen:
1. Ondeelbare prestatie
2. Afspraak/overeenkomst
3. De wet
Regres = bijdrageplicht (art. 6:10 BW): onderlinge verhaalsmogelijkheid van
medeschuldenaren. Zij hebben de plicht bij te dragen aan de debiteur die meer heeft
gepresteerd dan waartoe hij eigenlijk verplicht was.
Alternatieve verbintenis (art. 6:17 BW): de debiteur is verplicht tot één van de twee of meer
verschillende prestaties ter keuze van hemzelf, de schuldeiser of een derde.
Samenvatting
College 1
Rechtsfeit: een feit waaraan een regel van objectief recht een rechtsgevolg verbind.
Menselijke handelingen:
1. Rechtshandelingen (rechtsgevolg is de bedoeling)
2. Feitelijke handelingen (rechtsgevolg is niet de bedoeling)
Verbintenis is het rechtsgevolg, de overeenkomst is de rechtsfeit/rechtshandeling.
Verbintenis: het recht van de een, het plicht van de ander.
Presteren = betalen = nakomen
- Iets geven
- Iets doen
- Iets nalaten
Bronnen van verbintenissen:
1. Overeenkomst
2. De wet, onrechtmatige daad (art. 6:162 BW), de verbintenis is er wel, maar was niet
de bedoeling.
3. De wet, rechtmatige daad, de verbintenis is er wel, maar was niet de bedoeling.
Verbintenissen uit de wet:
1. Verbintenissen kunnen ontstaan uit onrechtmatige daad
2. Verbintenissen kunnen ontstaan uit rechtmatige daad
Een verbintenis is de vorderingsrecht van de één en de plicht/schuld van de ander.
Aan de kant van de crediteur (schuldeiser):
1. Vorderingsrecht het recht om iets te vorderen, crediteur kan dit recht uitoefenen
tegen een debituer
2. Rechtsvordering de mogelijkheid om naar de rechter te stappen
3. Verhaalsrecht de mogelijkheid om als crediteur te verhalen op het vermogen van
de debiteur. De crediteur gaat met het vonnis naar de deurwaarder, de deurwaarder
gaat met het vonnis naar de debiteur. De deurwaarder kan zich verhalen op het
vermogen van de debiteur.
,Aan de kant van de debiteur (schuldenaar):
1. Heeft een plicht
2. Aansprakelijkheid
3. Uitwinbaarheid de debiteur moet dulden dat de crediteur zich kan verhalen op
het vermogen van de debiteur. Het vermogen van de debiteur kan worden
uitgewonnen.
Dit noemen we de civiele verbintenis.
Natuurlijke verbintenis (art. 6:3 BW)
Een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet-afdwingbare verbintenis (art. 6:3 lid 1 BW).
Bij een natuurlijke verbintenis kan je niet naar de rechter.
Er zijn 3 redenen waarom je te maken zou kunnen hebben met een natuurlijke verbintenis:
1. De wet zegt dat een bepaalde verbintenis een natuurlijke verbintenis is
2. Je spreekt het af, als gevolg van overeenkomst
3. Er is sprake van een dringende verplichting van moraal en fatsoen
Kenmerken natuurlijke verbintenis:
1. Geen schenking
2. Vrijwillige voldoening aan een natuurlijke verbintenis, is geen onverschuldigde
betaling
De inhoud van verbintenissen wordt bepaald afhankelijk van de vraag of een verbintenis
voortvloeit uit overeenkomst of dat de verbintenis voortvloeit uit de wet.
Art. 6:248 BW bepalen wat de inhoud van de verbintenis is en hoe de verbintenis
uitgevoerd moet worden.
De inhoud van de verbintenis wordt bepaald (art. 6:248 lid 1 BW):
1. Door wat je hebt afgesproken
2. Door wat in de wet staat
3. Door gewoonterecht
4. Door redelijkheid en billijkheid met aanvullende werking
5. Door redelijkheid en billijkheid met beperkende werking
Redelijkheid en billijkheid (lid 1), aanvullende werking (iets vergeten te regelen in de
overeenkomst, dus opvullen met de regels van redelijkheid en billijkheid. Doen wat netjes en
fatsoenlijk is).
Aanvullende werking (art. 6:2 lid 1 BW, art, 6:248 lid 1 BW) is er een leemte in de
overeenkomst, dan doen wat redelijk en billijk is.
, Redelijkheid en billijkheid (lid 2), beperkende werking (iets is heel goed geregeld in de
overeenkomst, de regels van redelijkheid en billijkheid zorgen ervoor dat diegene er geen
beroep op kan doen. De regels van redelijkheid en billijkheid zorgen ervoor dat een geldige
bepaling/voorwaarde/beding buiten toepassing blijft). Saladin/HBU arrest.
Beperkende werking (art. 6:2 lid 2 BW, art, 6:248 lid 2 BW) een regel in de
overeenkomst is niet van toepassing als dat niet redelijk en billijk is.
Exoneratie clausule: met behulp van een exoneratie clausule kan je je aansprakelijkheid
uitsluiten of beperken.
Art. 6:115 BW plaats van betaling
Pluraliteit van schuldeisers (art. 6:15 BW): er zijn twee of meer schuldeisers bij een
verbintenis betrokken en elke schuldeiser heeft een zelfstandig vorderingsrecht voor een
gelijk deel tenzij uit de wet, gewoonte of rechtshandeling voortvloeit dat de prestatie:
- Hen voor ongelijke delen toekomt of
- Dat zij samen één vorderingsrecht hebben (ondeelbare prestatie of recht van
prestatie val in een gemeenschap)
Soorten verbintenissen:
1. Hoofdelijke verbintenissen
2. Alternatieve verbintenissen
3. Verbintenissen onder voorwaarden
4. Verbintenissen onder tijdsbepaling
Hoofdelijke verbintenis (art. 6:6 e.v. BW): er zijn twee of meer schuldenaren bij een
verbintenis betrokken (pluraliteit van debiteuren). Elke debiteur levert een gelijk deel van de
prestatie.
Hoofdelijkheid: de crediteur kan zelf bepalen wie van de debiteuren hij aanspreekt voor de
gehele prestatie.
Redenen:
1. Ondeelbare prestatie
2. Afspraak/overeenkomst
3. De wet
Regres = bijdrageplicht (art. 6:10 BW): onderlinge verhaalsmogelijkheid van
medeschuldenaren. Zij hebben de plicht bij te dragen aan de debiteur die meer heeft
gepresteerd dan waartoe hij eigenlijk verplicht was.
Alternatieve verbintenis (art. 6:17 BW): de debiteur is verplicht tot één van de twee of meer
verschillende prestaties ter keuze van hemzelf, de schuldeiser of een derde.
