12.1
De magnetische veldlijnen geven de richting aan waarin de kompasnaald wijst. De
noordpool van de kompasnaald wijst daarbij in de richting van het veld → in het noorden van
de aarde zit een magnetische zuidpool. De grootte van het magnetische veld in een bepaald
punt van de ruimte wordt gegeven door de magnetische veldsterkte B, met eenheid tesla T.
De magnetische veldsterkte is een vectorgrootheid.
Als er een stroom door een draad loopt in een magnetisch veld, ondervindt de stroomdraad
een kracht door de wisselwerking van de elektrische stroom en het magnetische veld:
𝐹𝐿 = 𝐵⊥ ⋅ 𝐼 ⋅ 𝑙
FL: lorentzkracht in N I: stroomsterkte in A
B⊥: component van magneetveld loodrecht op de stroomrichting in T.
l: lengte van de draad in het magnetische veld m.
De richting van de lorentzkracht kun je bepalen mbv rechterhandregel. Lorentzkracht staat
loodrecht op de richting van het magnetisch veld én op de richting van de stroom door de
draad.
12.2
Elektrisch geladen voorwerpen oefenen op afstand een elektrische kracht op elkaar uit.
Gelijke ladingen stoten elkaar af en negatieve en positieve ladingen trekken elkaar aan.
De grootte van de elektrische kracht op een geladen voorwerp hangt af van
- de lading van het voorwerp
- de sterkte van het elektrisch veld ter plaatse van de lading. Hoe groter de lading des
te groter is de kracht.
De elektrische veldsterkte is de elektrische kracht op een kleine positieve lading in een punt
per hoeveelheid positieve lading: eenheid is dus Newton per Coulomb(N/C). De elektrische
veldlijnen geven in elk punt van de ruimte de richting aan van de elektrische kracht op een
kleine positieve lading. Veldlijnen beginnen bij positieve lading en eindigen bij negatieve
lading. Op negatief geladen deeltjes(elektronen) is de kracht in de tegenovergestelde
richting van (de raaklijn aan) de elektrische veldlijnen. Hoe dichter de veldlijnen naast elkaar
liggen, des te groter is daar de elektrische veldsterkte.
Bij een homogeen elektrisch veld is de veldsterkte overal gelijk gericht en overal even groot
bijvoorbeeld tussen twee geladen platen. Bij een radiaal elektrisch veld is de veldsterkte
overal gericht vanuit een lading in het centrum. De veldsterkte neemt kwadratische af met de
afstand tot de lading in het centrum.
Een lading kan krachten uitoefenen op een ongeladen voorwerp: een geladen ballon buigt
de waterstraal want watermoleculen zijn aan de ene kant positief en aan de andere kant
negatief geladen. Watermoleculen richten zich in een elektrisch veld. Dit verschijnsel heet
elektrische influentie genoemd.
Voor de grootte van de elektrische kracht tussen twee elektrisch geladen voorwerpen geldt
de wet van Coulomb:
𝑞⋅𝑄
𝐹𝑒𝑙 = 𝑓 ⋅ Fel: elektrische kracht in N q en Q: ladingen van de twee voorwerpen in C
𝑟2
r: afstand tussen ladingsmiddelpunten in m f: een constante: in lucht 8,988⋅109 N.m2.C-2
De magnetische veldlijnen geven de richting aan waarin de kompasnaald wijst. De
noordpool van de kompasnaald wijst daarbij in de richting van het veld → in het noorden van
de aarde zit een magnetische zuidpool. De grootte van het magnetische veld in een bepaald
punt van de ruimte wordt gegeven door de magnetische veldsterkte B, met eenheid tesla T.
De magnetische veldsterkte is een vectorgrootheid.
Als er een stroom door een draad loopt in een magnetisch veld, ondervindt de stroomdraad
een kracht door de wisselwerking van de elektrische stroom en het magnetische veld:
𝐹𝐿 = 𝐵⊥ ⋅ 𝐼 ⋅ 𝑙
FL: lorentzkracht in N I: stroomsterkte in A
B⊥: component van magneetveld loodrecht op de stroomrichting in T.
l: lengte van de draad in het magnetische veld m.
De richting van de lorentzkracht kun je bepalen mbv rechterhandregel. Lorentzkracht staat
loodrecht op de richting van het magnetisch veld én op de richting van de stroom door de
draad.
12.2
Elektrisch geladen voorwerpen oefenen op afstand een elektrische kracht op elkaar uit.
Gelijke ladingen stoten elkaar af en negatieve en positieve ladingen trekken elkaar aan.
De grootte van de elektrische kracht op een geladen voorwerp hangt af van
- de lading van het voorwerp
- de sterkte van het elektrisch veld ter plaatse van de lading. Hoe groter de lading des
te groter is de kracht.
De elektrische veldsterkte is de elektrische kracht op een kleine positieve lading in een punt
per hoeveelheid positieve lading: eenheid is dus Newton per Coulomb(N/C). De elektrische
veldlijnen geven in elk punt van de ruimte de richting aan van de elektrische kracht op een
kleine positieve lading. Veldlijnen beginnen bij positieve lading en eindigen bij negatieve
lading. Op negatief geladen deeltjes(elektronen) is de kracht in de tegenovergestelde
richting van (de raaklijn aan) de elektrische veldlijnen. Hoe dichter de veldlijnen naast elkaar
liggen, des te groter is daar de elektrische veldsterkte.
Bij een homogeen elektrisch veld is de veldsterkte overal gelijk gericht en overal even groot
bijvoorbeeld tussen twee geladen platen. Bij een radiaal elektrisch veld is de veldsterkte
overal gericht vanuit een lading in het centrum. De veldsterkte neemt kwadratische af met de
afstand tot de lading in het centrum.
Een lading kan krachten uitoefenen op een ongeladen voorwerp: een geladen ballon buigt
de waterstraal want watermoleculen zijn aan de ene kant positief en aan de andere kant
negatief geladen. Watermoleculen richten zich in een elektrisch veld. Dit verschijnsel heet
elektrische influentie genoemd.
Voor de grootte van de elektrische kracht tussen twee elektrisch geladen voorwerpen geldt
de wet van Coulomb:
𝑞⋅𝑄
𝐹𝑒𝑙 = 𝑓 ⋅ Fel: elektrische kracht in N q en Q: ladingen van de twee voorwerpen in C
𝑟2
r: afstand tussen ladingsmiddelpunten in m f: een constante: in lucht 8,988⋅109 N.m2.C-2
