Geschiedenis
1600-1700 Regenten en vorsten > gouden eeuw
Politiek NL onafhankelijk: republiek der Zeven verenigde Nederlanden
Aspecten:
1. Ontstaan van handelskapitalisme en begin wereldeconomie
1602: VOC: Azië. specerijen, textiel, koffie en porselein.
1621: WIC: West-Afrika en Amerika. hout, suiker, tabak, goud, koper en begin
slavenhandel.
1628: Piet Hein verovert boot met zilver
1634: Verovering Antillen
1652: Nederzetting Kaap de Goede Hoop
1667: Nieuw-NL geruild Suriname
2. Burgerlijke bestuur en stedelijke cultuur NL
https://www.youtube.com/watch?v=DEars0FstfU
1609: 12jarig bestand > wapenstilstand met Spanje
1619: Oldenbarnevelt onthoofd (raadpensionaris)
1648: Vrede van Munster (einde 80jarige oorlog)
1650: Johan de Witt, eerste stadhouder> raadpensionaris/minister.
1672: Willem III stadhouder (baas leger en vloot)
1689-1702: Willem III koning Engeland.
Belangrijk kunst:
- Schilders: Rembrandt van Rijn, Jan Vermeer, Frans Hals & Jan Steen.
- Paleis Dam gebouwd
- Dichter: Joost van den Vondel
- Bijbelvertaling door Jacob Cats
- Filosoof Spinoza, voor vrijheid van meningsuiting
- Heelal: Christiaan Huygens
,Landbouwgebieden: Beemster (1612), Purmer (1622), Wormer (1626)
1700-1800 Pruiken & Revoluties
Politiek Regenten > Stadhouder Willem IV (4) > Willem V
Plantagekolonien, begin transatlantische slavenhandel (afrika amerika) &
driehoekshandel.
Aspecten:
1. Slavenarbeid op plantages en op opkomst van het abolitionisme
1791: WIC geeft grond aan staat
1799: VOC grond aan staat
1801: Onderwijswet → splitsing openbaar en bijzonder onderwijs.
1807: Verlichting, Voltaire en Montesquieu tegen slavernij > ENG begint
Abolitioinisme: afschaffen slavernij en slavenhandel.
1863: afschaffing NL (Keti Koti)
1865: afschaffing Amerika
2. Het streven naar grondrechten en naar politieke invloed van de burgerij
in de Franse en Bataafse revolutie
1702: Willem III overlijdt, regenten kiezen ervoor geen nieuwe stadhouder> macht.
→ Oligarchie: regenten bestuur zonder stadhouder, familiebestuur.
Franse invloed: Buiten huizen bouwen, pruiken dragen en hoepeljurken.
1713: Vrede van Utrecht. Einde successieoorlog Spanje
NL raakt betrokken door frankrijk bij strijd Oostenrijk
1747: Willem IV stadhouder
1748: Vrede van Anken (NL krijgt verloren gebieden terug)
1751: Willem V stadhouder (omdat Willem IV overlijdt)
→ Patriotten overleden over bestuur en sturen 1781 anoniem schrift.
1774: boekje voorspelling aarde uit de been > Eise Eisinga ‘geen paniek’
1776: stoommachine
1787: Willem V meer aanzien dmv Wilhelmina.
1789: Franse revolutie
1794: FR valt NL binnen
1795: Willem V vlucht naar ENG, Einde republiek der 7 verenigde Nederlanden.
Nieuwe naam: Bataafse republiek + vazalstaat (afhankelijk van FR).
, 1800-1900 Industriële revolutie
1776: 1e stoommachine
Politiek: Napoleon (FR), Lodewijk (NL)
Aspecten:
1. Het ontstaan van een parlementair stelsel en de toename van volksinvloed.
Vanaf 1795: FR stem in NL
1804: Napoleon keizer FR
1805: Rutger Jan leiding Bataafse Republiek.
1805: Lodewijk koninkrijk Holland
1806: Invoering continentaal stelsel: verbod handel ENG
1810: NL x → Franse rijk + geen verzet van NL
1811: Napoleon invoer 3 franse wetboeken: burgerlijke stand, decimale stelsel en algemene
dienstplicht.
1813: Keizerrijk Nap valt. > probeert opnieuw
1813: Pruisen en Rus leger vallen NL binnen.
1813: Erfprins Willem I, titel soeverein vorst Verenigde Nederlanden + Negen prov samen
met zuidelijk Nederlanden en Luxemburg = Koninkrijk der Nederlanden
2 doelen Willem: Herstel economie en vorming 1 natie.
1815: Nap opnieuw verslagen bij Waterloo.
1824: NHM> NL handel maatschappij.
- Cultuurstelsel = verplichte bouw van producten voor EU markt.
1830: Belgische kwestie
1839: Afscheiding NL- BE + grondwetsherziening
1840: WIllem I eindigt koningschap > Prins van Oranje Willem II
1848: Grondwetsherziening Thorbecke
1849: Willem II overlijdt > Willem III
1849: ARP Anti-revolutionaire Partij en SDB Sociaal-democratische Bond. >SDAP
1890; Willem III overlijdt > Emma ipv Wilhelmina aan de macht.
1600-1700 Regenten en vorsten > gouden eeuw
Politiek NL onafhankelijk: republiek der Zeven verenigde Nederlanden
Aspecten:
1. Ontstaan van handelskapitalisme en begin wereldeconomie
1602: VOC: Azië. specerijen, textiel, koffie en porselein.
1621: WIC: West-Afrika en Amerika. hout, suiker, tabak, goud, koper en begin
slavenhandel.
1628: Piet Hein verovert boot met zilver
1634: Verovering Antillen
1652: Nederzetting Kaap de Goede Hoop
1667: Nieuw-NL geruild Suriname
2. Burgerlijke bestuur en stedelijke cultuur NL
https://www.youtube.com/watch?v=DEars0FstfU
1609: 12jarig bestand > wapenstilstand met Spanje
1619: Oldenbarnevelt onthoofd (raadpensionaris)
1648: Vrede van Munster (einde 80jarige oorlog)
1650: Johan de Witt, eerste stadhouder> raadpensionaris/minister.
1672: Willem III stadhouder (baas leger en vloot)
1689-1702: Willem III koning Engeland.
Belangrijk kunst:
- Schilders: Rembrandt van Rijn, Jan Vermeer, Frans Hals & Jan Steen.
- Paleis Dam gebouwd
- Dichter: Joost van den Vondel
- Bijbelvertaling door Jacob Cats
- Filosoof Spinoza, voor vrijheid van meningsuiting
- Heelal: Christiaan Huygens
,Landbouwgebieden: Beemster (1612), Purmer (1622), Wormer (1626)
1700-1800 Pruiken & Revoluties
Politiek Regenten > Stadhouder Willem IV (4) > Willem V
Plantagekolonien, begin transatlantische slavenhandel (afrika amerika) &
driehoekshandel.
Aspecten:
1. Slavenarbeid op plantages en op opkomst van het abolitionisme
1791: WIC geeft grond aan staat
1799: VOC grond aan staat
1801: Onderwijswet → splitsing openbaar en bijzonder onderwijs.
1807: Verlichting, Voltaire en Montesquieu tegen slavernij > ENG begint
Abolitioinisme: afschaffen slavernij en slavenhandel.
1863: afschaffing NL (Keti Koti)
1865: afschaffing Amerika
2. Het streven naar grondrechten en naar politieke invloed van de burgerij
in de Franse en Bataafse revolutie
1702: Willem III overlijdt, regenten kiezen ervoor geen nieuwe stadhouder> macht.
→ Oligarchie: regenten bestuur zonder stadhouder, familiebestuur.
Franse invloed: Buiten huizen bouwen, pruiken dragen en hoepeljurken.
1713: Vrede van Utrecht. Einde successieoorlog Spanje
NL raakt betrokken door frankrijk bij strijd Oostenrijk
1747: Willem IV stadhouder
1748: Vrede van Anken (NL krijgt verloren gebieden terug)
1751: Willem V stadhouder (omdat Willem IV overlijdt)
→ Patriotten overleden over bestuur en sturen 1781 anoniem schrift.
1774: boekje voorspelling aarde uit de been > Eise Eisinga ‘geen paniek’
1776: stoommachine
1787: Willem V meer aanzien dmv Wilhelmina.
1789: Franse revolutie
1794: FR valt NL binnen
1795: Willem V vlucht naar ENG, Einde republiek der 7 verenigde Nederlanden.
Nieuwe naam: Bataafse republiek + vazalstaat (afhankelijk van FR).
, 1800-1900 Industriële revolutie
1776: 1e stoommachine
Politiek: Napoleon (FR), Lodewijk (NL)
Aspecten:
1. Het ontstaan van een parlementair stelsel en de toename van volksinvloed.
Vanaf 1795: FR stem in NL
1804: Napoleon keizer FR
1805: Rutger Jan leiding Bataafse Republiek.
1805: Lodewijk koninkrijk Holland
1806: Invoering continentaal stelsel: verbod handel ENG
1810: NL x → Franse rijk + geen verzet van NL
1811: Napoleon invoer 3 franse wetboeken: burgerlijke stand, decimale stelsel en algemene
dienstplicht.
1813: Keizerrijk Nap valt. > probeert opnieuw
1813: Pruisen en Rus leger vallen NL binnen.
1813: Erfprins Willem I, titel soeverein vorst Verenigde Nederlanden + Negen prov samen
met zuidelijk Nederlanden en Luxemburg = Koninkrijk der Nederlanden
2 doelen Willem: Herstel economie en vorming 1 natie.
1815: Nap opnieuw verslagen bij Waterloo.
1824: NHM> NL handel maatschappij.
- Cultuurstelsel = verplichte bouw van producten voor EU markt.
1830: Belgische kwestie
1839: Afscheiding NL- BE + grondwetsherziening
1840: WIllem I eindigt koningschap > Prins van Oranje Willem II
1848: Grondwetsherziening Thorbecke
1849: Willem II overlijdt > Willem III
1849: ARP Anti-revolutionaire Partij en SDB Sociaal-democratische Bond. >SDAP
1890; Willem III overlijdt > Emma ipv Wilhelmina aan de macht.
