Inhoudsopgave
Algemene begrippen lijst en college materiaal: .............................................................................. 2
Hoofdstuk 1: Social justice .............................................................................................................. 3
Hoofdstuk 2: Liberty ....................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 3: Equality ...................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 4: Gemeenschap (belangrijk dat je dit hoofdstuk zelf goed doorleest) ...................... 10
Hoofdstuk 5: Democratie .............................................................................................................. 13
Oefenvragen: ................................................................................................................................. 15
,Algemene begrippen lijst en college materiaal:
Egalitarisme: prevaleert de gedachte dat ieder mens een gelijke vorm van gelijkheid verdient.
Bijvoorbeeld gelijke kansen of gelijke uitkomst (rawls)
Drie typen ethiek:
1. Gevolgen: Consequentialisme
2. Handeling: deontologie
3. Motivatie: deugdenleer
1) Consequentialisme: Goed is de handeling die tot een goed resultaat leidt
Machiavelli:
Doel heiligt middelen
Doel is stabiliteit
Verwijzing naar Aristoteles: harmonie
2) Deontologie: Goed is de handeling die op zich verplicht is, iets wat slecht is maar toch tot een
goed resultaat leidt is slecht, want goed bestaat niet.
o Moord, diefstal, leugens en terreur zijn als politieke instrumenten nooit toelaatbaar
o Kant: Verwerping consequentialisme
o Als ik X wil, moet ik Y
o Y is deontologie, plicht
Categorisch imperatief: Leidraad dat mensen hun eigen vrijheid erkennen
maar ook de zedelijke vrijheid van anderen (puur theoretisch)
Handel zo dat je de mens nooit alleen als middel gebruikt, maar ook altijd als
doel.
3) Deugdenleer: intentie
Een goed mens handelt uit juiste motieven
- Moedig is altijd beter dan laf
- Berekenen wat hulp van naasten je oplevert is fout
Twee typen waarden:
Intrinsiek: waarden die nagestreefd behoren te worden vanuit de gedachte, dat het goede gedaan
behoord te worden. Ethische waarden blijven hun betekenis en geldigheid behouden, ook als ze
feitelijk niet gedragen worden door mensen en groepen. Voorbeelden van ethische waarden zijn
gerechtigheid, liefde, vrijheid en gelijkheid. Het zijn de motieven en idealen waarop de concrete
normen zijn gebaseerd. Het zijn ook de grootheden die met de normen bereikt willen worden. Er zijn
normen en regels om deze waarden te bereiken
Instrumenteel: een betekenis die door concrete personen of groepen feitelijk wordt verleend aan
personen zaken of gebeurtenissen
, Hoofdstuk 1: Social justice
Concept vs. Conceptions: the case of justice
Definities van Justice:
- Rawls: Justice is de eerste deugdelijkheid voor sociale instellingen en de belangrijkste
waarde van de samenleving om burgers hen te doen toekomen waar zij recht op hebben.
o Sociale rechtvaardigheid is de eerste deugd van sociale instituties, het belangrijkste
in de politiek op dit vlak is dus de morale overweging om mensen hun recht te geven
- Nozick: Justice is er om bezittingen rechtmatig te beschermen in een voor waar in het
individu kan doen met zijn of haar bezittingen wat hij wil.
Rechtvaardigheid is van belang voor politieke theorie omdat wanneer duidelijk het mensen iets kan
laten doen wat zij normaal gesproken misschien niet zouden doen.
Een concept is de algemene structuur, de grammatica of een term als; gerechtigheid, vrijheid of
gelijkheid. Een conceptie is een bijzondere specificatie van het concept, verkregen door het invullen
van het detail
Hayek vs. social justice:
Maatschappij is iets dat juist of onjuist is wordt beïnvloed door een misverstand van het concept
rechtvaardigheid. Rechtvaardigheid is een attribuut van actie, een eigenschap van agenten. Dus als
een agent het rechtvaardig vindt, maakt het nog niet meteen juist of onjuist. Maatschappij, is geen
agent, dus kan niet juist of onjuist zijn.
Beleid op het gebied van welvaart dwingt staten om te beoordelen wat juist en wat onjuist is. Heel
moeilijk, er zijn geen goede antwoorden, daarom moeten individuen deze maar beantwoorden.
Het doet er alleen toe als iemand de intentie heeft iets onrechtvaardigs te doen, het doet er alleen
toe als iemand daarvoor verantwoordelijk gesteld kan worden
Zijn poging om de link tussen individueel agentschap en het verzamelen van verdelende uitkomsten
mislukt omdat hij het feit mist dat individuen politiek kunnen acteren, om te voorkomen dat die
uitkomsten buiten hun controle ligt. Sociale rechtvaardigheid gaat te ver.
Kritiek: Hij mist in zijn redenering dat individuele politiek kunnen acteren in verhouding tot anderen
en dat zij daarbuiten ook niet in controle zijn.
Rawls: Justice as fairness
Hypothetical contract: Rechtvaardigheid kan begrepen worden wanneer het voorkomt uit een
hypothetical contract of overeenkomst tussen mensen die van hun kennis hebben ontdaan, anders
zou de overeenkomst onrechtvaardig zijn. Er zijn twee vormen van dit soort contracten.
Algemene begrippen lijst en college materiaal: .............................................................................. 2
Hoofdstuk 1: Social justice .............................................................................................................. 3
Hoofdstuk 2: Liberty ....................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 3: Equality ...................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 4: Gemeenschap (belangrijk dat je dit hoofdstuk zelf goed doorleest) ...................... 10
Hoofdstuk 5: Democratie .............................................................................................................. 13
Oefenvragen: ................................................................................................................................. 15
,Algemene begrippen lijst en college materiaal:
Egalitarisme: prevaleert de gedachte dat ieder mens een gelijke vorm van gelijkheid verdient.
Bijvoorbeeld gelijke kansen of gelijke uitkomst (rawls)
Drie typen ethiek:
1. Gevolgen: Consequentialisme
2. Handeling: deontologie
3. Motivatie: deugdenleer
1) Consequentialisme: Goed is de handeling die tot een goed resultaat leidt
Machiavelli:
Doel heiligt middelen
Doel is stabiliteit
Verwijzing naar Aristoteles: harmonie
2) Deontologie: Goed is de handeling die op zich verplicht is, iets wat slecht is maar toch tot een
goed resultaat leidt is slecht, want goed bestaat niet.
o Moord, diefstal, leugens en terreur zijn als politieke instrumenten nooit toelaatbaar
o Kant: Verwerping consequentialisme
o Als ik X wil, moet ik Y
o Y is deontologie, plicht
Categorisch imperatief: Leidraad dat mensen hun eigen vrijheid erkennen
maar ook de zedelijke vrijheid van anderen (puur theoretisch)
Handel zo dat je de mens nooit alleen als middel gebruikt, maar ook altijd als
doel.
3) Deugdenleer: intentie
Een goed mens handelt uit juiste motieven
- Moedig is altijd beter dan laf
- Berekenen wat hulp van naasten je oplevert is fout
Twee typen waarden:
Intrinsiek: waarden die nagestreefd behoren te worden vanuit de gedachte, dat het goede gedaan
behoord te worden. Ethische waarden blijven hun betekenis en geldigheid behouden, ook als ze
feitelijk niet gedragen worden door mensen en groepen. Voorbeelden van ethische waarden zijn
gerechtigheid, liefde, vrijheid en gelijkheid. Het zijn de motieven en idealen waarop de concrete
normen zijn gebaseerd. Het zijn ook de grootheden die met de normen bereikt willen worden. Er zijn
normen en regels om deze waarden te bereiken
Instrumenteel: een betekenis die door concrete personen of groepen feitelijk wordt verleend aan
personen zaken of gebeurtenissen
, Hoofdstuk 1: Social justice
Concept vs. Conceptions: the case of justice
Definities van Justice:
- Rawls: Justice is de eerste deugdelijkheid voor sociale instellingen en de belangrijkste
waarde van de samenleving om burgers hen te doen toekomen waar zij recht op hebben.
o Sociale rechtvaardigheid is de eerste deugd van sociale instituties, het belangrijkste
in de politiek op dit vlak is dus de morale overweging om mensen hun recht te geven
- Nozick: Justice is er om bezittingen rechtmatig te beschermen in een voor waar in het
individu kan doen met zijn of haar bezittingen wat hij wil.
Rechtvaardigheid is van belang voor politieke theorie omdat wanneer duidelijk het mensen iets kan
laten doen wat zij normaal gesproken misschien niet zouden doen.
Een concept is de algemene structuur, de grammatica of een term als; gerechtigheid, vrijheid of
gelijkheid. Een conceptie is een bijzondere specificatie van het concept, verkregen door het invullen
van het detail
Hayek vs. social justice:
Maatschappij is iets dat juist of onjuist is wordt beïnvloed door een misverstand van het concept
rechtvaardigheid. Rechtvaardigheid is een attribuut van actie, een eigenschap van agenten. Dus als
een agent het rechtvaardig vindt, maakt het nog niet meteen juist of onjuist. Maatschappij, is geen
agent, dus kan niet juist of onjuist zijn.
Beleid op het gebied van welvaart dwingt staten om te beoordelen wat juist en wat onjuist is. Heel
moeilijk, er zijn geen goede antwoorden, daarom moeten individuen deze maar beantwoorden.
Het doet er alleen toe als iemand de intentie heeft iets onrechtvaardigs te doen, het doet er alleen
toe als iemand daarvoor verantwoordelijk gesteld kan worden
Zijn poging om de link tussen individueel agentschap en het verzamelen van verdelende uitkomsten
mislukt omdat hij het feit mist dat individuen politiek kunnen acteren, om te voorkomen dat die
uitkomsten buiten hun controle ligt. Sociale rechtvaardigheid gaat te ver.
Kritiek: Hij mist in zijn redenering dat individuele politiek kunnen acteren in verhouding tot anderen
en dat zij daarbuiten ook niet in controle zijn.
Rawls: Justice as fairness
Hypothetical contract: Rechtvaardigheid kan begrepen worden wanneer het voorkomt uit een
hypothetical contract of overeenkomst tussen mensen die van hun kennis hebben ontdaan, anders
zou de overeenkomst onrechtvaardig zijn. Er zijn twee vormen van dit soort contracten.
