H14 NEFROLOGIE EN RENALE
PATHOLOGIE
UREUM EN CREATINE
Ureum
Ureum ontstaat in de lever door de afbraak van eiwitten, de nieren scheiden het uit.
Het serumureum is afhankelijk van:
- Aantal afgebroken eiwitten in de lever
- Klaring door de nier
Creatine
Creatine is een afbraakproduct van creatinefosfaat in spierweefsel. Via de nieren
wordt het creatine uitgescheiden. het serumcreatine is afhankelijk van de volgende
factoren:
- Afbraak van spiermassa’s
- Creatineklaring door de nier
Klaring nier
De klaring in de nier is afhankelijk van:
- Doorbloeding nier
- Eventuele beschadiging nier
- Obstructie van de urinewegen
Creatineklaring
De nierfunctie kan gemeten worden door de creatineklaring te bepalen. Creatine
productie is vrijwel constant en de waarden schommelen weinig door de dag heen.
De urine wordt 24 uur opgevangen om het totale urinecreatine te bepalen en wordt
tijdens deze 24 uur 1 keer het serumcreatine gemeten.
U xV
- klaring=
P
- U: creatineconcentratie in urine
- V: snelheid van urineproductie
- P: creatineconcentratie plasma
Bij ouderen is er een afname in spiermassa waardoor er minder creatine wordt
geproduceerd. Het is beter om de GFR te berekenen, maar in de praktijk niet altijd
haalbaar. Hierdoor wordt de eGFR bepaald met behulp van: MDRD of CKD-epi
ONDERZOEK FUNCTIE VAN NIEREN
Omdat nieren veel reservecapaciteit hebben zijn de vroege stadia van nierziekte
vaan asymptomatisch. De functie van nieren kan op vier manieren worden
onderzocht:
- Onderzoek urine
,- Bloed en kwantitatieve testen
- Beeldvorming
- Nemen nierbiopt
, ONDERZOEK URINE
Kleur
Volume (normaal 800-2500 ml/dag)
- Wordt bepaald door dieet, vloeistofinname en klimaat
- Minimale urinevolume voor normale uitgscheiding: 650 ml
- Nocturie: groter urinevolume door nierinsufficiëntie
Gewicht
- Soortelijk gewicht (<1,008 = verdund, >1,020 = geconcentreerd) gewicht
van opgeloste deeltjes in urine
- Osmolariteit: aantal deeltjes
- Concentratievermogen
pH
- 5,5 -6,5
- Renale tubulaire acidose
Dipstick onderzoek
- Chemische test verplicht bij patiënten met vermoeden op nierziekte
Bloed
- Dysmorf: glomerulaire bloeding
- Casts (cilindriscge lichamen): distale tubulaire lumen
- Openlijk bloeden urethra: Begin van plassen en urine wordt vervolgens helder
- Bloed dat diffuus in urine afwezig is: blaas of daarboven
- Bloed aan alleen einde mictie: prostaat of blaasbasis
Eiwitten
- Proteïnurie is meest voorkomende signaal nierpathologie (< 30 mg eiwitten
per dag excretie)
- Dipsticks kunnen eiwitten detecteren vanaf 50-150 mg/L
- Albumine is meest gevonden eiwit in urine
Glucose
- Diabetes
Bacteriën
- Nitriet (geproduceerd door bacteriën)
Microscopie
- Wordt onderzocht op een schoon monster: midstream-urine
- Leukocyten: urinewefinfecties (>10 leukocyten/ mm 3)
- Erythrocyten (>1 mm3 = abnormaal)
- Casts: cilindrische structuren geproduceerd in lumen van distale tubulus
o Hyaliene casts: bij hevige inspanning
o Granulaire casts: pathologische proteïnurie bij glomerulaire en
tubulaire aandoeningen
o Erytrocyt castst: nierpathologie indicatie
- Gramnegatieve bacteriën: urineweginfectie
KWANTITATIEVE TESTEN
- GFR (creatineklaring)
o Mannen normaal: 90-140 mL/min
o Vrouwen normaal: 80-125 mL/min
PATHOLOGIE
UREUM EN CREATINE
Ureum
Ureum ontstaat in de lever door de afbraak van eiwitten, de nieren scheiden het uit.
Het serumureum is afhankelijk van:
- Aantal afgebroken eiwitten in de lever
- Klaring door de nier
Creatine
Creatine is een afbraakproduct van creatinefosfaat in spierweefsel. Via de nieren
wordt het creatine uitgescheiden. het serumcreatine is afhankelijk van de volgende
factoren:
- Afbraak van spiermassa’s
- Creatineklaring door de nier
Klaring nier
De klaring in de nier is afhankelijk van:
- Doorbloeding nier
- Eventuele beschadiging nier
- Obstructie van de urinewegen
Creatineklaring
De nierfunctie kan gemeten worden door de creatineklaring te bepalen. Creatine
productie is vrijwel constant en de waarden schommelen weinig door de dag heen.
De urine wordt 24 uur opgevangen om het totale urinecreatine te bepalen en wordt
tijdens deze 24 uur 1 keer het serumcreatine gemeten.
U xV
- klaring=
P
- U: creatineconcentratie in urine
- V: snelheid van urineproductie
- P: creatineconcentratie plasma
Bij ouderen is er een afname in spiermassa waardoor er minder creatine wordt
geproduceerd. Het is beter om de GFR te berekenen, maar in de praktijk niet altijd
haalbaar. Hierdoor wordt de eGFR bepaald met behulp van: MDRD of CKD-epi
ONDERZOEK FUNCTIE VAN NIEREN
Omdat nieren veel reservecapaciteit hebben zijn de vroege stadia van nierziekte
vaan asymptomatisch. De functie van nieren kan op vier manieren worden
onderzocht:
- Onderzoek urine
,- Bloed en kwantitatieve testen
- Beeldvorming
- Nemen nierbiopt
, ONDERZOEK URINE
Kleur
Volume (normaal 800-2500 ml/dag)
- Wordt bepaald door dieet, vloeistofinname en klimaat
- Minimale urinevolume voor normale uitgscheiding: 650 ml
- Nocturie: groter urinevolume door nierinsufficiëntie
Gewicht
- Soortelijk gewicht (<1,008 = verdund, >1,020 = geconcentreerd) gewicht
van opgeloste deeltjes in urine
- Osmolariteit: aantal deeltjes
- Concentratievermogen
pH
- 5,5 -6,5
- Renale tubulaire acidose
Dipstick onderzoek
- Chemische test verplicht bij patiënten met vermoeden op nierziekte
Bloed
- Dysmorf: glomerulaire bloeding
- Casts (cilindriscge lichamen): distale tubulaire lumen
- Openlijk bloeden urethra: Begin van plassen en urine wordt vervolgens helder
- Bloed dat diffuus in urine afwezig is: blaas of daarboven
- Bloed aan alleen einde mictie: prostaat of blaasbasis
Eiwitten
- Proteïnurie is meest voorkomende signaal nierpathologie (< 30 mg eiwitten
per dag excretie)
- Dipsticks kunnen eiwitten detecteren vanaf 50-150 mg/L
- Albumine is meest gevonden eiwit in urine
Glucose
- Diabetes
Bacteriën
- Nitriet (geproduceerd door bacteriën)
Microscopie
- Wordt onderzocht op een schoon monster: midstream-urine
- Leukocyten: urinewefinfecties (>10 leukocyten/ mm 3)
- Erythrocyten (>1 mm3 = abnormaal)
- Casts: cilindrische structuren geproduceerd in lumen van distale tubulus
o Hyaliene casts: bij hevige inspanning
o Granulaire casts: pathologische proteïnurie bij glomerulaire en
tubulaire aandoeningen
o Erytrocyt castst: nierpathologie indicatie
- Gramnegatieve bacteriën: urineweginfectie
KWANTITATIEVE TESTEN
- GFR (creatineklaring)
o Mannen normaal: 90-140 mL/min
o Vrouwen normaal: 80-125 mL/min
