Literatuur motorische ontwikkeling
Boek: ‘Motorische ontwikkeling voor kinderen’
Inhoud
Inhoud................................................................................................................................. 1
HC 1 – 1/11/2016 & HC 2 – 3/11/2016 & HC 3 – 8/11/2016.................................................3
Hoofdstuk 1: De ontwikkelingsoriëntatie............................................................................3
De geschiedenis van het kind in een notendop...............................................................3
Kind en volwassene...................................................................................................... 3
Kind en opvoeding........................................................................................................ 3
De biografe als methode van onderzoek.....................................................................4
De recapitulatiehypothese en evolutieleer...................................................................4
Het moderne onderzoek bij kinderen............................................................................4
Ontwikkelen, leren of groei?............................................................................................ 4
Leren en ontwikkeling..................................................................................................4
Groei en ontwikkeling................................................................................................... 5
De ontwikkelingsoriëntatie over cognitie en motoriek.....................................................5
Cognitie en motoriek.................................................................................................... 5
Gedragscategorieën op de dimensie cognitie-motoriek................................................7
Psycho-, perceptuo- en sensomotoriek.........................................................................8
Vijf invloedrijke ontwikkelingstheorieën...........................................................................8
Een algemeen kader..................................................................................................... 8
Nativistische ontwikkelingstheorieën............................................................................9
Empiristische ontwikkelingstheorieën...........................................................................9
Interactionistische transactionalistische ontwikkelingstheorieën................................10
Psychodynamische ontwikkelingstheorieën................................................................10
De ontwikkeling van dynamische systemen...............................................................11
Theorie Wohlwill (1973)................................................................................................. 11
HC 4 – 15/11/2016............................................................................................................ 12
Hoofdstuk 2: De Biologische ontwikkeling van Kinderen...................................................12
Prenatale ontwikkeling.................................................................................................. 12
Celdeling.................................................................................................................... 12
Prenatale ontwikkeling............................................................................................... 12
Risicofactoren............................................................................................................. 12
De ontwikkeling van de hersenen..................................................................................12
Prenatale ontwikkeling............................................................................................... 12
Postnatale ontwikkeling.............................................................................................. 14
Ervaring en hersenontwikkeling..................................................................................14
Plasticiteit hersenen................................................................................................... 15
Cerebrale lateralisatie................................................................................................... 15
Twee gespecialiseerde hemisferen.............................................................................15
Lateralisatieontwikkeling............................................................................................ 15
, Literatuur motorische ontwikkeling
Boek: ‘Motorische ontwikkeling voor kinderen’
Verklaringen voor de cerebrale lateralisatie...............................................................15
Somatische groei........................................................................................................... 15
Hoofdstuk 3: De motorische ontwikkeling van kinderen...................................................16
Prenatale motoriek........................................................................................................ 16
Ontwikkelingsvragen van de prenatale periode..........................................................16
Het eerste levensjaar, de babyreacties..........................................................................16
De aard van babyreacties........................................................................................... 16
Minder complexe reactiepatronen..............................................................................17
Complexe reactiepatronen......................................................................................... 17
Houdingsreacties........................................................................................................ 17
Willekeurige motoriek van baby’s..................................................................................18
Mijlpalen van motorische ontwikkeling.......................................................................18
Ontplooiing van motorische vaardigheden na het tweede jaar......................................18
HC 5 – 17/11/2016............................................................................................................ 20
Ontwikkeling hersenen: een paar structuren....................................................................20
Neuro-imaging............................................................................................................... 20
Onderdelen hersenen.................................................................................................... 20
Corpus Callosum en hemisferische dominantie..........................................................20
De motor cortex......................................................................................................... 20
De motor cortex en bewegingscontrole......................................................................20
Ontwikkeling van motorische cortices...........................................................................21
Kritische perioden en plasticiteit van de hersenen.....................................................21
Frontaalkwabben........................................................................................................ 22
HC 6 – 29/11/16................................................................................................................ 23
Hoofdstuk 6: Motoriektests voor Kinderen........................................................................23
Het meten van de motoriek van kinderen.....................................................................23
Waarom motoriektests speciaal voor kinderen...........................................................23
Indeling motoriek test................................................................................................. 23
Tests voor jongere kinderen.......................................................................................... 23
Voorbeeld vragen voor het tentamen...............................................................................25
, Literatuur motorische ontwikkeling
Boek: ‘Motorische ontwikkeling voor kinderen’
HC 1 – 1/11/2016 & HC 2 – 3/11/2016 & HC 3 – 8/11/2016
Hoofdstuk 1: De ontwikkelingsoriëntatie
De geschiedenis van het kind in een notendop
Kind en volwassene
Belang voor motorisch gedrag van baby verweven met een benadering van het kind
als een bijzonder wezen dat zich van volwassenen onderscheidt 20e eeuw
Industrialisatie zorgde ervoor dat kinderarbeid verdween, en de leerplicht in werd
gesteld. Moratorium deed intrede (uitstel van volwassenheid).
Eerste tekst waarin ontwikkeling kind genoemd word Griekse tekst, Solon (ong. 600 v.
Chr.) leven opgedeeld in verschillende periodes (van +/- 7 jaar – hebdomade).
Mens loopt op benen doordat onderste deel lichaam groter wordt tijdens
ontwikkeling dan bovenste deel van ’t lichaam
Plato Was van oordeel dat oefening op jeugdige leeftijd van groot belang is voor de
latere beroepsmogelijkheden. Oog voor individuele verschillen. Opvoed/train
methoden gericht zijn om de specifeke begaafdheden van kinderen optimaal
tot wasdom te laten komen
In zijn beeld moesten kinderen hiervoor bij ouders weggehaald worden
staatsinrichtingen
Ging hem niet zozeer om ontwikkeling kinderen, maar ontwikkeling staat die hij
voor ogen had
Paida-ogen = ‘zij die met kinderen handelen’ zorg kinderen in eerste instantie
overgelaten aan zorg van slaven
Romeinen Nauwelijks scholen. Elk romeins kind burgerlijk wetboek uit het hoofd leren.
Rumilia godin van kinderopvoeding.
Kindermoord/infanticide toegestaan; vooral meisjes en misvormde kinderen
Philippe Ariès (1973) Kind gezien als kleine volwassene. Tot 17e eeuw kind niet als
eigen groep beschouwd met eigen leefwereld etc.
‘’baby’’ gebruikt voor periode van geboorte tot adolescentie
Toen der tijd kinderen zelfde gekleed als volwassene en werkte ermee samen
Vanaf 17e eeuw wordt het kind beschouwd als een ‘eigen groep’ Jong volwassene,
baby
Montaigne (1533-1592) Kind opvoedbaar tot leeftijd van 16/17 jaar. Opvoeding moet
bestaan uit (wijsgerige) dialogen. De intellectuele
verschillen werden nog niet fundamenteel gezien
De opvatting over het kind bepaald grotendeels de benadering van het kind door
therapeut, leerkracht, ouder, etc.
Kind en opvoeding
17e eeuw religieuze en morele richtlijnen t.b.v. opvoeding kind opgesteld door
reformatorische en contrareformatorische krachten
Lezen, schrijven opgenomen in opvoeding/onderwijs
Locke (1632-1704) Ervaring en opvoeding opgedaan in kindertijd fundamentele
determinanten voor individuele ontwikkeling. Aangeboren
Boek: ‘Motorische ontwikkeling voor kinderen’
Inhoud
Inhoud................................................................................................................................. 1
HC 1 – 1/11/2016 & HC 2 – 3/11/2016 & HC 3 – 8/11/2016.................................................3
Hoofdstuk 1: De ontwikkelingsoriëntatie............................................................................3
De geschiedenis van het kind in een notendop...............................................................3
Kind en volwassene...................................................................................................... 3
Kind en opvoeding........................................................................................................ 3
De biografe als methode van onderzoek.....................................................................4
De recapitulatiehypothese en evolutieleer...................................................................4
Het moderne onderzoek bij kinderen............................................................................4
Ontwikkelen, leren of groei?............................................................................................ 4
Leren en ontwikkeling..................................................................................................4
Groei en ontwikkeling................................................................................................... 5
De ontwikkelingsoriëntatie over cognitie en motoriek.....................................................5
Cognitie en motoriek.................................................................................................... 5
Gedragscategorieën op de dimensie cognitie-motoriek................................................7
Psycho-, perceptuo- en sensomotoriek.........................................................................8
Vijf invloedrijke ontwikkelingstheorieën...........................................................................8
Een algemeen kader..................................................................................................... 8
Nativistische ontwikkelingstheorieën............................................................................9
Empiristische ontwikkelingstheorieën...........................................................................9
Interactionistische transactionalistische ontwikkelingstheorieën................................10
Psychodynamische ontwikkelingstheorieën................................................................10
De ontwikkeling van dynamische systemen...............................................................11
Theorie Wohlwill (1973)................................................................................................. 11
HC 4 – 15/11/2016............................................................................................................ 12
Hoofdstuk 2: De Biologische ontwikkeling van Kinderen...................................................12
Prenatale ontwikkeling.................................................................................................. 12
Celdeling.................................................................................................................... 12
Prenatale ontwikkeling............................................................................................... 12
Risicofactoren............................................................................................................. 12
De ontwikkeling van de hersenen..................................................................................12
Prenatale ontwikkeling............................................................................................... 12
Postnatale ontwikkeling.............................................................................................. 14
Ervaring en hersenontwikkeling..................................................................................14
Plasticiteit hersenen................................................................................................... 15
Cerebrale lateralisatie................................................................................................... 15
Twee gespecialiseerde hemisferen.............................................................................15
Lateralisatieontwikkeling............................................................................................ 15
, Literatuur motorische ontwikkeling
Boek: ‘Motorische ontwikkeling voor kinderen’
Verklaringen voor de cerebrale lateralisatie...............................................................15
Somatische groei........................................................................................................... 15
Hoofdstuk 3: De motorische ontwikkeling van kinderen...................................................16
Prenatale motoriek........................................................................................................ 16
Ontwikkelingsvragen van de prenatale periode..........................................................16
Het eerste levensjaar, de babyreacties..........................................................................16
De aard van babyreacties........................................................................................... 16
Minder complexe reactiepatronen..............................................................................17
Complexe reactiepatronen......................................................................................... 17
Houdingsreacties........................................................................................................ 17
Willekeurige motoriek van baby’s..................................................................................18
Mijlpalen van motorische ontwikkeling.......................................................................18
Ontplooiing van motorische vaardigheden na het tweede jaar......................................18
HC 5 – 17/11/2016............................................................................................................ 20
Ontwikkeling hersenen: een paar structuren....................................................................20
Neuro-imaging............................................................................................................... 20
Onderdelen hersenen.................................................................................................... 20
Corpus Callosum en hemisferische dominantie..........................................................20
De motor cortex......................................................................................................... 20
De motor cortex en bewegingscontrole......................................................................20
Ontwikkeling van motorische cortices...........................................................................21
Kritische perioden en plasticiteit van de hersenen.....................................................21
Frontaalkwabben........................................................................................................ 22
HC 6 – 29/11/16................................................................................................................ 23
Hoofdstuk 6: Motoriektests voor Kinderen........................................................................23
Het meten van de motoriek van kinderen.....................................................................23
Waarom motoriektests speciaal voor kinderen...........................................................23
Indeling motoriek test................................................................................................. 23
Tests voor jongere kinderen.......................................................................................... 23
Voorbeeld vragen voor het tentamen...............................................................................25
, Literatuur motorische ontwikkeling
Boek: ‘Motorische ontwikkeling voor kinderen’
HC 1 – 1/11/2016 & HC 2 – 3/11/2016 & HC 3 – 8/11/2016
Hoofdstuk 1: De ontwikkelingsoriëntatie
De geschiedenis van het kind in een notendop
Kind en volwassene
Belang voor motorisch gedrag van baby verweven met een benadering van het kind
als een bijzonder wezen dat zich van volwassenen onderscheidt 20e eeuw
Industrialisatie zorgde ervoor dat kinderarbeid verdween, en de leerplicht in werd
gesteld. Moratorium deed intrede (uitstel van volwassenheid).
Eerste tekst waarin ontwikkeling kind genoemd word Griekse tekst, Solon (ong. 600 v.
Chr.) leven opgedeeld in verschillende periodes (van +/- 7 jaar – hebdomade).
Mens loopt op benen doordat onderste deel lichaam groter wordt tijdens
ontwikkeling dan bovenste deel van ’t lichaam
Plato Was van oordeel dat oefening op jeugdige leeftijd van groot belang is voor de
latere beroepsmogelijkheden. Oog voor individuele verschillen. Opvoed/train
methoden gericht zijn om de specifeke begaafdheden van kinderen optimaal
tot wasdom te laten komen
In zijn beeld moesten kinderen hiervoor bij ouders weggehaald worden
staatsinrichtingen
Ging hem niet zozeer om ontwikkeling kinderen, maar ontwikkeling staat die hij
voor ogen had
Paida-ogen = ‘zij die met kinderen handelen’ zorg kinderen in eerste instantie
overgelaten aan zorg van slaven
Romeinen Nauwelijks scholen. Elk romeins kind burgerlijk wetboek uit het hoofd leren.
Rumilia godin van kinderopvoeding.
Kindermoord/infanticide toegestaan; vooral meisjes en misvormde kinderen
Philippe Ariès (1973) Kind gezien als kleine volwassene. Tot 17e eeuw kind niet als
eigen groep beschouwd met eigen leefwereld etc.
‘’baby’’ gebruikt voor periode van geboorte tot adolescentie
Toen der tijd kinderen zelfde gekleed als volwassene en werkte ermee samen
Vanaf 17e eeuw wordt het kind beschouwd als een ‘eigen groep’ Jong volwassene,
baby
Montaigne (1533-1592) Kind opvoedbaar tot leeftijd van 16/17 jaar. Opvoeding moet
bestaan uit (wijsgerige) dialogen. De intellectuele
verschillen werden nog niet fundamenteel gezien
De opvatting over het kind bepaald grotendeels de benadering van het kind door
therapeut, leerkracht, ouder, etc.
Kind en opvoeding
17e eeuw religieuze en morele richtlijnen t.b.v. opvoeding kind opgesteld door
reformatorische en contrareformatorische krachten
Lezen, schrijven opgenomen in opvoeding/onderwijs
Locke (1632-1704) Ervaring en opvoeding opgedaan in kindertijd fundamentele
determinanten voor individuele ontwikkeling. Aangeboren
