Samenvatting sociologie
maart 2024
Inclusief hoorcolleges, videos en overzicht alle denkers
,Inhoudsopgave
Probleem 1.................................................................................................................................................... 4
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Durkheim en hoe draagt deze bij aan de sociologische verbinding?. .4
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Durkheim en hoe verhouden ze zich tot elkaar?...............4
Leerdoel 3: Hoe kan Durkheims werk worden toegepast op deviantie/delinquentie?........................................7
Probleem 2.................................................................................................................................................... 9
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Marx’ denken over de menselijke natuur?..........................................9
Leerdoel 2: Wat zijn Marx’ belangrijkste theorieën en concepten?.....................................................................9
Leerdoel 3: Hoe kan Marx worden toegepast op nieuwe manieren waarop werk wordt georganiseerd?.......12
Probleem 3.................................................................................................................................................. 13
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Weber en hoe verschilt hij tot Marx en Durkheim?..........................13
Leerdoel 2: Wat zijn de belangrijke begrippen rond Webers rationaliseringstheorie?......................................14
............................................................................................................................................................................15
Leerdoel 3: Hoe kan de McDonaldisering van de samenleving worden toegepast op ontwikkeling straffen en
universiteit?........................................................................................................................................................15
Probleem 4.................................................................................................................................................. 16
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Goffman en Butler en hoe draagt deze bij aan de sociologische
verbeelding?.......................................................................................................................................................16
Leerdoel 2: Wat zijn de belangrijkste theoretische concepten van Goffman en Butler?...................................17
Leerdoel 3: Hoe kan het werk van Goffman en Butler worden toegepast op online straatcultuur?.................19
Probleem 5.................................................................................................................................................. 19
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Bourdieu en hoe draagt het bij aan de sociologische verbeelding?. 19
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Bourdieu?........................................................................19
Leerdoel 3: Hoe kan Bourdieu's werk toegepast worden op straatkapitaal van vrouwelijke drugsdealers?....22
Probleem 6.................................................................................................................................................. 23
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Foucault en hoe draagt het bij aan onze sociologische verbeelding?
............................................................................................................................................................................23
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Foucault?.........................................................................23
Leerdoel 3: Hoe kan het werk van Foucault worden toegepast op veiligheidsvraagstukken in steden?...........26
Probleem 7.................................................................................................................................................. 26
Leerdoel 1: Wat is ras en wat is racisme?..........................................................................................................26
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Essed en Bonilla-Silva?....................................................27
Leerdoel 3: Wat voegt een meer sociologische benadering van racisme toe?..................................................28
Probleem 8.................................................................................................................................................. 28
Leerdoel 1: Hoe ziet Latour de verhouding mens en natuur?.............................................................................28
Leerdoel 2: Wat zijn de belangrijkste concepten van Latour’s Actor-Network theory?.....................................28
2
, Leerdoel 3: Hoe laat Latour ons anders kijken naar het Antropoceen of Coronacrisis?....................................30
Hoorcollege................................................................................................................................................. 31
Week 1:...............................................................................................................................................................31
Week 2................................................................................................................................................................32
Week 3................................................................................................................................................................34
Week 4...............................................................................................................................................................36
Video’s van problemen................................................................................................................................ 38
Probleem 1..........................................................................................................................................................38
Probleem 2..........................................................................................................................................................38
Probleem 3..........................................................................................................................................................38
Probleem 4..........................................................................................................................................................39
Probleem 5..........................................................................................................................................................39
Probleem 6..........................................................................................................................................................39
Probleem 7..........................................................................................................................................................40
Overzicht denkers........................................................................................................................................ 41
3
, Probleem 1
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Durkheim en hoe draagt
deze bij aan de sociologische verbinding?
Durkheim was de eerste die sociologie als wetenschap zag en hield zich bezig met de vraag hoe een
samenleving staande kon blijven ten tijde van moeilijkheden. Hij zag de samenleving als een
organisme met verschillende delen die allemaal goed moeten samenwerken om naar te behoren te
kunnen functioneren structionele functionalist.
Durkheim was van mening dat elke wetenschap een object had wat het moest bestuderen.
In Durkheims werk kwamen 2 hoofdthema’s naar boven. De prioriteit van het sociale boven het
individu, en het idee dat de samenleving wetenschappelijk kan worden bestudeerd. Met dit laatste
onderscheid het zich van de filosofie.
De samenleving is meer dan de som der delen (meer dan individuen bij elkaar).
We leven vandaag de dag in een samenleving die de neiging heeft alles te zien als het toerekenen
aan individuen. Denk hierbij aan racisme of vervuiling. Durkheim benadert dingen juist vanuit het
tegenovergestelde perspectief die de sociale dimensie van alle menselijke fenomenen benadrukt.
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Durkheim en hoe
verhouden ze zich tot elkaar?
Sociaal feit
Volgens Durkheim was bij sociologie het object ‘social facts’. Dit zijn externe kenmerken van de
samenleving die een onafhankelijk bestaan hebben en die individuen dwingen zich te conformeren
aan bepaalde gedragsnormen en sociale structuren. Denk hierbij aan normen en waarden. Hij zei dat
social facts niet kunnen worden herleid tot individuen, maar moeten worden bestudeerd als iets wat
los staat daarvan. Hij noemde de feiten sui generis (=uniek). Er zijn 4 eisen voor social facts:
Kan het empirisch bestudeerd worden
Is het extern aan het individu (heeft het individu er geen invloed op)
Dwingt het het individu tot bepaald soort handelen
Kan verandering van social fact alleen uitleggen d.m.v. andere social facts.
Voorbeeld: Als bij kerst niemand zin heeft om cadeautjes te kopen gaat iedereen het toch doen
omdat het erbij hoort. Kerst is een social fact omdat het externe invloed heeft op de situatie en
individu er geen invloed op kan uitoefenen.
Er zijn materiële en immateriële social facts. Materiële zijn direct te observeren, staan los van het
individu en zijn dwingend (de wet). Immateriële zitten in het hoofd van het individu maar de vorm en
inhoud wordt bepaald door complexe acties en niet door individuen zelf. Ze zijn het product van de
menselijke activiteit (normen en waarden). Er zijn verschillende typen immateriële social facts:
1. Moraliteit sociaal feit dat verweven is met en essentieel is voor de samenleving. Individu
heeft moraliteit en externe controle nodig om vrij te zijn. Zonder controle wil mens steeds
meer. Volgens Durkheim gaat moraliteit over discipline, betrokkenheid bij samenleving en
autonomie.
2. Collectief bewustzijn het geheel aan overtuigingen die elke burger deelt en houdt de
samenleving samen. Het is onafhankelijk en bepalend voor andere sociale feiten. Het verwijst
naar algemene structuur van gedeelde begrippen, normen en overtuigingen. Er zijn hierbij 4
elementen.
a. De mate in hoeverre een cultuur wordt gedeeld
b. De hoeveelheid macht die een cultuur heeft om individuele gedachtes, gevoelens en
acties te sturen
c. De mate van helderheid
d. Relatieve niveau van religieuze versus niet religieuze (seculair) content
4
maart 2024
Inclusief hoorcolleges, videos en overzicht alle denkers
,Inhoudsopgave
Probleem 1.................................................................................................................................................... 4
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Durkheim en hoe draagt deze bij aan de sociologische verbinding?. .4
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Durkheim en hoe verhouden ze zich tot elkaar?...............4
Leerdoel 3: Hoe kan Durkheims werk worden toegepast op deviantie/delinquentie?........................................7
Probleem 2.................................................................................................................................................... 9
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Marx’ denken over de menselijke natuur?..........................................9
Leerdoel 2: Wat zijn Marx’ belangrijkste theorieën en concepten?.....................................................................9
Leerdoel 3: Hoe kan Marx worden toegepast op nieuwe manieren waarop werk wordt georganiseerd?.......12
Probleem 3.................................................................................................................................................. 13
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Weber en hoe verschilt hij tot Marx en Durkheim?..........................13
Leerdoel 2: Wat zijn de belangrijke begrippen rond Webers rationaliseringstheorie?......................................14
............................................................................................................................................................................15
Leerdoel 3: Hoe kan de McDonaldisering van de samenleving worden toegepast op ontwikkeling straffen en
universiteit?........................................................................................................................................................15
Probleem 4.................................................................................................................................................. 16
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Goffman en Butler en hoe draagt deze bij aan de sociologische
verbeelding?.......................................................................................................................................................16
Leerdoel 2: Wat zijn de belangrijkste theoretische concepten van Goffman en Butler?...................................17
Leerdoel 3: Hoe kan het werk van Goffman en Butler worden toegepast op online straatcultuur?.................19
Probleem 5.................................................................................................................................................. 19
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Bourdieu en hoe draagt het bij aan de sociologische verbeelding?. 19
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Bourdieu?........................................................................19
Leerdoel 3: Hoe kan Bourdieu's werk toegepast worden op straatkapitaal van vrouwelijke drugsdealers?....22
Probleem 6.................................................................................................................................................. 23
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Foucault en hoe draagt het bij aan onze sociologische verbeelding?
............................................................................................................................................................................23
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Foucault?.........................................................................23
Leerdoel 3: Hoe kan het werk van Foucault worden toegepast op veiligheidsvraagstukken in steden?...........26
Probleem 7.................................................................................................................................................. 26
Leerdoel 1: Wat is ras en wat is racisme?..........................................................................................................26
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Essed en Bonilla-Silva?....................................................27
Leerdoel 3: Wat voegt een meer sociologische benadering van racisme toe?..................................................28
Probleem 8.................................................................................................................................................. 28
Leerdoel 1: Hoe ziet Latour de verhouding mens en natuur?.............................................................................28
Leerdoel 2: Wat zijn de belangrijkste concepten van Latour’s Actor-Network theory?.....................................28
2
, Leerdoel 3: Hoe laat Latour ons anders kijken naar het Antropoceen of Coronacrisis?....................................30
Hoorcollege................................................................................................................................................. 31
Week 1:...............................................................................................................................................................31
Week 2................................................................................................................................................................32
Week 3................................................................................................................................................................34
Week 4...............................................................................................................................................................36
Video’s van problemen................................................................................................................................ 38
Probleem 1..........................................................................................................................................................38
Probleem 2..........................................................................................................................................................38
Probleem 3..........................................................................................................................................................38
Probleem 4..........................................................................................................................................................39
Probleem 5..........................................................................................................................................................39
Probleem 6..........................................................................................................................................................39
Probleem 7..........................................................................................................................................................40
Overzicht denkers........................................................................................................................................ 41
3
, Probleem 1
Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van Durkheim en hoe draagt
deze bij aan de sociologische verbinding?
Durkheim was de eerste die sociologie als wetenschap zag en hield zich bezig met de vraag hoe een
samenleving staande kon blijven ten tijde van moeilijkheden. Hij zag de samenleving als een
organisme met verschillende delen die allemaal goed moeten samenwerken om naar te behoren te
kunnen functioneren structionele functionalist.
Durkheim was van mening dat elke wetenschap een object had wat het moest bestuderen.
In Durkheims werk kwamen 2 hoofdthema’s naar boven. De prioriteit van het sociale boven het
individu, en het idee dat de samenleving wetenschappelijk kan worden bestudeerd. Met dit laatste
onderscheid het zich van de filosofie.
De samenleving is meer dan de som der delen (meer dan individuen bij elkaar).
We leven vandaag de dag in een samenleving die de neiging heeft alles te zien als het toerekenen
aan individuen. Denk hierbij aan racisme of vervuiling. Durkheim benadert dingen juist vanuit het
tegenovergestelde perspectief die de sociale dimensie van alle menselijke fenomenen benadrukt.
Leerdoel 2: Wat zijn de theoretische concepten van Durkheim en hoe
verhouden ze zich tot elkaar?
Sociaal feit
Volgens Durkheim was bij sociologie het object ‘social facts’. Dit zijn externe kenmerken van de
samenleving die een onafhankelijk bestaan hebben en die individuen dwingen zich te conformeren
aan bepaalde gedragsnormen en sociale structuren. Denk hierbij aan normen en waarden. Hij zei dat
social facts niet kunnen worden herleid tot individuen, maar moeten worden bestudeerd als iets wat
los staat daarvan. Hij noemde de feiten sui generis (=uniek). Er zijn 4 eisen voor social facts:
Kan het empirisch bestudeerd worden
Is het extern aan het individu (heeft het individu er geen invloed op)
Dwingt het het individu tot bepaald soort handelen
Kan verandering van social fact alleen uitleggen d.m.v. andere social facts.
Voorbeeld: Als bij kerst niemand zin heeft om cadeautjes te kopen gaat iedereen het toch doen
omdat het erbij hoort. Kerst is een social fact omdat het externe invloed heeft op de situatie en
individu er geen invloed op kan uitoefenen.
Er zijn materiële en immateriële social facts. Materiële zijn direct te observeren, staan los van het
individu en zijn dwingend (de wet). Immateriële zitten in het hoofd van het individu maar de vorm en
inhoud wordt bepaald door complexe acties en niet door individuen zelf. Ze zijn het product van de
menselijke activiteit (normen en waarden). Er zijn verschillende typen immateriële social facts:
1. Moraliteit sociaal feit dat verweven is met en essentieel is voor de samenleving. Individu
heeft moraliteit en externe controle nodig om vrij te zijn. Zonder controle wil mens steeds
meer. Volgens Durkheim gaat moraliteit over discipline, betrokkenheid bij samenleving en
autonomie.
2. Collectief bewustzijn het geheel aan overtuigingen die elke burger deelt en houdt de
samenleving samen. Het is onafhankelijk en bepalend voor andere sociale feiten. Het verwijst
naar algemene structuur van gedeelde begrippen, normen en overtuigingen. Er zijn hierbij 4
elementen.
a. De mate in hoeverre een cultuur wordt gedeeld
b. De hoeveelheid macht die een cultuur heeft om individuele gedachtes, gevoelens en
acties te sturen
c. De mate van helderheid
d. Relatieve niveau van religieuze versus niet religieuze (seculair) content
4
