Scheikunde Samenvatting Hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Begrippen
Zuivere stof: een stof die bestaat uit maar 1 molecuulsoort of 1 atoomsoort. Dit is
alleen ontleedbaar als de bouwstenen moleculen zijn.
o Element: een zuivere stof die bestaat uit maar 1 atoomsoort. Deze stof is
onontleedbaar.
Verbinding: een stof waarvan de bouwstenen bestaan uit 2 of meer atomen.
Moleculen: bouwstenen die bestaan uit twee of meer atomen.
Er komen voornamelijk verbindingen voor in de natuur, en maar een paar
elementen, zoals goud of zuurstof.
Mengsel: iets wat bestaat uit verschillende stoffen met elk hun eigen
stofeigenschappen. Je kunt mengsels scheiden.
o Homogene mengsels: mengsels waarvan je niet kunt zien dat het een mengsel is
BV: oplossing
o Heterogene mengsels: mengsels waarvan je kunt zien dat het een mengsel is en
dat het dus uit verschillende stoffen bestaat.
BV: emulsie
Paragraaf 1.3 Scheidingsmethoden
Scheiden: je kunt een mengsel scheiden als je de zuivere stoffen van het mengsel
wilt hebben. Als je een mengsel gaat scheiden ben je eigenlijk moleculen aan het
sorteren. Bij het scheiden kun je gebruik maken van het verschil in
stofeigenschappen van de stoffen in het mengsel. Hiervoor zijn verschillende
scheidingsmethoden:
1) Filtreren – verschil in deeltjesgrootte
o Suspensie
o Filtraat: de vloeistof.
o Residu: de vast stof.
2) Bezinken – verschil in dichtheid
o Emulsie: tweelagensysteem ontstaat.
o Suspensie: de vaste deeltjes zinken naar beneden.
3) Indampen – verschil in kookpunt
o Oplossing
4) Destilleren – verschil in kookpunt
o Oplossing
o Destillaat: opgevangen vloeistof.
, o Residu: het deel van het mengsel dat niet is verdampt.
5) Extraheren – verschil in oplosbaarheid
o Mengsels met vaste stoffen.
o Dit voer je uit door aan het mengsel een oplosmiddel toe te voegen waar de
ene stof wel in oplost en de andere niet. Daarna moet je de verkregen
oplossing verdampen om de zuivere stof te verkrijgen.
o Extractiemiddel: het oplosmiddel
6) Adsorberen – verschil in adsorptievermogen
o Deze scheidingsmethode gebruik je om geur- kleur- en smaakstoffen uit een
oplossing te verwijderen met actieve koolstof. De korrels van de actieve
koolstof hebben een heel groot oppervlak waardoor andere stoffen zich er
gemakkelijk aan hechten.
o Adsorptiemiddel: de koolstof.
7) Papierchromatografie – verschil in aanhechtingsvermogen (adsorptievermogen)
en oplosbaarheid
o Met deze scheidingsmethode kun je kleurstoffen scheiden. Hierbij is het ook
mogelijk om de verschillende stoffen te herkennen, namelijk door de Rf-
waarde te berekenen.
afgelegde afstand van de kleurstof A
Rf-waarde: =
afgelegde afstand van de loopvloeistof B
Hoofdstuk 2 Bouwstenen van stoffen
Paragraaf 2.2 De bouw van een atoom
Het oudste idee over atomen kwam van de Griek Democritus. Hij geloofde dat de
wereld bestond uit kleine ondeelbare deeltjes. Hij noemde ze atomos (atomen). Na
hem werd er echter geen onderzoek meer gedaan naar atomen tot Dalton in 1808
opnieuw een atoommodel introduceerde. hij stelde atomen voor als harde massieve
bolletjes. Hij bedacht de modellen van 20 verschillende atoomsoorten met
verschillende groottes en elk een andere kleur.
Atoommodel van Rutherford
Het atoommodel van Dalton was snoezig, maar het atoommodel van Rutherford uit
1911 was nog veel beter. Hij had namelijk onderzocht dat de atoom niet massief is,
maar dat er in het midden een positieve kern zit met daaromheen een negatieve
elektronenwolk. Uit zijn experiment kun je dus de volgende conclusies trekken:
o Een atoom had een positief geladen atoomkern met protonen.
o In de atoomkern zaten ook neutronen, omdat de protonen in de kern elkaar
anders te veel af zouden stoten.
o Om de kern heen zweven er elektronen rond. Een atoom is neutraal, dus zijn
er in elk atoom precies evenveel protonen als elektronen.
De symbolen voor de onderdelen van een atoom zijn:
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.2
Begrippen
Zuivere stof: een stof die bestaat uit maar 1 molecuulsoort of 1 atoomsoort. Dit is
alleen ontleedbaar als de bouwstenen moleculen zijn.
o Element: een zuivere stof die bestaat uit maar 1 atoomsoort. Deze stof is
onontleedbaar.
Verbinding: een stof waarvan de bouwstenen bestaan uit 2 of meer atomen.
Moleculen: bouwstenen die bestaan uit twee of meer atomen.
Er komen voornamelijk verbindingen voor in de natuur, en maar een paar
elementen, zoals goud of zuurstof.
Mengsel: iets wat bestaat uit verschillende stoffen met elk hun eigen
stofeigenschappen. Je kunt mengsels scheiden.
o Homogene mengsels: mengsels waarvan je niet kunt zien dat het een mengsel is
BV: oplossing
o Heterogene mengsels: mengsels waarvan je kunt zien dat het een mengsel is en
dat het dus uit verschillende stoffen bestaat.
BV: emulsie
Paragraaf 1.3 Scheidingsmethoden
Scheiden: je kunt een mengsel scheiden als je de zuivere stoffen van het mengsel
wilt hebben. Als je een mengsel gaat scheiden ben je eigenlijk moleculen aan het
sorteren. Bij het scheiden kun je gebruik maken van het verschil in
stofeigenschappen van de stoffen in het mengsel. Hiervoor zijn verschillende
scheidingsmethoden:
1) Filtreren – verschil in deeltjesgrootte
o Suspensie
o Filtraat: de vloeistof.
o Residu: de vast stof.
2) Bezinken – verschil in dichtheid
o Emulsie: tweelagensysteem ontstaat.
o Suspensie: de vaste deeltjes zinken naar beneden.
3) Indampen – verschil in kookpunt
o Oplossing
4) Destilleren – verschil in kookpunt
o Oplossing
o Destillaat: opgevangen vloeistof.
, o Residu: het deel van het mengsel dat niet is verdampt.
5) Extraheren – verschil in oplosbaarheid
o Mengsels met vaste stoffen.
o Dit voer je uit door aan het mengsel een oplosmiddel toe te voegen waar de
ene stof wel in oplost en de andere niet. Daarna moet je de verkregen
oplossing verdampen om de zuivere stof te verkrijgen.
o Extractiemiddel: het oplosmiddel
6) Adsorberen – verschil in adsorptievermogen
o Deze scheidingsmethode gebruik je om geur- kleur- en smaakstoffen uit een
oplossing te verwijderen met actieve koolstof. De korrels van de actieve
koolstof hebben een heel groot oppervlak waardoor andere stoffen zich er
gemakkelijk aan hechten.
o Adsorptiemiddel: de koolstof.
7) Papierchromatografie – verschil in aanhechtingsvermogen (adsorptievermogen)
en oplosbaarheid
o Met deze scheidingsmethode kun je kleurstoffen scheiden. Hierbij is het ook
mogelijk om de verschillende stoffen te herkennen, namelijk door de Rf-
waarde te berekenen.
afgelegde afstand van de kleurstof A
Rf-waarde: =
afgelegde afstand van de loopvloeistof B
Hoofdstuk 2 Bouwstenen van stoffen
Paragraaf 2.2 De bouw van een atoom
Het oudste idee over atomen kwam van de Griek Democritus. Hij geloofde dat de
wereld bestond uit kleine ondeelbare deeltjes. Hij noemde ze atomos (atomen). Na
hem werd er echter geen onderzoek meer gedaan naar atomen tot Dalton in 1808
opnieuw een atoommodel introduceerde. hij stelde atomen voor als harde massieve
bolletjes. Hij bedacht de modellen van 20 verschillende atoomsoorten met
verschillende groottes en elk een andere kleur.
Atoommodel van Rutherford
Het atoommodel van Dalton was snoezig, maar het atoommodel van Rutherford uit
1911 was nog veel beter. Hij had namelijk onderzocht dat de atoom niet massief is,
maar dat er in het midden een positieve kern zit met daaromheen een negatieve
elektronenwolk. Uit zijn experiment kun je dus de volgende conclusies trekken:
o Een atoom had een positief geladen atoomkern met protonen.
o In de atoomkern zaten ook neutronen, omdat de protonen in de kern elkaar
anders te veel af zouden stoten.
o Om de kern heen zweven er elektronen rond. Een atoom is neutraal, dus zijn
er in elk atoom precies evenveel protonen als elektronen.
De symbolen voor de onderdelen van een atoom zijn:
