1
, S13 Innoveren met beleid
Van:
XXXXX
Docent:
XXXXXX
SAXION HOGESCHOOL
2
,Voorwoord
Mijn naam is XXXXX. In het dagelijks leven woon ik samen met mijn vriendin Marlies en onze dochter Floortje in het
Achterhoeks pittoreske Borculo. In februari 2018 ben ik gestart met de opleiding toegepaste psychologie waar deze
module “Innoveren met beleid” een onderdeel van is.
De reden dat ik de opleiding toegepaste psychologie ben gaan doen is dat ik geïnteresseerd ben naar het gedrag van
mensen. Deze module is een prima handvat om als professional een professionele werkomgeving te bevorderen en
te realiseren. Het maakt je bewuster van je omgeving, waarbij je middels een helicopterview overstijgend leert
denken. Hiermee wil ik tevens een koppeling maken naar de reden dat ik deze opleiding toegepaste psychologie ben
gaan doen. Om innovatief beleid te realiseren, moet men gedrag of gedragingen van een individu of groep kunnen
begrijpen zodat deze in de juiste context geplaatst kunnen worden.
Dit onderzoek is uitgevoerd bij Horizon ZIKOS meander, locatie Harreveld. Op ZIKOS meander worden kinderen
opgenomen die in een acute psychiatrische crisis verkeren, dit vaak in combinatie met gedragsproblemen zoals
agressie. Het doel van een plaatsing op de ZIKOS meander is het stabiliseren van de aanwezige crisissituatie. Als
werkbegeleider van het team ZIKOS meander 1, ben ik verantwoordelijk voor de bewaking van de diverse processen,
behandeldoelen van de kinderen, coaching van de hulpverleners en de kwaliteit van het primaire proces. Daarnaast
ben ik de schakel tussen het management en de werkvloer. Dit te samen maakt dat deze module een daadwerkelijke
win win situatie oplevert en daadwerkelijk ingezet gaat worden in het werkveld.
De rode draad in dit onderzoek is een suïcide op de afdeling ZIKOS meander 2. Naar aanleiding van deze suïcide
heeft de inspectie gezondheidszorg en jeugd een onderzoek ingesteld. De uitkomsten van dit onderzoek zijn
verweven in dit eindproduct. Daarnaast is suïcide een maatschappelijk gevoelig en beladen onderwerp, ik hoop dat
dit onderzoek een bijdrage levert om in de toekomst suïcide te kunnen voorkomen.
Ik wil de docent Phil Birkenhäger bedanken voor fijne lessen en feedback. Tevens wil ik XXXXXXX bedanken voor de
samenwerking en het luisterend oor.
XXXXX
Borculo, 03 juli 2019
3
,Inhoud
Voorwoord......................................................................................................................................................................3
1 Agendavorming............................................................................................................................................................6
1.1 Probleemstromen..................................................................................................................................................6
1.2 Oplossingsstroom..................................................................................................................................................7
1.3 Politieke stroom....................................................................................................................................................7
1.4 Beleidsprobleem....................................................................................................................................................7
1.5 Beleidsvraag..........................................................................................................................................................7
1.6 Beleidsdoel............................................................................................................................................................8
1.7 Opdrachtgever.......................................................................................................................................................8
1.8 Framing..................................................................................................................................................................8
2 Probleem analyse.......................................................................................................................................................11
2.1 Beleidsdriehoek...................................................................................................................................................11
2.2 contextuele analyse.............................................................................................................................................12
2.3 Content analyse...................................................................................................................................................12
Processen.................................................................................................................................................................. 13
2.4 Actoren................................................................................................................................................................14
2.6 Veldmodel...........................................................................................................................................................16
3 Beleidsontwerp..........................................................................................................................................................17
3.1 Doelboom............................................................................................................................................................17
3.2 Uitwerking doel deskundigheid bevordering.......................................................................................................17
4 Implementatie............................................................................................................................................................19
4.1 Voorbereiding......................................................................................................................................................19
4.1 Planning...............................................................................................................................................................19
4.2 Uitvoering van beleid...........................................................................................................................................19
4.3 Strategieën..........................................................................................................................................................20
4.4 Belemmerende factoren......................................................................................................................................20
4.5 Risicoanalyse.......................................................................................................................................................20
4.6 Kosten en baten...................................................................................................................................................21
4.7 Kwaliteitsborging.................................................................................................................................................21
4.8 Culturele kenmerken...........................................................................................................................................21
5 Conclusie en aanbevelingen.......................................................................................................................................22
5.1 Conclusie.............................................................................................................................................................22
5.2 Aanbevelingen.....................................................................................................................................................22
6 Litratuurlijst................................................................................................................................................................23
Bijlagen.......................................................................................................................................................................... 26
Bijlage 1 planning......................................................................................................................................................26
Bijlage 2 Risicoanalyse...............................................................................................................................................27
4
, Bijlage 3 kosten en baten..........................................................................................................................................28
Bijlage 4 deel van het verbeterplan ZIKOS meander.................................................................................................29
5
, 1 Agendavorming
In dit hoofdstuk wordt de agenderingstheorie uitgewerkt. Dit wordt gedaan door verschillende stromen uit te
werken en er vindt verdieping plaats om tot de kern van het beleidsprobleem te komen. Tevens worden de
beleidsvraag en beleidsdoelstellingen geformuleerd. Daarnaast worden er drie frames uitgewerkt.
figuur 1 beleidscyclus bron: (Hoogerwerf, 2014)
1.1 Probleemstromen
In de media is de stijging van kinderen die suïcide plegen een veel besproken onderwerp. De inspectie jeugdzorg
vindt dat kinderen niet de juiste zorg krijgen die nodig is (AD, 2018). De regering wil als antwoordt op dit artikel
uitzoeken wat maakt dat het aantal zelfdodingen onder minderjarige gestaag toeneemt. De regering baseert zich op
cijfers van het centraal bureau voor statistiek (CBS, 2018). In februari is er een casus onderzoek gepubliceerd door de
inspectie gezondheidszorg en jeugd naar aanleiding van een gelukte suïcide die in augustus 2018 heeft plaats
gevonden bij Horizon Harreveld op de groep ZIKOS meander 2. ZIKOS staat voor zeer intensieve kortdurende
observatie en stabilisatie. Op deze afdeling worden kinderen tussen de twaalf en achttien jaar opgenomen die in een
acute psychiatrische crisis verkeren met daarbij heftige gedragsproblematiek. Deze gedragsproblematiek maakt dat
deze kinderen niet behandelt worden in de reguliere (jeugd) geestelijke gezondheidzorg (GGZ). Het merendeel van
de opgenomen kinderen van de ZIKOS meander is suïcidaal en wordt daarvoor behandelt. Deze suïcidaliteit gaat
meestal gepaard met persoonlijkheidsproblematiek. Dit bij elkaar maakt dat hulpverleners werkzaam bij ZIKOS
meander balanceren in het grijze gebied tussen de GGZ en de jeugdzorg (gedrag en psychiatrische problematiek).
Het onderzoek van de inspectie gezondheidzorg en jeugd (2019) is helder in zijn conclusie. Onderzoek onder de
hulpverleners heeft uitgewezen dat ondanks dat het personeel zeer ervaren is, het niet beschikt over de juiste
deskundigheid die verwacht mag worden van hulpverleners in een psychiatrische, orthopedische setting (p.7).
De kinderombudsman heeft in een onderzoek (2016) vastgesteld dat de kwaliteit van jeugdzorg is gedaald sinds de
aanvang van de transitiejeugdzorg in 2015. Vanaf 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van
de jeugdwet en alle zorg die daaruit voortvloeit. De kinderombudsman is erg bezorgt om de kinderen die geplaatst
zijn in een specialistische zorginstelling. Als reden wordt genoemd dat het personeel door gebrek aan opleiding en
kennis minder deskundig is. Tevens is het aantal zelfdodingen van kinderen onder de 18 jaar sinds 2015 gestaag
gestegen. De kinderombudsman maakt zich dan ook grote zorgen.
De Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) heeft onderzoek gedaan (NOS, 2017) bij jeugdzorg instellingen naar de effecten
van de transitie jeugdzorg. Door de marktwerking worden instellingen gedwongen om zorg aan te bieden op het
scherpst van de schede. Hierdoor worden instellingen min of meer gedwongen om minder geld uit te geven in het
bevorderen van deskundigheid van het personeel. Tevens is de bezetting op de werkvloer minimaal. Door deze
minimale bezetting is er weinig ruimte voor interne of externe opleidingen. Ter vergelijking, als men uitgaat van een
gemiddeld Nederlands gezin, dan heeft men 1.7 kind (CBS, 2018). Op een gemiddelde gesloten-jeugdzorggroep met
11 kinderen hebben 2 pedagogisch medewerkers dienst.
6
, S13 Innoveren met beleid
Van:
XXXXX
Docent:
XXXXXX
SAXION HOGESCHOOL
2
,Voorwoord
Mijn naam is XXXXX. In het dagelijks leven woon ik samen met mijn vriendin Marlies en onze dochter Floortje in het
Achterhoeks pittoreske Borculo. In februari 2018 ben ik gestart met de opleiding toegepaste psychologie waar deze
module “Innoveren met beleid” een onderdeel van is.
De reden dat ik de opleiding toegepaste psychologie ben gaan doen is dat ik geïnteresseerd ben naar het gedrag van
mensen. Deze module is een prima handvat om als professional een professionele werkomgeving te bevorderen en
te realiseren. Het maakt je bewuster van je omgeving, waarbij je middels een helicopterview overstijgend leert
denken. Hiermee wil ik tevens een koppeling maken naar de reden dat ik deze opleiding toegepaste psychologie ben
gaan doen. Om innovatief beleid te realiseren, moet men gedrag of gedragingen van een individu of groep kunnen
begrijpen zodat deze in de juiste context geplaatst kunnen worden.
Dit onderzoek is uitgevoerd bij Horizon ZIKOS meander, locatie Harreveld. Op ZIKOS meander worden kinderen
opgenomen die in een acute psychiatrische crisis verkeren, dit vaak in combinatie met gedragsproblemen zoals
agressie. Het doel van een plaatsing op de ZIKOS meander is het stabiliseren van de aanwezige crisissituatie. Als
werkbegeleider van het team ZIKOS meander 1, ben ik verantwoordelijk voor de bewaking van de diverse processen,
behandeldoelen van de kinderen, coaching van de hulpverleners en de kwaliteit van het primaire proces. Daarnaast
ben ik de schakel tussen het management en de werkvloer. Dit te samen maakt dat deze module een daadwerkelijke
win win situatie oplevert en daadwerkelijk ingezet gaat worden in het werkveld.
De rode draad in dit onderzoek is een suïcide op de afdeling ZIKOS meander 2. Naar aanleiding van deze suïcide
heeft de inspectie gezondheidszorg en jeugd een onderzoek ingesteld. De uitkomsten van dit onderzoek zijn
verweven in dit eindproduct. Daarnaast is suïcide een maatschappelijk gevoelig en beladen onderwerp, ik hoop dat
dit onderzoek een bijdrage levert om in de toekomst suïcide te kunnen voorkomen.
Ik wil de docent Phil Birkenhäger bedanken voor fijne lessen en feedback. Tevens wil ik XXXXXXX bedanken voor de
samenwerking en het luisterend oor.
XXXXX
Borculo, 03 juli 2019
3
,Inhoud
Voorwoord......................................................................................................................................................................3
1 Agendavorming............................................................................................................................................................6
1.1 Probleemstromen..................................................................................................................................................6
1.2 Oplossingsstroom..................................................................................................................................................7
1.3 Politieke stroom....................................................................................................................................................7
1.4 Beleidsprobleem....................................................................................................................................................7
1.5 Beleidsvraag..........................................................................................................................................................7
1.6 Beleidsdoel............................................................................................................................................................8
1.7 Opdrachtgever.......................................................................................................................................................8
1.8 Framing..................................................................................................................................................................8
2 Probleem analyse.......................................................................................................................................................11
2.1 Beleidsdriehoek...................................................................................................................................................11
2.2 contextuele analyse.............................................................................................................................................12
2.3 Content analyse...................................................................................................................................................12
Processen.................................................................................................................................................................. 13
2.4 Actoren................................................................................................................................................................14
2.6 Veldmodel...........................................................................................................................................................16
3 Beleidsontwerp..........................................................................................................................................................17
3.1 Doelboom............................................................................................................................................................17
3.2 Uitwerking doel deskundigheid bevordering.......................................................................................................17
4 Implementatie............................................................................................................................................................19
4.1 Voorbereiding......................................................................................................................................................19
4.1 Planning...............................................................................................................................................................19
4.2 Uitvoering van beleid...........................................................................................................................................19
4.3 Strategieën..........................................................................................................................................................20
4.4 Belemmerende factoren......................................................................................................................................20
4.5 Risicoanalyse.......................................................................................................................................................20
4.6 Kosten en baten...................................................................................................................................................21
4.7 Kwaliteitsborging.................................................................................................................................................21
4.8 Culturele kenmerken...........................................................................................................................................21
5 Conclusie en aanbevelingen.......................................................................................................................................22
5.1 Conclusie.............................................................................................................................................................22
5.2 Aanbevelingen.....................................................................................................................................................22
6 Litratuurlijst................................................................................................................................................................23
Bijlagen.......................................................................................................................................................................... 26
Bijlage 1 planning......................................................................................................................................................26
Bijlage 2 Risicoanalyse...............................................................................................................................................27
4
, Bijlage 3 kosten en baten..........................................................................................................................................28
Bijlage 4 deel van het verbeterplan ZIKOS meander.................................................................................................29
5
, 1 Agendavorming
In dit hoofdstuk wordt de agenderingstheorie uitgewerkt. Dit wordt gedaan door verschillende stromen uit te
werken en er vindt verdieping plaats om tot de kern van het beleidsprobleem te komen. Tevens worden de
beleidsvraag en beleidsdoelstellingen geformuleerd. Daarnaast worden er drie frames uitgewerkt.
figuur 1 beleidscyclus bron: (Hoogerwerf, 2014)
1.1 Probleemstromen
In de media is de stijging van kinderen die suïcide plegen een veel besproken onderwerp. De inspectie jeugdzorg
vindt dat kinderen niet de juiste zorg krijgen die nodig is (AD, 2018). De regering wil als antwoordt op dit artikel
uitzoeken wat maakt dat het aantal zelfdodingen onder minderjarige gestaag toeneemt. De regering baseert zich op
cijfers van het centraal bureau voor statistiek (CBS, 2018). In februari is er een casus onderzoek gepubliceerd door de
inspectie gezondheidszorg en jeugd naar aanleiding van een gelukte suïcide die in augustus 2018 heeft plaats
gevonden bij Horizon Harreveld op de groep ZIKOS meander 2. ZIKOS staat voor zeer intensieve kortdurende
observatie en stabilisatie. Op deze afdeling worden kinderen tussen de twaalf en achttien jaar opgenomen die in een
acute psychiatrische crisis verkeren met daarbij heftige gedragsproblematiek. Deze gedragsproblematiek maakt dat
deze kinderen niet behandelt worden in de reguliere (jeugd) geestelijke gezondheidzorg (GGZ). Het merendeel van
de opgenomen kinderen van de ZIKOS meander is suïcidaal en wordt daarvoor behandelt. Deze suïcidaliteit gaat
meestal gepaard met persoonlijkheidsproblematiek. Dit bij elkaar maakt dat hulpverleners werkzaam bij ZIKOS
meander balanceren in het grijze gebied tussen de GGZ en de jeugdzorg (gedrag en psychiatrische problematiek).
Het onderzoek van de inspectie gezondheidzorg en jeugd (2019) is helder in zijn conclusie. Onderzoek onder de
hulpverleners heeft uitgewezen dat ondanks dat het personeel zeer ervaren is, het niet beschikt over de juiste
deskundigheid die verwacht mag worden van hulpverleners in een psychiatrische, orthopedische setting (p.7).
De kinderombudsman heeft in een onderzoek (2016) vastgesteld dat de kwaliteit van jeugdzorg is gedaald sinds de
aanvang van de transitiejeugdzorg in 2015. Vanaf 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van
de jeugdwet en alle zorg die daaruit voortvloeit. De kinderombudsman is erg bezorgt om de kinderen die geplaatst
zijn in een specialistische zorginstelling. Als reden wordt genoemd dat het personeel door gebrek aan opleiding en
kennis minder deskundig is. Tevens is het aantal zelfdodingen van kinderen onder de 18 jaar sinds 2015 gestaag
gestegen. De kinderombudsman maakt zich dan ook grote zorgen.
De Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) heeft onderzoek gedaan (NOS, 2017) bij jeugdzorg instellingen naar de effecten
van de transitie jeugdzorg. Door de marktwerking worden instellingen gedwongen om zorg aan te bieden op het
scherpst van de schede. Hierdoor worden instellingen min of meer gedwongen om minder geld uit te geven in het
bevorderen van deskundigheid van het personeel. Tevens is de bezetting op de werkvloer minimaal. Door deze
minimale bezetting is er weinig ruimte voor interne of externe opleidingen. Ter vergelijking, als men uitgaat van een
gemiddeld Nederlands gezin, dan heeft men 1.7 kind (CBS, 2018). Op een gemiddelde gesloten-jeugdzorggroep met
11 kinderen hebben 2 pedagogisch medewerkers dienst.
6
